Kinh tế địa phương

Công chứng viên Nguyễn Thanh Đình, Chủ tịch Hội Công chứng viên TP.Cần Thơ đã trao đổi về những chuyển động của hoạt động công chứng và yêu cầu nâng chất môi trường pháp lý, đầu tư, kinh doanh của thành phố.

Hoạt động công chứng tác động như thế nào đến sự an toàn và thuận tiện trong giao dịch của người dân, doanh nghiệp để nhanh chóng hoàn tất thủ tục đưa tài sản, nguồn vốn vào hoạt động lưu thông, đầu tư, thưa ông?

Hoạt động công chứng tác động trực tiếp đến tiến độ giao dịch, nhất là với các giao dịch tín dụng, chuyển nhượng, thuê tài sản. Đối với các doanh nghiệp, khi thủ tục công chứng được hướng dẫn rõ ràng, giải quyết nhanh, các vướng mắc được tháo gỡ kịp thời, thủ tục công chứng hoàn thành sớm thì nguồn vốn, tài sản cũng được đưa vào thị trường nhanh hơn.

Do đó, yêu cầu không phải là đơn giản hóa bằng mọi giá, mà là thực hiện đúng pháp luật, kiểm soát rủi ro và loại bỏ những thủ tục, yêu cầu không cần thiết. Đây cũng là hướng Hội Công chứng viên TP.Cần Thơ đang chú trọng, hỗ trợ các tổ chức hành nghề tháo gỡ vướng mắc, để công chứng vừa bảo đảm an toàn pháp lý, vừa giúp giao dịch nhanh và thông suốt.

Tại Cần Thơ, nhu cầu công chứng của người dân, doanh nghiệp đang thay đổi như thế nào và hoạt động công chứng cần đổi mới ra sao để đáp ứng tốt hơn?

Nhu cầu hiện nay không chỉ là giao dịch đúng pháp luật mà còn phải nhanh, thuận tiện và phù hợp với phương thức giao dịch mới. Trong khi đó, hoạt động công chứng vẫn còn nặng về hồ sơ, giấy tờ bản giấy. Đây là điểm cần thay đổi.

Hoạt động công chứng cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, tiếp cận và khai thác dữ liệu nhanh hơn, từng bước chuyển từ phương thức thủ công sang điện tử. Quan trọng là tạo điều kiện để người dân, doanh nghiệp sử dụng văn bản điện tử sau công chứng, qua đó, góp phần thuận tiện trong các thủ tục hành chính, tư pháp liên quan.

Khi dữ liệu được kết nối, công chứng viên có thể khai thác thông tin từ phía các cơ quan nhà nước, giảm yêu cầu người dân, doanh nghiệp cung cấp lại giấy tờ, đồng thời nâng khả năng kiểm tra và phòng ngừa rủi ro. Đây là hướng cần thiết, nhưng phải thực hiện từng bước, phù hợp với điều kiện thực tế của Cần Thơ và Đồng bằng sông Cửu Long.

Với yêu cầu chuyển đổi số và kết nối dữ liệu, hoạt động công chứng cần thay đổi gì để giảm giấy tờ, rút ngắn thời gian và hạn chế rủi ro?

Quan trọng là thay đổi cách làm, từ phụ thuộc vào hồ sơ giấy sang khai thác dữ liệu. Khi công chứng viên có thể tiếp cận thông tin số hoá về dân cư, hộ tịch, tình trạng hôn nhân, tài sản..., người dân không phải cung cấp lại những giấy tờ cơ quan nhà nước đã có; công chứng viên cũng có thêm cơ sở để kiểm tra, đối chiếu và hạn chế sai sót.

Giá trị của chuyển đổi số không chỉ là đưa văn bản giấy lên môi trường điện tử, mà là kết nối để dữ liệu được khai thác nhanh, thống nhất, giảm yêu cầu cung cấp trùng lặp.

Từ yêu cầu này, Hội Công chứng viên thành phố cũng sẽ hỗ trợ các tổ chức hành nghề từng bước tiếp cận và khai thác hiệu quả các hệ thống dữ liệu chung, để chuyển đổi số thực sự giúp hoạt động công chứng nhanh hơn, an toàn hơn và thuận lợi hơn cho người dân, doanh nghiệp.

Với mạng lưới công chứng ngày càng mở rộng, làm thế nào để nâng chất lượng và tạo mặt bằng hành nghề đồng đều, đồng thời Hội Công chứng viên TP.Cần Thơ sẽ phát huy vai trò như thế nào trong quá trình này?

Hiện toàn thành phố có 57 tổ chức hành nghề công chứng, gồm 1 phòng và 56 văn phòng với 123 công chứng viên đang hành nghề.

Quy mô mạng lưới tổ chức công chứng lớn hơn nhưng điều kiện hoạt động giữa các địa bàn không giống nhau. Sau khi chuyển sang mô hình chính quyền địa phương hai cấp, các tổ chức hành nghề tại những địa bàn trước đây thuộc Hậu Giang, Sóc Trăng cũng phải thích ứng với những thay đổi về đầu mối, quy trình và cách thức phối hợp. Vì vậy, yêu cầu hiện nay không chỉ là duy trì mạng lưới mà quan trọng hơn là nâng chất lượng và tạo mặt bằng hành nghề đồng đều.

Hội sẽ phát huy vai trò kết nối, hỗ trợ hội viên; phối hợp với Sở Tư pháp trong kiểm tra, giám sát, đào tạo, trao đổi thông tin và tháo gỡ vướng mắc từ thực tiễn. Đồng thời, Hội hỗ trợ các tổ chức hành nghề ở một số hoạt động khác như tiếp cận, thống nhất khai thác cơ sở dữ liệu công chứng toàn thành phố, tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ công chứng, nâng cao khả năng ứng dụng công nghệ và thích ứng với phương thức hành nghề mới. Mục tiêu là từng bước hình thành mặt bằng hành nghề chuyên nghiệp, đồng đều trên toàn địa bàn, để người dân, doanh nghiệp ở các khu vực đều được phục vụ thuận lợi, thống nhất, nhưng vẫn bảo đảm kỷ luật nghề nghiệp và an toàn pháp lý.

Theo ông, làm thế nào để hoạt động công chứng vừa bảo đảm an toàn pháp lý, vừa không trở thành điểm làm chậm giao dịch, qua đó phục vụ tốt hơn người dân, doanh nghiệp và môi trường đầu tư, kinh doanh Cần Thơ?

An toàn pháp lý và thuận lợi giao dịch không phải là hai yêu cầu đối lập. Công chứng phải bảo đảm đúng pháp luật, kiểm soát rủi ro nhưng đồng thời tổ chức quy trình hợp lý, tránh để người dân, doanh nghiệp mất thêm thời gian vì những thủ tục, giấy tờ không cần thiết.

Điều này đòi hỏi công chứng viên nâng cao nghiệp vụ, chủ động nhận diện và tháo gỡ vướng mắc ngay trong quá trình xử lý hồ sơ. Với các giao dịch tín dụng, thế chấp, bảo đảm, giải quyết nhanh và đúng pháp luật còn giúp nguồn vốn sớm được đưa vào hoạt động.

Cùng với đó, cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và khai thác hiệu quả dữ liệu được kết nối. Khi có thể kiểm tra, đối chiếu thông tin nhanh và chính xác hơn, vừa giảm yêu cầu cung cấp lại giấy tờ, vừa nâng khả năng phòng ngừa rủi ro.

Mục tiêu là công chứng trở thành một khâu bảo đảm an toàn pháp lý và hỗ trợ giao dịch vận hành thông suốt, thay vì tạo thêm thời gian và chi phí. Đây cũng là yêu cầu quan trọng để hoạt động công chứng phục vụ tốt hơn người dân, doanh nghiệp và góp phần nâng chất môi trường đầu tư, kinh doanh của Cần Thơ.

Trân trọng cảm ơn ông!

PV