Sức khỏe

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên nhấn mạnh kiểm nghiệm thực phẩm là mắt xích quan trọng trong hệ thống quản lý an toàn thực phẩm. Trong bối cảnh yêu cầu kiểm soát ngày càng cao, năng lực kiểm nghiệm không chỉ phục vụ phát hiện vi phạm mà còn cung cấp cơ sở khoa học cho việc nhận diện, đánh giá nguy cơ và lựa chọn biện pháp quản lý phù hợp trên toàn bộ chuỗi cung ứng.

Theo Thứ trưởng, quản lý an toàn thực phẩm dựa trên nguy cơ đòi hỏi phải nâng cao đồng bộ năng lực kiểm nghiệm và đánh giá nguy cơ. Đây là nền tảng để hoạt động quản lý có thể chủ động hơn, tập trung nguồn lực vào những mối nguy cần ưu tiên kiểm soát, thay vì chỉ xử lý khi sự cố đã xảy ra.

Một trong những yêu cầu được đặt ra là tăng cường năng lực kiểm nghiệm tại địa phương thông qua đầu tư cơ sở hạ tầng, trang thiết bị, chuyển giao công nghệ và đào tạo cán bộ. Cùng với đó, việc tiếp cận các kỹ thuật kiểm nghiệm tiên tiến và mở rộng hợp tác nghiên cứu quốc tế sẽ góp phần nâng cao chất lượng chuyên môn, đáp ứng yêu cầu quản lý trong thực tiễn.

Tăng năng lực kiểm nghiệm, củng cố cơ sở khoa học cho quản lý

Định hướng quản lý dựa trên nguy cơ đặt ra yêu cầu gắn kết chặt chẽ hơn giữa kết quả kiểm nghiệm, hoạt động đánh giá nguy cơ và quyết định của cơ quan quản lý. Kết quả phân tích chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được sử dụng để nhận diện mối nguy, xác định mức độ rủi ro và hỗ trợ lựa chọn biện pháp kiểm soát phù hợp.

Tại hội nghị, PGS.TS. Lê Thị Hồng Hảo, Viện trưởng Viện Kiểm nghiệm an toàn vệ sinh thực phẩm quốc gia, nhấn mạnh định hướng kiểm soát an toàn thực phẩm dựa trên nguy cơ, ứng dụng công nghệ và tăng cường hợp tác quốc tế. Theo Viện trưởng, cần đầu tư đồng bộ cho khoa học kiểm nghiệm, từ phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật đến xây dựng cơ sở hạ tầng và trang thiết bị hiện đại.

Đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, trao đổi kinh nghiệm chuyên môn và xây dựng lộ trình hội nhập quốc tế cũng là những yếu tố quan trọng để nâng cao năng lực của hệ thống kiểm nghiệm thực phẩm. Đây đồng thời là cơ sở để tăng khả năng tiếp cận, vận dụng các phương pháp tiên tiến và từng bước hài hòa hoạt động kiểm nghiệm với thông lệ quốc tế.

Hội nghị FCC2026 thu hút hơn 500 đại biểu đến từ 12 quốc gia, với khoảng 50 báo cáo viên, chuyên gia trong nước và quốc tế. Tại phiên toàn thể, các đại biểu tập trung trao đổi về việc kết nối bằng chứng khoa học với quy định quản lý; hài hòa phương pháp kiểm nghiệm, đánh giá và giám sát an toàn thực phẩm; vai trò của đánh giá nguy cơ trong hỗ trợ quyết định quản lý và khả năng vận dụng kinh nghiệm quốc tế vào thực tiễn Việt Nam.

Phiên tọa đàm do PGS.TS. Trần Cao Sơn, Phó Viện trưởng Viện Kiểm nghiệm an toàn vệ sinh thực phẩm quốc gia, điều phối, có sự tham gia của đại diện Cục An toàn thực phẩm cùng các chuyên gia đến từ AOAC International (Hoa Kỳ), Viện Đánh giá nguy cơ an toàn thực phẩm (BfR, Đức), Trung tâm Đánh giá nguy cơ an toàn thực phẩm quốc gia Trung Quốc (CFSA) và Trung tâm nghiên cứu phát triển Abbott Nutrition.

Công nghệ và dữ liệu hỗ trợ nhận diện mối nguy

Trong hai ngày làm việc, chương trình dự kiến có 38 báo cáo khoa học và 41 báo cáo poster, tập trung vào các lĩnh vực như dinh dưỡng, ghi nhãn, phụ gia thực phẩm; chất lượng và an toàn của probiotic, prebiotic, thực phẩm bảo vệ sức khỏe; độc tố, chất ô nhiễm, tác nhân gây bệnh truyền qua thực phẩm; công nghệ thực phẩm, bảo đảm chất lượng và nghiên cứu hạn sử dụng sản phẩm.

Các phiên chuyên đề giới thiệu những tiến bộ trong phương pháp kiểm nghiệm, phát hiện và đánh giá mối nguy; ứng dụng công nghệ hiện đại, trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số trong kiểm nghiệm, giám sát và truy xuất nguồn gốc thực phẩm. Các nội dung này mở rộng khả năng ứng dụng khoa học công nghệ vào hoạt động kiểm soát, đồng thời đặt ra yêu cầu nâng cao chất lượng dữ liệu và năng lực phân tích của các đơn vị chuyên môn.

Bên cạnh các phiên chuyên môn, hội nghị tổ chức hai phiên khoa học trẻ và hoạt động báo cáo poster, tạo điều kiện để các nhà nghiên cứu trình bày kết quả, trao đổi phương pháp và tiếp nhận ý kiến từ chuyên gia. Hoạt động kết nối đối tác, giới thiệu công nghệ cũng được bố trí nhằm thúc đẩy hợp tác giữa cơ sở kiểm nghiệm, đơn vị nghiên cứu và doanh nghiệp cung cấp giải pháp kỹ thuật.

Từ yêu cầu nâng cao năng lực kiểm nghiệm tại địa phương đến ứng dụng công nghệ và tăng cường hợp tác quốc tế, các nội dung tại FCC2026 cùng hướng tới việc củng cố cơ sở khoa học cho quản lý an toàn thực phẩm. Đây là điều kiện quan trọng để việc kiểm soát không chỉ dừng ở phát hiện và xử lý vi phạm, mà từng bước nâng cao khả năng nhận diện, đánh giá và chủ động phòng ngừa nguy cơ, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Lê Long