Kinh tế số

Trong khuôn khổ phiên toàn thể Hội nghị lần thứ 90 Ủy ban ASEAN về Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo (COSTI-90), lễ trao Giải thưởng Khoa học ASEAN – Hoa Kỳ dành cho Nữ giới năm 2026 đã diễn ra chiều 14/10 tại Đà Nẵng. PGS.TS Hà Thị Thanh Hương, Trưởng Bộ môn Kỹ thuật mô và Y học tái tạo, Khoa Kỹ thuật Y sinh, Trường Đại học Quốc tế, Đại học Quốc gia TP.HCM, được trao giải Nhất ở hạng mục giữa sự nghiệp (Mid-Career).

Giải thưởng năm nay mang chủ đề “AI vì hệ thống y tế bao trùm và có khả năng chống chịu tại ASEAN”, nhấn mạnh vai trò của trí tuệ nhân tạo (AI) trong giải quyết những thách thức của hệ thống chăm sóc sức khỏe. Các hướng nghiên cứu được khuyến khích bao gồm chẩn đoán hình ảnh, y học cá thể hóa, phát triển thuốc, y tế số, ứng phó đại dịch và chăm sóc sức khỏe tâm thần.

Việc lựa chọn chủ đề này cho thấy AI ngày càng được quan tâm như một công cụ thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực y tế. Bên cạnh nâng cao chất lượng chẩn đoán và điều trị, việc ứng dụng công nghệ còn hướng tới mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe, tăng hiệu quả vận hành và nâng cao năng lực ứng phó trước những rủi ro y tế.

Tại hạng mục giữa sự nghiệp, Tiến sĩ Latifah Nurahmi của Indonesia nhận giải vinh danh. Trong khi đó, ở hạng mục cao cấp (Senior), giải Nhất thuộc về TS. Joanne Ngeow của Singapore, còn TS. Wai Yie Leong của Malaysia nhận giải vinh danh.

Được thành lập năm 2014 trong khuôn khổ Ủy ban ASEAN về Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo, Giải thưởng Khoa học ASEAN – Hoa Kỳ dành cho Nữ giới hướng tới ghi nhận những thành tựu khoa học nổi bật, đồng thời thúc đẩy sự tham gia của phụ nữ trong các lĩnh vực khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học (STEM).

Đối tượng tham gia là các nhà khoa học nữ có bằng tiến sĩ trong lĩnh vực khoa học ứng dụng, mang quốc tịch một trong 11 quốc gia ASEAN. Giải thưởng được chia thành hai hạng mục: giữa sự nghiệp dành cho các nhà khoa học từ 45 tuổi trở xuống và cao cấp dành cho người từ 46 tuổi trở lên.

Quy trình xét chọn được triển khai từ cấp quốc gia đến khu vực. Mỗi quốc gia lựa chọn một ứng viên chung khảo ở từng hạng mục, sau đó hội đồng khu vực chọn hai ứng viên tham gia vòng thuyết trình. Tiêu chí đánh giá không chỉ tập trung vào năng lực nghiên cứu mà còn ghi nhận đóng góp đối với cộng đồng khoa học và sự phát triển của khu vực.

Trong tổng số 100 điểm đánh giá, thành tích khoa học chiếm 50 điểm; vai trò dìu dắt phụ nữ trong STEM chiếm 25 điểm; hợp tác và tác động khu vực chiếm 25 điểm. Cách tiếp cận này cho thấy giải thưởng đặt nghiên cứu khoa học trong mối liên hệ với phát triển nguồn nhân lực, mở rộng hợp tác và tạo ra những tác động tích cực đối với cộng đồng.

Giai đoạn 2014-2024, giải thưởng tiếp nhận 418 hồ sơ từ 10 quốc gia, vinh danh 23 nhà khoa học với tổng giá trị giải thưởng 240.000 USD. Trước PGS.TS Hà Thị Thanh Hương, năm 2017, Việt Nam từng có nhà khoa học Nguyễn Thị Hiệp đoạt giải.

Thành tích của PGS.TS Hà Thị Thanh Hương tiếp tục ghi nhận sự đóng góp của các nhà khoa học nữ Việt Nam trong hệ sinh thái khoa học ASEAN. Trong bối cảnh AI và công nghệ y tế mở ra nhiều hướng phát triển mới, việc thúc đẩy nghiên cứu, tăng cường hợp tác quốc tế và phát huy nguồn nhân lực khoa học chất lượng cao có ý nghĩa quan trọng đối với năng lực đổi mới sáng tạo của Việt Nam.

Lê Hiền