Phát triển bền vững

Tại họp báo trước triển lãm Energy Taiwan và Net-Zero Taiwan 2026 ngày 12/10 ở Đài Bắc, ông Tseng Wen-sheng, Chủ tịch Công ty Điện lực Đài Loan (Taipower), cho biết ngành điện cần tham gia sớm hơn vào quá trình ra quyết định của lĩnh vực công nghệ. Khi năng lực tính toán phụ thuộc ngày càng lớn vào điện năng, khả năng cung ứng điện đang trở thành một yếu tố thiết yếu trong chuỗi cung ứng bán dẫn và công nghệ.

Theo ông Tseng, Taipower trước đây làm việc với chưa đến 10 nhà máy điện tư nhân, nhưng hiện có hàng trăm đối tác trong lĩnh vực năng lượng tái tạo. Nhu cầu điện xanh gia tăng, nhất là từ các doanh nghiệp có cam kết sử dụng năng lượng tái tạo theo sáng kiến RE100, đòi hỏi ngành điện phải hiểu rõ hơn kế hoạch sản xuất và nhu cầu của từng khách hàng.

Sự thay đổi này cũng tác động đến công tác đầu tư lưới điện. Theo ông Tseng, chu kỳ đầu tư lưới điện trước đây tính theo thang khoảng 10 năm, nay có thể rút xuống 5 năm, thậm chí 3 năm; doanh nghiệp đầu tư khi nào, ở đâu, Taipower đều phải nắm trước để chuẩn bị lưới điện. Dự báo nhu cầu vì vậy cần tính đến kế hoạch phát triển của từng doanh nghiệp, từ sản xuất wafer bán dẫn, đóng gói chip và bộ nhớ đến máy chủ hiệu năng cao, thay vì chỉ dựa trên tốc độ tăng trưởng chung.

Ông Tseng cho biết nếu các dự án được triển khai đúng tiến độ, cùng với mức tăng nhu cầu điện của ngành bán dẫn và trung tâm dữ liệu AI mà Taipower hiện nắm được, Đài Loan có thể đáp ứng nhu cầu điện của khu vực công nghiệp trong nước. Về đầu tư điện khí, vùng lãnh thổ này xếp thứ ba thế giới năm 2024 và vẫn nằm top 10 năm 2025.

Tuy nhiên, ông Tseng lưu ý nếu nhu cầu từ các ứng dụng AI tăng đột biến, ngành điện vẫn có thể đối mặt thách thức. Nhiều doanh nghiệp tự xây dựng trung tâm dữ liệu, năng lực tính toán có thể phân tán ở nhiều nơi. Khi đó, bài toán không chỉ là đủ sản lượng phát điện mà còn là lưới điện có đưa được điện đến nơi cần tính toán hay không, đồng thời phối hợp được với năng lượng tái tạo và hệ thống lưu trữ.

Theo báo cáo Electricity 2026 của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), nhu cầu điện toàn cầu được dự báo tăng trung bình 3,6% mỗi năm trong giai đoạn 2026-2030, do nhu cầu từ công nghiệp, xe điện, làm mát và trung tâm dữ liệu tiếp tục tăng. IEA cho rằng xu hướng này đòi hỏi mở rộng nhanh lưới điện và tăng tính linh hoạt của hệ thống.

Ông Chou Hsiu-lung (Joe Chou), Phó Tổng Thư ký Hội đồng Phát triển Ngoại thương Đài Loan (TAITRA), cho biết cạnh tranh trong lĩnh vực AI đang kéo theo cạnh tranh về năng lượng. Theo ông, thách thức đặt ra với doanh nghiệp là theo đuổi tăng trưởng trong khi vẫn đáp ứng mục tiêu phát thải ròng bằng 0 và bảo đảm an ninh năng lượng. Ông cũng nhấn mạnh vai trò của triển lãm trong kết nối doanh nghiệp, đổi mới công nghệ và hợp tác quốc tế nhằm mở rộng cơ hội kinh doanh xanh.

Bà Gina Wu, Giám đốc Liên minh GESA thuộc SEMI, cho rằng khi nhu cầu tính toán tăng nhanh, nhu cầu điện và năng lượng tăng theo; năng lượng xanh và mục tiêu phát thải ròng bằng 0 không chỉ là vấn đề bền vững mà đã trở thành yếu tố giữ năng lực cạnh tranh của ngành. Bà nhắc rằng Đài Loan đặt mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 theo Luật Ứng phó biến đổi khí hậu năm 2023 và cơ chế thu phí carbon đã vận hành từ năm ngoái. Theo quy định của Bộ Môi trường Đài Loan, ở giai đoạn đầu, phí carbon áp dụng đối với các doanh nghiệp thuộc ngành điện, cung cấp khí đốt và sản xuất có tổng lượng phát thải khí nhà kính trực tiếp và gián tiếp từ sử dụng điện đạt ngưỡng từ 25.000 tấn CO₂ tương đương mỗi năm. Các doanh nghiệp thuộc diện thu phí phải kê khai và nộp phí dựa trên lượng phát thải của năm trước.

Ở góc độ giải pháp, ông Liu Hui-chi, Tổng Giám đốc Formosa Smart Energy, cho biết vấn đề năng lượng đã mở rộng từ cung ứng và chi phí sang điều độ, ổn định điện và năng lực cạnh tranh của ngành. Formosa Smart Energy đang phát triển pin, lưu trữ và xe điện trong nước, đồng thời mở rộng ứng dụng sang trung tâm dữ liệu AI và các khu vực ứng dụng thông minh.

Ông Lin Tien-yu, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Starshining Energy Holdings, cho biết điện xanh đã trở thành nhu cầu bắt buộc của doanh nghiệp khi nhu cầu điện từ AI tăng; chiến lược năng lượng sẽ chuyển từ mua điện xanh đơn lẻ sang tích hợp tạo nguồn năng lượng, lưu trữ, tiết kiệm năng lượng và điều độ thông minh.

Những vấn đề này nằm trong trọng tâm của Energy Taiwan và Net-Zero Taiwan 2026, diễn ra từ ngày 14 đến 16/10 tại Trung tâm Triển lãm Nangang, Đài Bắc. Hai triển lãm do TAITRA và GESA phối hợp tổ chức, tập trung vào công nghệ năng lượng, giải pháp giảm phát thải, quản lý năng lượng và chuyển đổi xanh. Theo thông tin công bố trước triển lãm, sự kiện năm nay dự kiến quy tụ hơn 480 doanh nghiệp, với các khu vực trưng bày về năng lượng mặt trời, điện gió, lưu trữ và các nguồn năng lượng khác.

Giang Tú