Kinh tế địa phương

Trên chặng đường 65 năm xây dựng và trưởng thành, lực lượng Cảnh sát PCCC&CNCH Công an tỉnh Phú Thọ đang góp phần bồi đắp nền tảng ấy bằng cải cách thủ tục, số hóa cảnh báo và củng cố năng lực phòng ngừa từ cơ sở.

Yêu cầu ấy đặt công tác PCCC&CNCH trước một thước đo mới. Không gian phát triển mở rộng kéo theo sự đan xen của các khu công nghiệp, cơ sở sản xuất, khu dân cư cùng những nguy cơ cháy, nổ đa dạng hơn. Công an tỉnh vì thế chủ động tổ chức lực lượng, tăng cường phối hợp với chính quyền cơ sở và doanh nghiệp, để mạch chỉ huy luôn thông suốt và năng lực phòng ngừa được tăng cường tới từng địa bàn, từng dự án.

Thủ tục thông suốt, an toàn đi cùng tiến độ

Với doanh nghiệp, nhất là dự án đầu tư lớn, thủ tục PCCC&CNCH không chỉ là hồ sơ kỹ thuật. Mỗi khoảng chờ có thể tạo chi phí cơ hội, chậm tiến độ và lùi kế hoạch vận hành. Luật PCCC&CNCH năm 2024 đòi hỏi quản lý chặt nhưng không làm nghẽn dòng vốn hợp pháp.

Đại tá Tạ Đức Diễn, Phó Giám đốc Công an tỉnh Phú Thọ, cho biết: “Công an tỉnh yêu cầu chủ đầu tư, doanh nghiệp nâng cao trách nhiệm; cơ quan Công an hướng dẫn yêu cầu, kỹ thuật từ đầu, tăng hậu kiểm và kiểm tra chuyên ngành. Tinh thần xuyên suốt là nghiêm cấm mọi hành vi gây nhũng nhiễu, sách nhiễu, không đặt thủ tục ngoài luồng hoặc đòi giấy tờ đã có trong cơ sở dữ liệu quốc gia”.

Phòng Cảnh sát PCCC&CNCH cụ thể hóa nguyên tắc “3 không”: Không gây sách nhiễu; không yêu cầu tài liệu đã có trong cơ sở dữ liệu dùng chung; không phát sinh thủ tục ngoài luật định. Cơ chế “Luồng xanh” áp dụng cho hồ sơ thẩm định thiết kế dự án trọng điểm, dự án FDI công nghệ cao và cụm công nghiệp, rút ngắn 30% đến 50% thời gian giải quyết so với quy định.

Con số ấy cho thấy hiệu quả hành chính thực chất. Thời gian chờ giảm giúp dự án sớm hoàn thiện yêu cầu kỹ thuật, giảm chi phí cơ hội, đi vào nền kinh tế thực. An toàn không còn là “điểm chặn” cuối quy trình mà được tích hợp từ đầu dự án.

Công an tỉnh thành lập tổ chuyên gia phối hợp sở, ban, ngành hướng dẫn nhà đầu tư tuân thủ pháp luật về PCCC&CNCH. Cơ sở đưa vào sử dụng trước khi Luật PCCC&CNCH năm 2001 có hiệu lực được xử lý theo lộ trình đến năm 2028, trên tinh thần “tháo gỡ có lộ trình, an toàn là tối thượng”: Doanh nghiệp duy trì sản xuất, từng bước khắc phục tồn tại về an toàn cháy, nổ.

Sự mềm dẻo không phải nới lỏng tiêu chuẩn. Quản lý nhà nước phải hướng dẫn sớm, rõ và hậu kiểm quyết liệt để doanh nghiệp tuân thủ thực chất, thay vì chỉ đối phó với thủ tục.

Số hóa PCCC&CNCH: Rút ngắn thời gian vàng

Trên địa bàn rộng, sức người không thể là lời giải duy nhất cho PCCC&CNCH. Khi cơ cấu kinh tế mở rộng từ dự án FDI công nghệ cao đến công nghiệp, khai khoáng, cơ khí và năng lượng, nhận diện nguy cơ sớm, điều phối đúng lực lượng và tiếp cận hiện trường nhanh trở thành yêu cầu hệ thống.

Công an tỉnh Phú Thọ xác định “công nghệ số, AI và IoT chính là lời giải căn cơ nhất cho bài toán an toàn PCCC&CNCH diện rộng”. Một trong ba trụ cột đang triển khai là hoàn thiện, làm giàu cơ sở dữ liệu theo tiêu chí “đúng, đủ, sạch, sống”. Hồ sơ điều tra cơ bản của 100% cơ sở thuộc diện quản lý đã được lập, chuẩn hóa, cập nhật lên Hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về PCCC&CNCH.

Giá trị của dữ liệu nằm ở năng lực hỗ trợ chỉ huy tác chiến. Hệ thống dữ liệu chỉ huy tác chiến hiện trường tích hợp sơ đồ mặt bằng, lối tiếp cận xe chữa cháy, vị trí trụ nước, danh mục hóa chất cháy, nổ của từng doanh nghiệp. Khi có tín hiệu báo cháy, Trung tâm thông tin chỉ huy điều hành PCCC&CNCH có thể định vị tọa độ trên bản đồ, tự động tính tuyến đường ngắn, thông thoáng, quét và hiển thị trụ nước, bến lấy nước tự nhiên gần nhất trong bán kính tác chiến.

Hạ tầng cảnh báo sớm đang hình thành. Công an tỉnh phối hợp Công ty cổ phần thiết bị công nghiệp GEIC triển khai thiết bị truyền tin báo cháy tự động, kết nối hệ thống cơ sở dữ liệu về PCCC&CNCH tại 578 cơ sở, trên tổng số khoảng 41.331 cơ sở cần kết nối theo lộ trình.

Thượng tá Vũ Khánh Chung, Phó Trưởng phòng Cảnh sát PCCC&CNCH, Công an tỉnh Phú Thọ, cho biết: “Dữ liệu PCCC&CNCH không thể chỉ là danh mục quản lý; dữ liệu phải trở thành năng lực chỉ huy. Khi sơ đồ mặt bằng, lối tiếp cận, vị trí trụ nước và danh mục hóa chất cháy, nổ của từng cơ sở được tích hợp trên hệ thống, Trung tâm chỉ huy có thể định vị nhanh sự cố, xác định tuyến tiếp cận và nguồn nước phù hợp. Đó là điều kiện để rút ngắn thời gian vàng, chuyển từ ứng phó sự vụ sang quản trị rủi ro chủ động.”

Cộng đồng và doanh nghiệp cùng dựng tuyến phòng thủ an toàn

Thể chế và công nghệ chỉ phát huy giá trị khi có chân đế vững ở cơ sở. Sau sắp xếp đơn vị hành chính, Phú Thọ có 148 đơn vị hành chính cấp xã, 5.039 đội dân phòng với 51.555 đội viên, phủ kín 100% thôn, tổ dân phố. Toàn tỉnh duy trì 1.995 “Tổ liên gia an toàn PCCC” và 1.017 “Điểm chữa cháy công cộng”.

Đây không phải con số để hoàn thiện mô hình trên giấy. Lực lượng dân phòng, tổ liên gia đã phối hợp xử lý nhiều sự cố cháy, nổ ngay từ đầu. Để tuyến phòng thủ vận hành thực chất, Công an tỉnh tham mưu chỉ đạo UBND cấp xã cân đối ngân sách, huy động nguồn lực xã hội hóa hợp pháp đầu tư phương tiện; tổ chức huấn luyện, bồi dưỡng nghiệp vụ, bảo đảm 100% thành viên đội dân phòng có kỹ năng cần thiết.

Theo phân cấp quản lý, công tác hướng dẫn, kiểm tra chuyên môn đối với UBND cấp xã được tăng cường, gắn trách nhiệm người đứng đầu cấp ủy, chính quyền cơ sở với kết quả quản lý an toàn trên địa bàn. Xác lập trách nhiệm ở cấp gần dân, gần doanh nghiệp nhất giúp hệ thống PCCC&CNCH có sức đề kháng trước nguy cơ bất ngờ.

Ở cơ sở, hiệu quả PCCC&CNCH được đo bằng khả năng phát hiện, báo động và xử lý ngay từ những phút đầu. Tại phường Thanh Miếu, 39 đội dân phòng gắn với các tổ dân phố và 62 Tổ liên gia an toàn PCCC đã được thành lập theo quy định trước đây; phường hiện tiếp tục rà soát mô hình theo hướng dẫn mới. Công an phường đã phối hợp Phòng Cảnh sát PCCC&CNCH tổ chức 2 lớp huấn luyện, cấp chứng nhận cho 100% đội viên dân phòng và thành viên tổ liên gia; kỹ năng sử dụng bình chữa cháy, xử lý ban đầu cũng được lồng ghép trong các cuộc họp dân và tập huấn cho lực lượng bảo vệ trường học, cơ quan, doanh nghiệp. Còn tại xã Hy Cương, Tổ liên gia và Điểm chữa cháy công cộng mang ý nghĩa bảo vệ kép: Giữ an toàn cho khu dân cư, khu vực đồi rừng, đồng thời góp phần bảo vệ Khu di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Đền Hùng trong mùa hanh khô, dịp lễ hội.

Ở phía doanh nghiệp, chuyển biến là từ “chấp hành đối phó” sang tự quản trị rủi ro. Khối doanh nghiệp FDI và tập đoàn kinh tế lớn tại khu, cụm công nghiệp duy trì tự kiểm tra an toàn PCCC&CNCH; 100% doanh nghiệp thuộc diện quy định tham gia bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc. Nhiều đơn vị đầu tư xe chữa cháy chuyên dùng, xây dựng đội PCCC&CNCH chuyên ngành, đội PCCC&CNCH cơ sở và thực tập phương án tại chỗ.

Thượng tá Vũ Khánh Chung, Phó Trưởng phòng Cảnh sát PCCC&CNCH, cho biết đơn vị duy trì đối thoại định kỳ với nhà đầu tư, cộng đồng doanh nghiệp để hướng dẫn kỹ thuật, tháo gỡ vướng mắc pháp lý, giúp dự án vận hành an toàn, đúng tiến độ. Hướng dẫn đi cùng thanh tra, kiểm tra; hành vi cố tình vi phạm quy chuẩn an toàn sẽ bị xử lý nghiêm và công khai danh tính cơ sở vi phạm. Nhờ đó, môi trường kinh doanh bình đẳng, minh bạch, doanh nghiệp làm đúng không bất lợi trước doanh nghiệp né tránh trách nhiệm.

65 năm xây dựng và trưởng thành của lực lượng Cảnh sát PCCC&CNCH hôm nay được đo không chỉ bằng những cuộc cứu nạn, cứu hộ trong thời khắc hiểm nguy, mà còn bằng năng lực bảo vệ dư địa phát triển kinh tế. Một nền quản trị an toàn hiện đại, minh bạch và gần doanh nghiệp đang trở thành giá trị mới của lực lượng.

Công an tỉnh Phú Thọ cam kết “luôn là người bạn đồng hành tin cậy, điểm tựa an toàn vững chắc để cộng đồng doanh nghiệp an tâm đầu tư, sản xuất và phát triển bền vững”. Khi an ninh trật tự và an toàn PCCC&CNCH trở thành thước đo uy tín, đó cũng là lá chắn bảo hộ dòng vốn và một phần năng lực cạnh tranh của Đất Tổ.

Vũ Thị Hà