Nhiếp ảnh đời sống

Đại hội có 429 đại biểu tham dự, đại diện cho 1.134 hội viên thuộc 40 chi hội trên toàn quốc. NSNA Trần Thị Thu Đông, Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam, tiếp tục được Đại hội tín nhiệm bầu giữ chức Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam khóa X, nhiệm kỳ 2026–2031.

Phát biểu tại Đại hội, NSNA Trần Thị Thu Đông nhấn mạnh yêu cầu giữ vững giá trị cốt lõi của nhiếp ảnh trong bối cảnh công nghệ số và trí tuệ nhân tạo phát triển nhanh. Theo bà, từ khi ra đời, Hội đã quy tụ nhiều thế hệ nghệ sĩ gắn hoạt động sáng tác với những giai đoạn quan trọng của đất nước. Những nhà nhiếp ảnh tiền bối từng có mặt tại các chiến trường, để lại những tư liệu có giá trị đối với lịch sử và văn hóa dân tộc.

Bước vào giai đoạn mới, nhiếp ảnh đứng trước những cơ hội nhưng cũng đặt ra yêu cầu mới về tính chân thực, năng lực sáng tạo và khả năng thích ứng công nghệ. Chủ tịch Hội cho rằng người nghệ sĩ cầm máy cần chủ động đổi mới, đồng thời giữ được sự chân thực và những giá trị nền tảng của nhiếp ảnh, qua đó tiếp tục đồng hành cùng đời sống xã hội và mở rộng giao lưu quốc tế.

Tinh gọn tổ chức, mở rộng hoạt động chuyên môn

Nhiệm kỳ 2020–2026 diễn ra trong bối cảnh nhiều biến động, từ ảnh hưởng của đại dịch COVID-19 đến những yêu cầu sắp xếp tổ chức, thay đổi địa giới hành chính và khó khăn về nguồn lực. Một trong những kết quả đáng chú ý là việc tinh gọn hệ thống tổ chức Hội.

Từ 79 chi hội trên địa bàn 63 tỉnh, thành phố, Hội đã tổ chức lại còn 40 chi hội tại 34 tỉnh, thành phố theo địa giới hành chính mới. Trong khi đó, số lượng hội viên tiếp tục tăng lên 1.134 người vào cuối nhiệm kỳ, tăng 120 hội viên so với đầu nhiệm kỳ, trong đó có 219 hội viên mới được kết nạp.

Nhiệm kỳ qua cũng ghi dấu việc bổ sung “nhà nhiếp ảnh” vào diện xét tặng danh hiệu “Nghệ sĩ Nhân dân”, “Nghệ sĩ Ưu tú” theo Nghị định 61/2024/NĐ-CP, có hiệu lực từ tháng 7/2024. Đây là kết quả của quá trình kiến nghị, đề xuất nhằm đáp ứng nguyện vọng của giới nhiếp ảnh.

Hoạt động sáng tác, thi và triển lãm tiếp tục được duy trì. Hội tổ chức 24/29 trại sáng tác, với 779 lượt hội viên tham gia. Ba Cuộc thi Ảnh nghệ thuật Quốc tế tại Việt Nam VN-21, VN-23 và VN-25 thu hút 3.592 tác giả từ gần 50 quốc gia và vùng lãnh thổ, với 40.629 tác phẩm; 215 giải thưởng được trao và 1.974 tác phẩm được triển lãm.

Cùng với hoạt động chuyên môn, chuyển đổi số từng bước thay đổi phương thức vận hành của Hội. Tạp chí Nhiếp ảnh và Đời sống mở rộng hoạt động trên các nền tảng số; nhiều cuộc thi được chấm chọn, thẩm định trực tuyến. Thư điện tử và các nhóm Zalo được sử dụng trong điều hành, góp phần giảm chi phí và nâng hiệu quả phối hợp.

Trong điều kiện nguồn kinh phí nhà nước còn hạn chế, Hội cũng đẩy mạnh xã hội hóa để huy động nguồn lực cho hoạt động chuyên môn. Cuốn sách “Tác giả tác phẩm” giới thiệu toàn thể hội viên có dung lượng gần 1.200 trang, được thực hiện bằng 100% nguồn kinh phí xã hội hóa, trị giá khoảng 1 tỷ đồng.

Bài toán lực lượng kế cận

Bên cạnh kết quả đạt được, Ban Chấp hành khóa IX thẳng thắn nhìn nhận một số hạn chế. Hoạt động giữa các chi hội chưa đồng đều sau sáp nhập; đội ngũ cán bộ cơ quan Hội còn mỏng. Công tác lý luận, phê bình chưa có lực lượng kế cận đủ mạnh; việc phân công giám khảo ở một số cuộc thi còn bất cập. Trung tâm Lưu trữ và Triển lãm ảnh nghệ thuật Việt Nam vẫn gặp khó khăn về cơ sở vật chất và nguồn lực tài chính.

Những vấn đề này được đặt trong bối cảnh nhiếp ảnh đang thay đổi nhanh dưới tác động của công nghệ số và AI. Bên cạnh yêu cầu nâng cao chất lượng sáng tác, thẩm định, Hội xác định cần chú trọng hơn đến đào tạo, bồi dưỡng thế hệ trẻ, tăng cường lý luận phê bình và tạo lực lượng kế cận cho hoạt động nghề nghiệp.

Nhiệm kỳ 2026–2031, Hội đặt mục tiêu tiếp tục đổi mới phương thức hoạt động, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, mở rộng hợp tác quốc tế và xã hội hóa các hoạt động chuyên môn. Tinh thần được xác định cho nhiệm kỳ mới là “Đoàn kết – Bản sắc – Sáng tạo – Hội nhập”.

Lê Long