Ẩm thực
Cá hồi Na Uy và hành trình trở thành nguyên liệu quen thuộc trong sushi
Từ một sáng kiến hợp tác giữa các nhà cung cấp cá hồi Na Uy và ngành ẩm thực Nhật Bản năm 1985, cá hồi Na Uy dần trở thành nguyên liệu quen thuộc trong sushi. Tại Việt Nam, nhu cầu tiêu thụ tăng cùng triển vọng cải thiện điều kiện thương mại đang mở ra dư địa mới cho sản phẩm này.
Cá hồi trong những món sushi phổ biến tại Việt Nam thường gắn với hình ảnh ẩm thực Nhật Bản, nhưng nguồn nguyên liệu lại có một câu chuyện khác. Cá hồi nuôi tại Na Uy chỉ bắt đầu xuất hiện trong sushi Nhật Bản từ những năm 1980, trước khi trở thành nguyên liệu phổ biến tại nhiều thị trường trên thế giới.
Câu chuyện về nguồn gốc này đang được Hội đồng Hải sản Na Uy giới thiệu tới người tiêu dùng Việt Nam thông qua chương trình phối hợp với các đối tác bán lẻ và dịch vụ ẩm thực trong quý III/2026 tại thành phố Hồ Chí Minh.
Theo bà Åshild Nakken, Giám đốc khu vực Đông Nam Á của Hội đồng Hải sản Na Uy, việc người tiêu dùng ngày càng sử dụng cá hồi khiến thông tin về nguồn gốc sản phẩm trở thành một yếu tố đáng chú ý. Cá hồi Na Uy được cung cấp từ các vùng nuôi tại vùng biển Đại Tây Dương của Na Uy và hiện được sử dụng trong nhiều món ăn Nhật Bản, trong đó có sushi.
Điểm đáng chú ý trong câu chuyện này là Project Japan, sáng kiến được khởi xướng năm 1985 giữa các nhà cung cấp cá hồi Na Uy với các nhà nhập khẩu, đầu bếp và nhà hàng Nhật Bản.
Thời điểm đó, cá hồi không phải nguyên liệu truyền thống trong sushi Nhật Bản. Thông qua quá trình hợp tác tại thị trường Nhật, cá hồi Na Uy dần được đưa vào các món ăn sống. Sau gần một thập kỷ, nguyên liệu này trở nên quen thuộc hơn trong sushi và sau đó tiếp tục phổ biến tại nhiều quốc gia.
Hội đồng Hải sản Na Uy ước tính khoảng 30% cá hồi Na Uy hiện được sử dụng cho các món ăn sống như sushi.
“Ẩm thực Nhật Bản nổi tiếng bởi sự chú trọng đến độ tươi, kết cấu và chiều sâu hương vị của từng nguyên liệu. Cá hồi Na Uy phù hợp với những yêu cầu này, qua đó trở thành một nguyên liệu quen thuộc trong sushi và nhiều món ăn Nhật Bản khác”, bà Nakken cho biết.
Tại Việt Nam, mức độ phổ biến của cá hồi cũng đang gia tăng. Khảo sát mới nhất của Hội đồng Hải sản Na Uy cho thấy 52% người tham gia cho biết ưa chuộng cá hồi Na Uy, trong khi một bộ phận người tiêu dùng vẫn cho rằng cá hồi sử dụng trong sushi có nguồn gốc từ Nhật Bản.
Bên cạnh câu chuyện về nguồn gốc, chuỗi kiểm soát chất lượng cũng là một yếu tố được Hội đồng Hải sản Na Uy nhấn mạnh. Cơ quan An toàn Thực phẩm Na Uy thực hiện kiểm soát chính thức trên toàn bộ chuỗi sản xuất, trong khi Viện Nghiên cứu Biển Na Uy tiến hành kiểm nghiệm độc lập các mẫu cá hồi nuôi trước khi đưa ra thị trường.
Từ khâu chế biến, làm lạnh tại Na Uy đến vận chuyển và phân phối tại Việt Nam, sản phẩm được duy trì trong điều kiện kiểm soát nhiệt độ. Đây là yếu tố quan trọng đối với mặt hàng được sử dụng phổ biến trong các món ăn sống.
Ở góc độ thương mại, triển vọng thị trường Việt Nam đang được hỗ trợ bởi sự gia tăng nhu cầu và những chuyển động mới trong quan hệ kinh tế hai nước.
Tháng 7/2026, Việt Nam và Hiệp hội Thương mại Tự do châu Âu (EFTA), trong đó có Na Uy, đã kết thúc đàm phán hiệp định thương mại tự do. Nếu được ký kết, phê chuẩn và có hiệu lực, hiệp định được kỳ vọng cải thiện điều kiện tiếp cận thị trường đối với hàng hóa Na Uy tại Việt Nam, trong đó có thủy sản.
Theo số liệu của Hội đồng Hải sản Na Uy, năm 2025, xuất khẩu cá hồi tươi từ Na Uy sang Việt Nam đạt khoảng 7.900 tấn, tăng 40% so với năm trước.
Từ một nguyên liệu từng xa lạ với sushi Nhật Bản, cá hồi Na Uy đã trở thành một phần của chuỗi cung ứng thực phẩm toàn cầu. Tại Việt Nam, sự gia tăng tiêu dùng cùng những thay đổi về thương mại đang tiếp tục mở rộng thị trường cho sản phẩm này.