Kinh tế số
Việt Nam đề nghị Nga hỗ trợ xây dựng chiến lược công nghệ lượng tử
Việt Nam đề nghị Liên bang Nga hỗ trợ xây dựng chiến lược phát triển công nghệ lượng tử, đồng thời thúc đẩy hình thành trung tâm nghiên cứu chung về các công nghệ chiến lược, trong đó có lượng tử, hạt nhân và trí tuệ nhân tạo.
Đề nghị này được Bộ trưởng Vũ Hải Quân nêu tại cuộc làm việc với Bộ trưởng Khoa học và Giáo dục Đại học Nga Valery Falkov ngày 8/9, trước thềm Diễn đàn Khoa học và Công nghệ Việt Nam - Liên bang Nga. Hai bên tập trung trao đổi về hợp tác trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược, nghiên cứu chung và đào tạo nguồn nhân lực.
Theo Bộ trưởng Vũ Hải Quân, trước mắt, Việt Nam mong muốn phía Nga hỗ trợ xây dựng chiến lược phát triển công nghệ lượng tử. Trên cơ sở chiến lược khung, hai nước có thể tiếp tục xác định và triển khai các dự án hợp tác cụ thể, trong đó chú trọng đào tạo nguồn nhân lực. Đây được xem là một trong những hướng hợp tác có ý nghĩa khi Việt Nam đang thúc đẩy phát triển các công nghệ chiến lược, từng bước xây dựng năng lực nghiên cứu và làm chủ những công nghệ có tác động lớn tới nền kinh tế và an ninh công nghệ trong tương lai.
Cùng với chiến lược lượng tử, Bộ trưởng Vũ Hải Quân đề nghị hai bên nghiên cứu hình thành trung tâm nghiên cứu chung, tập trung vào một số công nghệ chiến lược như lượng tử, công nghệ hạt nhân và trí tuệ nhân tạo. Trung tâm được định hướng kết nối trực tiếp với doanh nghiệp, đồng thời trở thành đầu mối phối hợp đào tạo tiến sĩ.
Đáng chú ý, mô hình này không nhất thiết phải bắt đầu bằng việc xây dựng một cơ sở mới. Việt Nam đề xuất tận dụng cơ sở vật chất hiện có và có thể đặt trung tâm tại một trường đại học trong nước. Cách tiếp cận này được kỳ vọng giúp nhanh chóng hình thành không gian nghiên cứu chung, gắn nghiên cứu với đào tạo và nhu cầu công nghệ của doanh nghiệp. Bộ trưởng Valery Falkov khẳng định phía Nga quan tâm, hoan nghênh và ủng hộ việc hỗ trợ Việt Nam xây dựng chiến lược phát triển công nghệ lượng tử. Hai bên sẽ tiếp tục trao đổi cụ thể về nội dung này trong thời gian tới.
Đối với sáng kiến trung tâm nghiên cứu chung, phía Nga cũng bày tỏ ủng hộ về mặt nguyên tắc và đề nghị hai bên tiếp tục hoàn thiện nội dung để đưa vào dự thảo Biên bản khóa họp Ủy ban hợp tác về Giáo dục, Khoa học và Công nghệ dự kiến tổ chức vào tháng 12. Tại khóa họp, các chuyên gia dự kiến có báo cáo chuyên đề về công nghệ lượng tử nhằm xác định rõ hơn những hướng hợp tác có thể triển khai.
Bên cạnh các công nghệ chiến lược, hợp tác nghiên cứu chung Việt Nam - Nga đang có tín hiệu tích cực. Số lượng hồ sơ đăng ký tham gia các dự án nghiên cứu chung đã tăng gấp ba lần so với năm 2023. Trong năm nay, bốn dự án đã được lựa chọn và dự kiến triển khai trong giai đoạn 2027-2029.
Bộ trưởng Vũ Hải Quân đề nghị hai bên tiếp tục rà soát quy trình tuyển chọn, bảo đảm các đề tài nghiên cứu chung được triển khai hiệu quả, liên tục và tạo ra kết quả thiết thực. Việc Nga ủng hộ đề nghị hỗ trợ xây dựng chiến lược lượng tử và nghiên cứu trung tâm chung mở thêm một hướng hợp tác mới, từ trao đổi khoa học truyền thống sang phối hợp xây dựng năng lực trong các công nghệ chiến lược.