Câu chuyện văn hóa

Sự kiện nằm trong chuỗi hoạt động hướng tới Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội và kỷ niệm Quốc khánh 2/9. Không chỉ giới thiệu sản phẩm, không gian được định hướng như một địa điểm để công chúng tìm hiểu chất liệu, kỹ thuật chế tác và câu chuyện văn hóa phía sau những sản phẩm thủ công.

Khi mũi thêu trở thành ngôn ngữ kể chuyện

Một trong những điểm nhấn tại Thơ Heritage House là các sản phẩm túi xách thủ công thêu tay trên nền nhung the, lụa tơ tằm và linen Nam Cao dệt tay.

Những chất liệu quen thuộc của nghề thủ công Việt được kết hợp với các họa tiết lấy cảm hứng từ danh lam, di tích và biểu tượng văn hóa như Chùa Một Cột, Cầu Thê Húc, Hồ Gươm, Vịnh Hạ Long, Chợ Bến Thành hay phố cổ Hội An. Hình ảnh từ tranh dân gian Hàng Trống, Đông Hồ cũng được chuyển hóa thành các họa tiết trên sản phẩm.

Đáng chú ý, một số mẫu túi được hoàn thiện với quai chế tác từ đồng, bạc nguyên chất, bạc mạ vàng hoặc sừng tự nhiên khảm xà cừ. Những họa tiết hoa đào, hoa mai trên nền sừng tạo nên sự kết hợp giữa vẻ mộc của vật liệu tự nhiên và độ óng ánh của xà cừ.

Bên cạnh túi xách, khăn thêu tay trên nền nhung và lụa cũng được giới thiệu, cho thấy khả năng đưa kỹ thuật thêu truyền thống vào các sản phẩm vừa có giá trị sử dụng, vừa mang tính nghệ thuật.

Từ chất liệu truyền thống đến thiết kế mới

Nghệ thuật chế tác sừng và khảm xà cừ cũng là một phần đáng chú ý trong không gian. Từ sừng tự nhiên, người thợ tạo nên các sản phẩm như vòng cổ, trâm cài tóc, gương lược, kẹp tóc và nhiều phụ kiện.

Việc kết hợp sừng với xà cừ giúp mỗi sản phẩm có đặc điểm riêng về màu sắc và đường vân. Các mô-típ trang trí truyền thống được đưa vào thiết kế theo hướng phù hợp hơn với đời sống hiện nay.

Trong khi đó, bạc nguyên chất được sử dụng để chế tác các dụng cụ, đồ dùng và vật phẩm có tính ứng dụng. Những đường nét chạm khắc thủ công tạo thêm giá trị thẩm mỹ cho các vật dụng vốn quen thuộc trong sinh hoạt.

Cách khai thác này cho thấy một hướng tiếp cận khác đối với thủ công truyền thống: thay vì chỉ lưu giữ trong không gian trưng bày, các kỹ thuật có thể tiếp tục được sử dụng và phát triển thông qua những sản phẩm mới.

Lưu giữ ký ức bằng nghệ thuật thêu

Thơ Heritage House còn giới thiệu một số tác phẩm tranh cổ được sưu tầm, trong đó có tranh về Hồ Gươm, Đoàn Rước Làng Quê và các tác phẩm thêu tay bằng chỉ tơ tằm. Những hình tượng như Ngũ Hổ, Tứ Phủ gợi mở hệ thống biểu tượng và quan niệm thẩm mỹ trong mỹ thuật truyền thống Việt Nam.

Điểm nhấn trong ngày ra mắt là bức tranh thêu tay bằng chỉ tơ tằm mang tên “Ngày Độc Lập”, tái hiện hình ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập.

Thông qua kỹ thuật thêu, một dấu mốc lịch sử được chuyển tải bằng chất liệu truyền thống, tạo sự kết nối giữa ký ức lịch sử, nghệ thuật và văn hóa.

Để di sản tiếp tục hiện diện trong đời sống

Theo định hướng của không gian, các hoạt động workshop thêu tay, giao lưu với nghệ nhân làng nghề, trình diễn kỹ thuật thủ công và chương trình trải nghiệm sẽ được tổ chức, giúp công chúng tiếp cận trực tiếp với quá trình tạo nên một sản phẩm.

Từ một mũi kim trên nền lụa, đường khảm trên sừng đến nét chạm trên bạc, giá trị của sản phẩm nằm không chỉ ở hình thức mà còn ở kỹ năng, thời gian và kinh nghiệm của người thợ.

Việc đưa các kỹ thuật thủ công vào những sản phẩm có tính ứng dụng có thể tạo thêm cơ hội để nghề truyền thống tiếp cận thế hệ công chúng mới. Đây cũng là cách để di sản không bị đóng khung trong quá khứ mà tiếp tục được sáng tạo và thích ứng với đời sống hiện đại.

Tọa lạc tại 61 Tràng Tiền, Hoàn Kiếm, Hà Nội, Thơ Heritage House hướng tới trở thành một điểm đến dành cho những người quan tâm đến nghệ thuật, thủ công và văn hóa Việt Nam, đồng thời mở thêm không gian để những giá trị truyền thống tiếp tục được nhìn nhận, trải nghiệm và phát triển trong bối cảnh đương đại.

Lê Minh