Kinh tế địa phương
Phúc Thịnh xây dựng nông thôn mới theo hướng xanh, tuần hoàn
Xã Phúc Thịnh là một trong 2 xã được thành phố Hà Nội thực hiện triển khai thí điểm mô hình "xã, phường xã hội chủ nghĩa" trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường giai đoạn 2026-2030, tập trung giải quyết trực diện bài toán đất đai, bảo vệ môi trường từ nguồn và ổn định sinh kế cho người dân trong quá trình đô thị hóa.
Triển khai mô hình điểm “Sáng - xanh - sạch - đẹp”
Khu dân cư Đại Bằng, thôn Sơn Du có khoảng 220 hộ. Đây là nơi được Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Phúc Thịnh lựa chọn xây dựng mô hình điểm “Sáng - xanh - sạch - đẹp”, tập trung xử lý những tồn tại về vệ sinh môi trường và chỉnh trang không gian sống.
Kế hoạch đặt ra những yêu cầu có thể kiểm tra hằng ngày. Toàn bộ hộ dân phấn đấu có thùng rác, cam kết không xả rác bừa bãi và giữ hệ thống thoát nước hợp vệ sinh. Khu dân cư sẽ xây dựng đường hoa, vườn hoa kiểu mẫu, trồng thêm cây xanh và từng bước xóa các điểm tồn đọng rác.
Một phần việc được người dân quan tâm là cải tạo tuyến đường dài khoảng 400m từ đường gom Võ Nguyên Giáp vào xóm Đại Bằng. Tuyến đường được nâng cấp sẽ giúp việc đi lại thuận tiện hơn, đồng thời khắc phục tình trạng cảnh quan chưa đồng bộ ở cửa ngõ khu dân cư.
Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Phúc Thịnh Nguyễn Mạnh Hồng yêu cầu mô hình phải “bảo đảm thực chất, tránh hình thức, phát huy vai trò chủ thể của nhân dân”. Mỗi hộ dân trực tiếp tham gia, còn chính quyền và Mặt trận hỗ trợ những công việc vượt khả năng của cộng đồng.
Người dân Đại Bằng thống nhất tham gia vệ sinh môi trường, chỉnh trang cảnh quan; đồng thời đề nghị xã hỗ trợ thêm chổi, thùng rác và thiết bị thu gom. Khu dân cư sạch, đẹp cần cả ý thức tự giác lẫn phương tiện, lịch thu gom và nơi tập kết phù hợp.\
Không chỉ dừng ở chỉnh trang cảnh quan
Phúc Thịnh có diện tích 42,68km², dân số 90.926 người, được hình thành từ nhiều địa bàn của Đông Anh trước đây. Xã nằm gần trục Nhật Tân - Nội Bài, sông Thiếp, sông Cà Lồ và đầm Vân Trì, đồng thời chịu tác động của các dự án đô thị, giao thông và khu tái định cư. Môi trường nông thôn vì thế phải được giải quyết cùng quy hoạch đất đai, thoát nước và việc làm.
Theo Nghị quyết số 16-NQ/TU của Thành ủy Hà Nội và Quyết định số 3489/QĐ-UBND của UBND thành phố, Phúc Thịnh cùng Thư Lâm được lựa chọn thí điểm mô hình “xã, phường xã hội chủ nghĩa”. Kế hoạch số 135/KH-SNNMT giai đoạn 2026-2030 tập trung vào dữ liệu, chất thải, nguồn nước, chống ngập, không gian xanh, nông nghiệp đô thị, sinh kế và sự tham gia của người dân.
Kết quả không chỉ được tính bằng số buổi ra quân hay số cây đã trồng. Các chỉ số phải phản ánh chất lượng không khí, nước sinh hoạt, khả năng tiêu thoát, tỷ lệ rác được phân loại, diện tích cây xanh, mặt nước và mức độ hài lòng của người dân. Nhờ đó, địa phương có thể tránh việc làm đẹp một tuyến đường nhưng chưa xử lý nguồn rác, nước thải.
Đối với Phúc Thịnh, kế hoạch ưu tiên kiểm soát bụi, tiếng ồn và chất thải từ công trình xây dựng; bảo vệ hành lang sinh thái sông Thiếp, sông Cà Lồ, đầm Vân Trì; rà soát kênh mương, trạm bơm, vùng trũng và điểm nghẽn tiêu thoát nước. Không gian ao hồ, cây xanh bản địa và vườn cộng đồng sẽ được giữ gìn gắn với định hướng “Làng trong phố - Phố trong làng”.
Rác thải được xử lý ngay từ nơi phát sinh. Hộ dân phân loại, thu gom riêng; phụ phẩm hữu cơ được tận dụng, còn bao bì thuốc bảo vệ thực vật phải thu gom, chuyển giao đúng quy định. Công việc này cần sự tham gia của đơn vị thu gom, doanh nghiệp tái chế, hợp tác xã và cộng đồng dân cư.
Để người dân và hoạt động sản xuất cùng hưởng lợi
Đất đai là phần việc phải đi trước khi xã vừa phát triển nông nghiệp, vừa triển khai nhiều dự án đô thị. Phúc Thịnh hiện có 30.682 thửa đất ở và đất nông nghiệp. Đến giữa tháng 8-2026, dữ liệu đã được hoàn thiện đối với 19.698 thửa, đạt 65,08%; còn 10.984 thửa cần tiếp tục cập nhật, gồm 6.718 thửa đất nông nghiệp và 4.266 thửa đất ở.
Xã cũng rà soát 1.486 thửa đất công và bàn giao hồ sơ cho Văn phòng Đăng ký đất đai Hà Nội. Khó khăn lớn là dữ liệu bản đồ chồng lấn tại khu vực thị trấn Đông Anh cũ do đo đạc ở nhiều thời điểm. Các tổ công tác đang xuống từng thôn đối chiếu thông tin, phục vụ giải quyết thủ tục, bồi thường và tái định cư.
Chuyển đổi số tại Phúc Thịnh đã có kết quả bước đầu. Năm 2025, xã tiếp nhận 13.941 hồ sơ thủ tục hành chính, giải quyết 13.863 hồ sơ; tỷ lệ hồ sơ trực tuyến tăng từ 51% vào tháng 7 lên 100% vào tháng 10. Bốn mươi tổ chuyển đổi số cộng đồng và 40 điểm “Bình dân học vụ số”, với 280 thành viên, hỗ trợ người dân sử dụng dịch vụ công và phản ánh hiện trường qua iHanoi.
Ở khu vực sản xuất, công nghệ cần được dùng cho nhật ký điện tử, mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc, cảnh báo dịch bệnh và bán hàng trực tuyến. Chương trình “Tự hào Nông sản Việt Nam” tổ chức tại Phúc Thịnh tháng 4-2026 có 120 gian hàng, khoảng 100 tổ chức, cá nhân và chủ thể OCOP từ 19 tỉnh, thành phố, cho thấy khả năng kết nối và giới thiệu nông sản của địa phương.
Đô thị hóa sẽ làm thay đổi diện tích sản xuất và cơ cấu việc làm. Kế hoạch phát triển xanh phải tính đến hộ bị thu hồi đất, nhu cầu học nghề và việc làm mới. Nông nghiệp cần được tổ chức theo hướng an toàn, tiết kiệm đất, giảm chất thải; sản phẩm OCOP gắn với truy xuất nguồn gốc, thương mại điện tử và kiểm soát chất lượng.
Mô hình tại Đại Bằng là bước khởi đầu có phạm vi nhỏ, nhưng cách thực hiện sẽ quyết định khả năng nhân rộng. Khi đường ngõ được giữ sạch, rác được phân loại, mặt nước được bảo vệ, hồ sơ đất đai rõ ràng và người dân có việc làm ổn định, mục tiêu nông thôn mới xanh mới đi vào đời sống. Đây cũng là cơ sở để Phúc Thịnh phát triển trong quá trình đô thị hóa mà vẫn giữ được không gian làng, vùng sản xuất và sự gắn kết của cộng đồng.