Sức khỏe

Việc ký kết diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đang chứng kiến một quá trình chuyển dịch mô hình bệnh tật sâu sắc. Sau gần bốn thập kỷ đổi mới, bên cạnh những thành tựu trong kiểm soát bệnh truyền nhiễm và cải thiện tuổi thọ, tốc độ đô thị hóa nhanh, thay đổi lối sống và già hóa dân số đang làm gia tăng nhanh gánh nặng bệnh không lây nhiễm - xu hướng được các nghiên cứu gần đây mô tả là “nghịch lý của sự phát triển”.

Trong bối cảnh đó, việc tăng cường năng lực của hệ thống y tế thông qua đào tạo liên tục cho nhân viên y tế, cập nhật kiến thức chuyên môn và thúc đẩy dự phòng ngày càng trở thành ưu tiên trong công tác chăm sóc sức khỏe toàn dân.

Định hướng lấy phòng bệnh làm trọng tâm nhất quán với khung chính sách y tế quốc gia đang được củng cố. Luật Phòng bệnh số 114/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 1 tháng 7 năm 2026 thay thế Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm năm 2007, đã mở rộng phạm vi điều chỉnh từ bệnh truyền nhiễm sang cả bệnh không lây nhiễm và xác định nguyên tắc "phòng bệnh chủ động là chính, người dân là chủ thể trung tâm". Định hướng này cũng tiếp nối Nghị quyết số 20-NQ/TW và Chiến lược quốc gia bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, vốn đặt trọng tâm vào y tế dự phòng, nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe và phát triển nguồn nhân lực y tế.

“Gánh nặng kép” tại Việt Nam và yêu cầu nâng cao năng lực y tế

Việt Nam đang đối mặt với gánh nặng bệnh tật đồng thời từ hai nhóm nguyên nhân. Các bệnh không lây nhiễm - tim mạch, ung thư, đái tháo đường và bệnh hô hấp mạn tính như bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) - đang gia tăng nhanh chóng và hiện chiếm khoảng 80% tổng số ca tử vong hằng năm trên toàn quốc.

Trong nhóm này, bệnh tim mạch là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu tại Việt Nam. Theo Ước tính Y tế Toàn cầu năm 2021 của Tổ chức Y tế Thế giới, đột quỵ là nguyên nhân tử vong hàng đầu tại Việt Nam với tỷ suất 167 ca/100.000 dân, tiếp theo là bệnh tim thiếu máu cục bộ với 65 ca/100.000 dân.

COPD cũng là gánh nặng y tế đáng kể tại Việt Nam, với tỷ lệ mắc bệnh ghi nhận ở nam và nữ từ 40 tuổi trở lên lần lượt là 7,1% và 1,9%. Theo báo cáo từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), COPD là nguyên nhân gây ra khoảng 35.600 ca tử vong tại Việt Nam vào năm 2021.

Ở lĩnh vực ung thư, theo GLOBOCAN 2024, mỗi năm cả nước ghi nhận hơn 177,404 ca mắc mới và hơn 111, 015 ca tử vong.

Song song đó, các bệnh truyền nhiễm - đặc biệt là nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính - vẫn là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây bệnh tật và tử vong tại Việt Nam, nhất là ở trẻ em dưới 5 tuổi.

Đáng chú ý, hai nhóm bệnh này có mối liên hệ chặt chẽ: người mắc bệnh nền mạn tính có nguy cơ cao hơn nhiều lần khi nhiễm các bệnh truyền nhiễm như cúm hay viêm phổi, dễ dẫn đến biến chứng nặng và tử vong. Ở người bệnh COPD, nguy cơ mắc viêm phổi do phế cầu (trên 60 tuổi) cao gấp khoảng 4 lần, và nguy cơ nhập viện liên quan đến RSV (trên 50 tuổi) cao gấp khoảng 9,6–9,7 lần. Do đó, việc chủ động phòng ngừa, nâng cao năng lực chẩn đoán và điều trị - đặc biệt ở nhóm đối tượng nguy cơ cao - đóng vai trò then chốt trong giảm áp lực cho hệ thống y tế.

Không chỉ ở khía cạnh dự phòng, nhiễm khuẩn nặng vẫn là gánh nặng lớn trong điều trị với tỷ lệ tử vong cao ở nhóm bệnh nhân nặng. Tại Việt Nam, một nghiên cứu tiến cứu giai đoạn 10/2018–12/2020 ghi nhận tỷ lệ tử vong chung tới 52% ở bệnh nhân nhiễm khuẩn huyết cấy máu dương tính.

Bên cạnh đó, nhiễm nấm cũng ngày càng đáng quan tâm, vào năm 2020 tại Việt Nam, với ước tính khoảng 2,3 triệu ca nhiễm nấm nghiêm trọng ở mọi thể - tương đương ít nhất 2,5% dân số và con số thực tế có thể còn cao hơn do hạn chế về dữ liệu địa phương và năng lực chẩn đoán. Trong đó, các thể xâm lấn tuy chiếm tỷ lệ nhỏ hơn nhưng có ý nghĩa lâm sàng lớn do nguy cơ tử vong cao với tỷ suất mới mắc nhiễm nấm huyết do Candida và nhiễm Aspergillus xâm lấn - chủ yếu tập trung ở nhóm bệnh nhân có bệnh lý nền như HIV/AIDS, lao phổi, hen, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, bạch cầu cấp và ghép tạng đặc.

Thực trạng này cho thấy vai trò then chốt của dự phòng, phát hiện sớm, chẩn đoán chính xác, quản lý sử dụng kháng sinh và kháng nấm hợp lý và cảnh giác dược trong toàn hệ thống y tế, nhằm giảm áp lực bệnh tật và nâng cao chất lượng, an toàn điều trị cho người bệnh.

Song song với năng lực chuyên môn của hệ thống y tế, việc nâng cao hiểu biết của cộng đồng để chủ động nhận diện nguy cơ, phát hiện sớm và tiếp cận tư vấn y khoa phù hợp cũng được xem là yếu tố quan trọng nhằm cải thiện chất lượng chăm sóc sức khỏe trong dài hạn.

Pfizer Việt Nam mở rộng hợp tác nhằm nâng cao năng lực chẩn đoán, dự phòng và điều trị

Hợp tác với Hội Hô hấp TP. Hồ Chí Minh tập trung thúc đẩy các hoạt động khoa học và đào tạo trong lĩnh vực hô hấp, gắn với nhu cầu thực tiễn của đội ngũ nhân viên y tế. Chương trình hướng tới cập nhật các hướng dẫn chuyên môn, nâng cao năng lực chẩn đoán, dự phòng và quản lý bệnh hô hấp, chuẩn hóa thực hành lâm sàng, đồng thời tăng cường năng lực tư vấn dự phòng theo từng nhóm nguy cơ và truyền thông nguy cơ trong hoạt động khám, chữa bệnh hằng ngày, góp phần đưa hoạt động dự phòng trở thành một phần trong chăm sóc thường quy.

Các nội dung đào tạo tập trung vào chẩn đoán, điều trị và quản lý những bệnh lý hô hấp mạn tính phổ biến như hen phế quản và COPD, cũng như quản lý đợt cấp, thông qua phương pháp giảng dạy dựa trên ca lâm sàng thực tế. Các hoạt động dự kiến bao gồm hội thảo khoa học, chương trình đào tạo y khoa liên tục (CME) và trao đổi chuyên môn, hướng tới đội ngũ bác sĩ, điều dưỡng và nhân viên y tế đang trực tiếp tham gia chăm sóc người bệnh hô hấp.

Hợp tác với Bệnh viện Nhân dân Gia Định hướng tới tăng cường đào tạo y khoa trong lĩnh vực nội khoa và bệnh truyền nhiễm, nhằm xây dựng một đội ngũ cán bộ y tế vững kiến thức chuyên môn. Chương trình được triển khai thông qua các hoạt động cập nhật kiến thức về chẩn đoán, dự phòng và điều trị, đồng thời thúc đẩy trao đổi học thuật và hợp tác khoa học với các tổ chức, chuyên gia trong và ngoài nước.

Trọng tâm bao gồm nâng cao năng lực chẩn đoán, điều trị và chăm sóc toàn diện đối với các bệnh lý nội khoa như tim mạch, đột quỵ và ung thư; cùng dự phòng các bệnh truyền nhiễm, trong đó có những bệnh có thể phòng ngừa.

Đặc biệt, với vai trò là bệnh viện đa khoa hạng I, tuyến cuối, được xếp cấp chuyên môn kỹ thuật chuyên sâu trực thuộc Sở Y tế TP.Hồ Chí Minh, Bệnh viện Nhân dân Gia Định sẽ phối hợp cùng Pfizer Việt Nam để mở rộng các hoạt động đào tạo về dược lâm sàng, kinh tế y tế và an toàn sử dụng thuốc tới mạng lưới bệnh viện khu vực phía Nam, qua đó lan tỏa các thực hành tốt tới tuyến dưới.

Nội dung chuyên môn của các chương trình đào tạo do Hội Hô hấp TP. Hồ Chí Minh và Bệnh viện Nhân dân Gia Định chủ trì về mặt học thuật, được xây dựng dựa trên hướng dẫn chuyên môn và bằng chứng khoa học, không nhằm mục đích quảng bá bất kỳ sản phẩm nào.

Kết hợp với các hoạt động chuyên môn, Pfizer Việt Nam sẽ phối hợp cùng hai đối tác triển khai các hoạt động truyền thông và giáo dục sức khỏe cộng đồng phi thương mại, góp phần nâng cao nhận thức về bệnh lý, khuyến khích người dân chủ động nhận diện nguy cơ, tham khảo ý kiến ​​nhân viên y tế về các biện pháp phòng ngừa phù hợp khi cần thiết

Cam kết đồng hành lâu dài cùng hệ thống y tế Việt Nam

Phát biểu tại lễ ký kết giữa Hội Hô hấp TP. Hồ Chí Minh và Pfizer Việt Nam, PGS.TS.BS. Trần Văn Ngọc, Chủ tịch Hội Hô hấp TP. Hồ Chí Minh, cho biết: “Thực tế lâm sàng cho thấy người bệnh COPD thường đến các cơ sở y tế khám chữa bệnh ở giai đoạn muộn, khi tình trạng tắc nghẽn đã nặng nên việc điều trị thường khó khăn, tốn kém và tỉ lệ tử vong cao. Đáng lưu ý, COPD không chỉ gây tổn thương hô hấp mà còn liên quan đến các biến chứng ngoài phổi, trong đó có nguy cơ mất trí nhớ; khoảng 32% người bệnh có dấu hiệu suy giảm nhận thức và tỷ lệ này có thể lên tới 56% khi được đánh giá chuyên sâu. Điều đó cho thấy phát hiện sớm, quản lý bệnh và dự phòng biến chứng cần được ưu tiên hơn. Chúng tôi kỳ vọng chương trình hợp tác sẽ góp phần hỗ trợ đội ngũ nhân viên y tế tiếp cận các cập nhật khoa học mới, từ đó tăng cường hiệu quả chẩn đoán, quản lý bệnh và tư vấn dự phòng cho người bệnh.”

PGS.TS.BS. Nguyễn Hoàng Hải, Giám đốc Bệnh viện Nhân dân Gia Định, chia sẻ: “Đào tạo liên tục và chia sẻ kinh nghiệm chuyên môn là một trong những nền tảng quan trọng để nâng cao chất lượng khám chữa bệnh. Tôi tin rằng chương trình hợp tác sẽ góp phần tăng cường năng lực chuyên môn của đội ngũ nhân viên y tế, đồng thời lan tỏa các thực hành tốt đến mạng lưới bệnh viện tuyến dưới, hướng tới nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cho người dân”.

Ông Mark Kuo, Tổng Giám đốc Pfizer Việt Nam, cho biết: “Pfizer tin rằng xây dựng một hệ thống y tế vững mạnh cần sự hợp tác chặt chẽ giữa doanh nghiệp, các tổ chức chuyên môn và cơ sở y tế. Hai Biên bản ghi nhớ được ký kết lần này thể hiện cam kết lâu dài của chúng tôi trong việc đồng hành cùng các đối tác để thúc đẩy đào tạo y khoa liên tục, cập nhật kiến thức về chẩn đoán, dự phòng và điều trị, đồng thời hỗ trợ các sáng kiến nâng cao hiểu biết sức khỏe cho cộng đồng dựa trên bằng chứng khoa học. Chúng tôi kỳ vọng những hợp tác này sẽ góp phần tăng cường năng lực của đội ngũ nhân viên y tế và mang lại lợi ích thiết thực cho người bệnh cũng như cộng đồng.”

Thông qua hai chương trình hợp tác kéo dài ba năm, Pfizer Việt Nam tiếp tục khẳng định cam kết đồng hành cùng các tổ chức chuyên môn và cơ sở y tế trong việc nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe tại Việt Nam, góp phần tăng cường năng lực của hệ thống y tế, thúc đẩy dự phòng bệnh và nâng cao nhận thức của cộng đồng vì một tương lai khỏe mạnh hơn.

Duy Anh