Văn hóa - Du lịch

Tái cấu trúc không gian du lịch, kéo dài hành trình trải nghiệm

Sau hợp nhất, Tuyên Quang hình thành không gian du lịch rộng lớn với hệ thống sản phẩm trải đều quanh năm. Đó là lễ hội truyền thống và du lịch tâm linh vào mùa xuân; du lịch sinh thái vùng Na Hang - Lâm Bình, suối khoáng Mỹ Lâm vào mùa hè; trải nghiệm du lịch mùa lúa chín, lễ hội hoa tam giác mạch vào mùa thu; còn cuối năm là hành trình khám phá Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Cao nguyên đá Đồng Văn cùng các lớp văn hóa bản địa vùng cao.

Ông Nguyễn Trung Ngọc, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Tuyên Quang nhìn nhận: “Vấn đề của du lịch Tuyên Quang sau hợp nhất không phải là thiếu tài nguyên hay thiếu sản phẩm theo mùa. Thách thức lớn hơn là tổ chức lại các cực du lịch thành một chuỗi giá trị liên kết, để du khách không còn cắt khúc hành trình, mà có lý do lưu trú dài hơn, chi tiêu sâu hơn và trải nghiệm trọn vẹn hơn không gian văn hóa - sinh thái của tỉnh”.

Nghị quyết số 92-NQ/TU, Nghị quyết số 23/2026/NQ-HĐND cùng Đề án phát triển du lịch đến năm 2030 (Quyết định số 1471/QĐ-UBND) là khung chính sách để tổ chức lại không gian. Cao nguyên đá Đồng Văn, Khu di tích quốc gia đặc biệt Tân Trào, Khu du lịch sinh thái Na Hang - Lâm Bình, suối khoáng Mỹ Lâm và hệ thống làng bản địa, khi được đặt trong một mạch liên kết, sẽ giúp Tuyên Quang chuyển từ tư duy “điểm đến” đơn lẻ sang tư duy “hệ sinh thái”.

Đầu tư hạ tầng chất lượng cao, phát triển kinh tế di sản

Lượng khách tăng, không gian mở rộng nhưng hạ tầng của Tuyên Quang vẫn chưa theo kịp dư địa phát triển. Toàn tỉnh hiện có 1.517 cơ sở lưu trú với khoảng 14.600 buồng, song cơ cấu vẫn tập trung nhiều ở phân khúc nhà nghỉ, homestay và khách sạn nhỏ. Hạ tầng chất lượng cao mới ở giai đoạn định hình với 1 khách sạn 5 sao, 2 khách sạn 4 sao cùng một số khu nghỉ dưỡng như P’apiu Resort, H’Mong Village.

Cũng theo ông Nguyễn Trung Ngọc, đích đến của Tuyên Quang không dừng ở việc bổ sung thêm phòng lưu trú. Điều tỉnh cần là một hệ sinh thái dịch vụ chất lượng cao, đủ sức giữ chân khách quốc tế, khách nghỉ dưỡng, khách MICE và nhóm khách có mức chi tiêu lớn. Muốn vậy, dòng vốn đầu tư phải hướng tới các mắt xích cốt lõi, có khả năng nâng chuẩn điểm đến và tạo sức lan tỏa cho cả khu vực.

Theo quy hoạch, nguồn lực đầu tư đang tập trung vào các tọa độ trọng điểm: Mỹ Lâm là cực nghỉ dưỡng - chăm sóc sức khỏe; Tân Trào là không gian lịch sử; Na Hang - Lâm Bình là trục sinh thái; Cao nguyên đá Đồng Văn là sản phẩm địa chất và văn hóa vùng cao. Khi được dẫn dắt bởi nguyên tắc bảo tồn, dòng vốn lớn không làm phai nhạt bản sắc mà góp phần chuẩn hóa dịch vụ, mở rộng thị trường và nâng cao giá trị điểm đến.

Đặc biệt, với 663 di sản văn hóa phi vật thể, 53 di sản cấp quốc gia và Thực hành Then được UNESCO ghi danh, Tuyên Quang có nền tảng văn hóa dày dặn, giàu sức sống. Nghị quyết số 92-NQ/TU xác lập kỷ luật bảo tồn nghiêm ngặt: tuyệt đối không đánh đổi môi trường và bản sắc văn hóa để lấy tăng trưởng kinh tế trước mắt. Bên cạnh đó, Tuyên Quang xác định bảo tồn phải gắn liền với sinh kế thực chất. Thông qua Nghị quyết số 23/2026/NQ-HĐND, 13 chính sách hỗ trợ tài chính được rót trực tiếp đến tay người dân để làm homestay, bảo tồn nhà truyền thống, duy trì đội văn nghệ dân tộc và quản lý điểm đến. Lực lượng 43 nghệ nhân ưu tú và 3 nghệ nhân nhân dân đóng vai trò nòng cốt, bảo đảm di sản được truyền dạy và sống đúng nghĩa trong sinh hoạt cộng đồng.

Việc ứng dụng VR360, mã QR, thanh toán trực tuyến cùng các chương trình đào tạo kỹ năng quản trị từ Dự án Du lịch Thụy Sĩ (ST4SD) giúp người dân tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị. Có thể thấy công nghệ không làm phẳng bản sắc, mà tối ưu hóa năng lực cạnh tranh của điểm đến.

Ông Nguyễn Trung Ngọc nhấn mạnh: “Cốt lõi của kinh tế di sản là người dân không đứng bên lề, càng không phải là những “diễn viên làm thuê” trong chính không gian văn hóa của mình. Họ phải là chủ thể bảo tồn, chủ thể tổ chức sản phẩm và là người hưởng lợi trực tiếp. Khi cộng đồng sống được bằng di sản, tự hào về di sản, đó mới là hàng rào bền vững nhất để bảo vệ tính nguyên bản trước sức ép thương mại hóa”.

Chặng đường tiếp theo của ngành Du lịch Tuyên Quang không thể chỉ là gia tăng lượng khách mà còn nâng chất lượng điểm đến; phát triển dịch vụ hiện đại gắn với bảo tồn di sản đồng thời người dân bản địa thực sự làm chủ không gian du lịch và được hưởng lợi từ phát triển du lịch và phát huy giá trị di sản.

Hà Thành - Trịnh Long