Kinh tế địa phương
Khơi thông dư địa phát triển từ đột phá hạ tầng giao thông
Nghị quyết số 91-NQ/TU ngày 12/5/2026 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Tuyên Quang xác định hạ tầng giao thông là một trong những động lực quan trọng để mở rộng không gian phát triển. Cùng với đầu tư các tuyến kết nối liên vùng, tỉnh chú trọng hoàn thiện quy hoạch và nâng cao hiệu quả đầu tư công, hướng tới khai thác bền vững các nguồn lực phát triển.
Kết nối liên vùng, mở rộng không gian phát triển
Nghị quyết số 91-NQ/TU xác định tiếp tục đột phá phát triển hạ tầng, trọng tâm là giao thông đến năm 2030. Các tuyến cao tốc giữ vai trò “xương sống”, nối phía Nam với Hà Nội, mở trục lên vùng cao và cửa khẩu.
.jpeg)
Cao tốc Tuyên Quang - Phú Thọ dài 40km, khai thác từ cuối năm 2023, tạo bước chuyển quan trọng về kết nối và phát triển kinh tế. Thời gian về Thủ đô rút ngắn giúp tỉnh tiếp cận thị trường lớn, trung tâm logistics, lao động chất lượng và dòng vốn phía Bắc.
Cao tốc Tuyên Quang - Hà Giang mở trục phát triển phía Bắc. Giai đoạn 1 dài 104,5km, khởi công từ năm 2023; ngày 19/12/2025, một phần tuyến đã thông xe kỹ thuật, tạo đà khai thác trong năm 2026. Khi đi vào vận hành, tuyến cao tốc sẽ rút ngắn thời gian lưu thông hàng hóa, mở rộng không gian phát triển du lịch và tạo dư địa mới cho phát triển công nghiệp, logistics. Giai đoạn 2 nối tới Cửa khẩu Quốc tế Thanh Thủy sẽ hoàn chỉnh hành lang từ Hà Nội lên cửa khẩu, tạo trục kết nối liên hoàn giữa vùng trung du, trung tâm, vùng cao với khu vực kinh tế biên mậu, mở rộng không gian phát triển và giao thương.
“Giao thông hiện đại chính là “chìa khóa” mở ra không gian phát triển mới. Mỗi giờ di chuyển được rút ngắn là một phần chi phí logistics được tiết giảm; mỗi điểm nghẽn được tháo gỡ sẽ mở thêm dư địa thu hút đầu tư. Tuyên Quang đang từng bước chuyển từ vị trí điểm cuối trở thành một mắt xích quan trọng trên hành lang giao thương rộng lớn hơn”, Giám đốc Sở Xây dựng tỉnh Tuyên Quang - ông Lê Thanh Sơn nhấn mạnh.
Đột phá giao thông không chỉ nằm ở các tuyến cao tốc. Nếu cao tốc là “xương sống” của mạng lưới kết nối thì đường liên thôn, đường sản xuất, cầu nông thôn là “mao mạch” đưa lợi ích đến từng địa phương. Với một tỉnh miền núi như Tuyên Quang, hạ tầng chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi người dân vùng sâu có thể đưa nông sản ra đường lớn, trẻ em đến trường thuận lợi và dịch vụ thiết yếu được tiếp cận gần hơn.
Trên tinh thần đó, Tuyên Quang đã hoàn thành mục tiêu 100% thôn, bản có đường ô tô cứng hóa tới trung tâm, theo phương châm “Nhân dân làm, Nhà nước hỗ trợ”. Kế hoạch năm 2024, toàn bộ 45/45 cầu đã gác dầm. Năm 2025, 39 cây cầu tại Na Hang, Lâm Bình, Chiêm Hóa, Hàm Yên, Yên Sơn, Sơn Dương đồng loạt triển khai.
Ở vùng núi, một cây cầu nhỏ có thể tạo giá trị vượt quy mô vốn: hàng hóa bớt phụ thuộc vào đường tạm, thời tiết; vùng nguyên liệu nối thuận lợi hơn với quốc lộ, cao tốc; khoảng cách từ nơi sản xuất đến thị trường được rút ngắn, qua đó giúp nâng cao giá trị sản phẩm.
Tuyến đường từ Khu du lịch Suối khoáng Mỹ Lâm đến quốc lộ 2D, kết nối cao tốc Tuyên Quang - Phú Thọ, là một minh chứng. Hai gói thầu chính đã đạt 95 - 96% giá trị xây lắp, tạo nhánh kết nối cao tốc với Khu du lịch, mở rộng khả năng thu hút đầu tư vào lĩnh vực dịch vụ lưu trú.
Nếu cao tốc mở rộng không gian phát triển và tăng cường liên kết vùng thì giao thông nông thôn đưa những cơ hội đó đến từng địa phương. Chỉ khi “xương sống” được kết nối đồng bộ với “mao mạch”, hiệu quả đầu tư hạ tầng mới lan tỏa, tạo động lực phát triển trên toàn địa bàn.
Quy hoạch dẫn đường, tạo đà tăng trưởng bền vững
Đường mới tạo ra giá trị, nhưng cũng kéo theo áp lực phát triển ở hai bên tuyến. Nếu quy hoạch đi chậm hơn đầu tư, lợi thế hạ tầng dễ bị bào mòn bởi không gian manh mún.
Đến đầu tháng 6/2026, ngành Xây dựng đã hoàn thành thẩm định, phê duyệt dự toán lập nhiệm vụ quy hoạch cho 89/90 xã, đạt 98,9%; trong đó 31 xã quy hoạch chung đô thị, 58 xã quy hoạch chung xã. Sau sáp nhập, quy hoạch xác định rõ không gian đô thị, công nghiệp, du lịch và bảo tồn.
Bên cạnh công tác quy hoạch, ngành Xây dựng còn chú trọng tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong giải ngân vốn đầu tư công. Giải ngân lũy kế đến ngày 30/6/2026 dự kiến đạt 174 tỷ đồng, tương đương 31,5% kế hoạch vốn do Sở quản lý; tiêu biểu là dự án Bệnh viện Đa khoa tỉnh Tuyên Quang giai đoạn 1, đạt 88% giá trị giải ngân.
Tỷ lệ đô thị hóa ước đạt 28,56% cuối năm 2025 cho thấy dư địa còn lớn, nhưng cũng đòi hỏi kiểm soát chặt chẽ để tránh đầu tư dàn trải. Đô thị xanh, thông minh bắt đầu từ quy hoạch rõ ràng và từng công trình được kiểm soát chất lượng.
Kiến thiết một tỉnh mới, suy cho cùng là tổ chức không gian để người dân sống thuận lợi hơn, doanh nghiệp yên tâm đầu tư và dòng vốn được dẫn tới những nơi tạo giá trị thực. Tuyên Quang đang chọn một logic nhất quán: lấy giao thông phá thế chia cắt, lấy tuyến nhỏ đưa cơ hội đến từng vùng, lấy quy hoạch giữ trật tự tăng trưởng.
Nhìn tổng thể, những tuyến cao tốc, những cây cầu và bản đồ quy hoạch cùng cấu thành một chiến lược phát triển thống nhất: giao thông mở đường, quy hoạch định hướng không gian, kỷ luật xây dựng quyết định giá trị trong dài hạn.
Góp phần bảo đảm giao thông đường bộ an toàn, thông suốt và êm thuận, nhất là trong mùa mưa lũ, Ban Quản lý bảo trì đường bộ tỉnh duy trì công tác bảo dưỡng thường xuyên, liên tục trên toàn bộ mạng lưới được giao quản lý. Năm 2025, Ban thực hiện 79 công trình, dự án, gồm: quản lý, bảo dưỡng 27 tuyến đường; sửa chữa định kỳ 19 công trình; sửa chữa đột xuất 30 công trình và đầu tư 3 dự án.