Tiêu điểm

Hệ thống pháp quy hạt nhân cần được hoàn thiện đồng bộ, hiện đại để đáp ứng yêu cầu phát triển chương trình điện hạt nhân quốc gia và mở rộng ứng dụng năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình. Đây là nhấn mạnh của Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân tại Hội nghị Pháp quy hạt nhân toàn quốc lần thứ VII diễn ra ngày 30-31/7 tại Quảng Ninh vừa qua

Hội nghị thu hút hơn 400 đại biểu đến từ các bộ, ngành, địa phương, viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp, các cơ sở bức xạ, cơ sở hạt nhân cùng các chuyên gia của Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA). Với chủ đề "Công tác quản lý nhà nước về an toàn bức xạ và hạt nhân phục vụ phát triển kinh tế - xã hội", hội nghị là diễn đàn đánh giá việc thực thi pháp luật, đồng thời đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước trong giai đoạn 2026-2035.

Theo Bộ trưởng Vũ Hải Quân, Việt Nam đang tích cực chuẩn bị triển khai chương trình điện hạt nhân, đầu tư xây dựng lò phản ứng hạt nhân nghiên cứu mới và tiếp tục mở rộng ứng dụng công nghệ hạt nhân trong nhiều lĩnh vực. Công nghệ hạt nhân hiện không chỉ phục vụ y tế với các kỹ thuật chẩn đoán, xạ trị, điều chế dược chất mà còn được ứng dụng trong nghiên cứu giống cây trồng, bảo quản nông sản sau thu hoạch và nhiều lĩnh vực khoa học - công nghệ khác.

Để đáp ứng yêu cầu phát triển mới, Bộ trưởng cho biết hệ thống pháp luật đang tiếp tục được hoàn thiện nhằm triển khai Luật Năng lượng nguyên tử năm 2025 và Chiến lược phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2050. Cùng với đó, Đề án đào tạo, bồi dưỡng và phát triển nguồn nhân lực trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, tạo cơ sở chuẩn bị đội ngũ nhân lực chất lượng cao cho chương trình điện hạt nhân.

Bộ trưởng đề nghị hội nghị tập trung đánh giá việc tổ chức thi hành Luật Năng lượng nguyên tử năm 2025; trao đổi kinh nghiệm xây dựng cơ quan pháp quy độc lập, nâng cao năng lực thẩm định, thanh tra, giám sát; đồng thời đề xuất các giải pháp tăng cường năng lực của cơ quan an toàn bức xạ và hạt nhân quốc gia về tổ chức, nhân lực, năng lực kỹ thuật, chuyển đổi số và hợp tác quốc tế. Một nội dung quan trọng khác là thúc đẩy phối hợp giữa các cơ quan quản lý, địa phương, doanh nghiệp, cơ sở bức xạ, cơ sở hạt nhân và các tổ chức quốc tế nhằm xây dựng văn hóa an toàn, an ninh hạt nhân.

Theo Bộ trưởng Vũ Hải Quân, phát triển điện hạt nhân là nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược lâu dài, gắn với an ninh năng lượng, năng lực khoa học - công nghệ và chất lượng tăng trưởng của nền kinh tế. Việc xây dựng một khuôn khổ pháp lý đồng bộ, minh bạch cùng cơ quan pháp quy đủ mạnh sẽ tạo nền tảng để doanh nghiệp yên tâm đầu tư vào các lĩnh vực công nghệ cao, thiết bị hạt nhân, y tế, công nghiệp hỗ trợ và đào tạo nhân lực, qua đó từng bước hình thành hệ sinh thái phục vụ ngành công nghiệp hạt nhân trong tương lai.

Đánh giá tại hội nghị, bà Karine Herviou, Phó Tổng Giám đốc IAEA, khẳng định Việt Nam đã đạt nhiều kết quả trong nâng cao năng lực cơ quan pháp quy, thúc đẩy an toàn và an ninh hạt nhân thông qua hợp tác với IAEA. Theo bà, khi Việt Nam triển khai chương trình điện hạt nhân, việc xây dựng một khuôn khổ pháp lý mạnh mẽ, độc lập và có năng lực là điều kiện tiên quyết để bảo đảm các yêu cầu về an toàn, an ninh và phát triển bền vững. Bộ trưởng Vũ Hải Quân bày tỏ tin tưởng với sự phối hợp của các bộ, ngành, địa phương, cộng đồng doanh nghiệp và các đối tác quốc tế, hệ thống pháp quy hạt nhân của Việt Nam sẽ tiếp tục được hoàn thiện theo hướng hiện đại, hiệu lực và phù hợp với các chuẩn mực quốc tế, tạo nền tảng vững chắc cho việc triển khai thành công chương trình điện hạt nhân quốc gia.

Duy Hưng