Tiêu điểm

Trong bối cảnh hoạt động xuất nhập khẩu qua các cửa khẩu biên giới phía Bắc tiếp tục sôi động, công tác kiểm soát, phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại và vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới đang được ngành Hải quan tăng cường triển khai quyết liệt.

Theo thông tin từ Chi cục Hải quan khu vực VII, trong tháng 7 và đầu tháng 8/2026, Hải quan cửa khẩu quốc tế Lào Cai đã liên tiếp phát hiện, xử lý 5 vụ việc vi phạm, tạm giữ 27 điện thoại di động, 3 máy tính bảng cùng 686 kg thực phẩm không rõ nguồn gốc, xuất xứ. Đáng chú ý, các vụ việc liên quan đến hàng điện tử đều được phát hiện tại khu vực kiểm tra hành lý của hành khách nhập cảnh. Các đối tượng chủ yếu lợi dụng hoạt động xuất nhập cảnh qua đường bộ để mang hàng hóa từ nước ngoài vào Việt Nam nhưng không khai báo hải quan hoặc không xuất trình được hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc hợp pháp.

Chỉ trong vòng một tuần, lực lượng Hải quan đã phát hiện ba vụ vi phạm liên tiếp. Qua kiểm tra, cơ quan chức năng đã tạm giữ 17 điện thoại iPhone, 10 điện thoại Oppo cùng 3 máy tính bảng Lenovo để xác minh và xử lý theo quy định.

Việc phát hiện liên tiếp các vụ việc cho thấy thủ đoạn vận chuyển hàng hóa ngày càng tinh vi khi các đối tượng lợi dụng hình thức mang theo hành lý cá nhân nhằm tránh sự kiểm tra của cơ quan chức năng. Nếu không được ngăn chặn kịp thời, các mặt hàng này có thể được đưa vào lưu thông trên thị trường dưới dạng hàng xách tay, gây thất thu ngân sách nhà nước, đồng thời tạo sức ép cạnh tranh không lành mạnh đối với các doanh nghiệp kinh doanh chính ngạch.

Không chỉ tập trung kiểm soát hàng điện tử, lực lượng Hải quan cũng tăng cường tuần tra, giám sát địa bàn nhằm ngăn chặn thực phẩm không rõ nguồn gốc thẩm lậu vào nội địa. Gần đây nhất, ngày 1/8, trong quá trình giám sát tại khu vực cửa khẩu quốc tế Lào Cai, tổ công tác phát hiện 330 kg thực phẩm đông lạnh bị vứt bỏ rải rác, gồm lạp xưởng, xúc xích và thịt xiên. Toàn bộ số hàng đều đã rã đông, không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc và không xác định được chủ sở hữu.

Trước đó, giữa tháng 7, lực lượng Hải quan cũng phát hiện và tạm giữ 356 kg thực phẩm các loại, gồm lạp xưởng đông lạnh, xúc xích đông lạnh, tôm hùm đất đông lạnh và xúc xích ăn liền đóng gói. Các mặt hàng đều không có giấy tờ hợp pháp, không bảo đảm điều kiện bảo quản và không xác định được chủ sở hữu. Tổng cộng qua hai vụ việc, gần 700 kg thực phẩm có nguy cơ mất an toàn vệ sinh thực phẩm đã được ngăn chặn trước khi thẩm lậu vào thị trường nội địa.

Theo cơ quan Hải quan, thủ đoạn phổ biến của các đối tượng là chia nhỏ hàng hóa từ phía Trung Quốc, vận chuyển trái phép qua đường bộ, sau đó tập kết hoặc bỏ lại tại khu vực cửa khẩu để tránh bị phát hiện trước khi tìm cách đưa sâu vào nội địa tiêu thụ. Đây là phương thức không mới nhưng vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với thị trường. Đặc biệt, đối với nhóm hàng thực phẩm đông lạnh không rõ nguồn gốc, việc lưu thông nếu không được kiểm soát sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người tiêu dùng, đồng thời gây khó khăn cho các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh thực phẩm tuân thủ đầy đủ các quy định về chất lượng, kiểm dịch và truy xuất nguồn gốc.

Việc Hải quan tăng cường kiểm soát tại các cửa khẩu biên giới không chỉ nhằm chống thất thu ngân sách mà còn góp phần bảo vệ môi trường kinh doanh minh bạch. Khi hàng lậu, hàng không rõ nguồn gốc bị ngăn chặn ngay từ biên giới, các doanh nghiệp nhập khẩu chính ngạch sẽ có điều kiện cạnh tranh bình đẳng hơn, đồng thời hạn chế tình trạng hàng hóa giá rẻ nhưng không bảo đảm chất lượng làm méo mó thị trường.

Trong bối cảnh Chính phủ đang đẩy mạnh xây dựng môi trường kinh doanh công bằng, minh bạch và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, những kết quả kiểm soát tại tuyến biên giới phía Bắc cho thấy vai trò quan trọng của lực lượng Hải quan trong việc giữ vững "hàng rào" đầu tiên ngăn chặn hàng lậu, hàng giả, hàng kém chất lượng.

Lê Hiền