Đào tạo & Nhân lực
Đại học quốc tế: Lời giải mới cho bài toán giữ chân nhân lực chất lượng cao
Trong bối cảnh nhu cầu tiếp cận nền giáo dục toàn cầu ngày càng gia tăng, các mô hình đại học quốc tế tại Việt Nam đang mở rộng cơ hội để người trẻ tiếp cận tri thức tiên tiến ngay trong nước. Giá trị lớn hơn của mô hình này không chỉ nằm ở việc thay thế hành trình du học, mà còn ở khả năng giữ chân, phát triển và kết nối nguồn nhân lực chất lượng cao với quá trình phát triển kinh tế - xã hội.
Theo báo cáo tại Hội nghị Giáo dục đại học năm 2025, gần 250.000 công dân Việt Nam đang học tập ở nước ngoài. Con số này phản ánh nhu cầu ngày càng lớn của người học đối với các chương trình đào tạo có tính hội nhập, môi trường học thuật quốc tế và khả năng tiếp cận những phương pháp giáo dục tiên tiến.
Xu hướng này cũng cho thấy sự thay đổi trong cách nhìn nhận về giá trị của giáo dục đại học. Trong nền kinh tế dựa trên tri thức, đổi mới sáng tạo và công nghệ, một tấm bằng không còn là mục tiêu duy nhất. Người học ngày càng quan tâm nhiều hơn đến năng lực tư duy, kỹ năng nghề nghiệp, khả năng thích ứng và mạng lưới kết nối toàn cầu.
Trong bối cảnh đó, sự xuất hiện của các cơ sở giáo dục đại học có yếu tố nước ngoài đang tạo thêm một lựa chọn cho sinh viên Việt Nam: tiếp cận chuẩn mực đào tạo quốc tế ngay trong nước, đồng thời duy trì cơ hội gắn bó với thị trường lao động và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong nước.
Chất lượng là nền tảng của giáo dục quốc tế
Theo TS. Lê Viết Khuyến, Phó Chủ tịch Hiệp hội Các trường đại học, cao đẳng Việt Nam, yếu tố quyết định giá trị của một cơ sở giáo dục quốc tế không nằm ở tên gọi hay ngôn ngữ giảng dạy, mà ở chất lượng thực chất của toàn bộ hệ thống đào tạo.
Một chương trình đào tạo được xem là có giá trị khi hội tụ đầy đủ các yếu tố gồm nội dung đào tạo phù hợp, đội ngũ giảng viên có năng lực, phương pháp giảng dạy hiện đại, hệ thống bảo đảm chất lượng và cơ chế kiểm định độc lập.
Điều này đặt ra yêu cầu rằng mô hình “du học tại chỗ” chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi người học được tiếp cận môi trường giáo dục có chất lượng tương đồng với các nền giáo dục tiên tiến, đồng thời được trang bị năng lực để làm việc trong môi trường trong nước và quốc tế.
Vì vậy, thước đo thành công của đại học quốc tế không chỉ là thương hiệu đối tác nước ngoài hay số lượng tuyển sinh, mà là khả năng đào tạo ra những nhân lực có tư duy toàn cầu, năng lực chuyên môn vững vàng và khả năng thích ứng trước sự thay đổi nhanh chóng của nền kinh tế.
Thu hẹp khoảng cách giữa nhà trường và doanh nghiệp
Một trong những yêu cầu quan trọng đối với các mô hình đào tạo quốc tế là khả năng kết nối với nhu cầu thực tế của thị trường lao động.
Trong giai đoạn chuyển đổi số và hội nhập sâu rộng, doanh nghiệp không chỉ cần người lao động có kiến thức chuyên môn, mà còn đòi hỏi khả năng sử dụng công nghệ, ngoại ngữ, tư duy phản biện, kỹ năng làm việc trong môi trường đa văn hóa và khả năng giải quyết vấn đề.
Sự tham gia của doanh nghiệp vào quá trình đào tạo, từ xây dựng chương trình, cung cấp môi trường thực tập đến tham gia nghiên cứu và tuyển dụng, giúp rút ngắn khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu sử dụng lao động.
Đây cũng là lợi thế của các mô hình đại học quốc tế khi có điều kiện xây dựng mạng lưới hợp tác với doanh nghiệp trong và ngoài nước, qua đó giúp sinh viên sớm tiếp xúc với môi trường nghề nghiệp thực tế.
Ở chiều ngược lại, doanh nghiệp có thêm cơ hội tiếp cận nguồn nhân lực được đào tạo theo chuẩn quốc tế nhưng vẫn có sự am hiểu về văn hóa, thị trường và bối cảnh phát triển của Việt Nam.
Từ đào tạo quốc tế đến giá trị lan tỏa
Ở góc độ dài hạn, các cơ sở giáo dục đại học có yếu tố quốc tế không chỉ đóng vai trò đào tạo nhân lực, mà còn có thể trở thành kênh thúc đẩy chuyển giao tri thức, nâng cao năng lực nghiên cứu và góp phần cải thiện chất lượng chung của hệ thống giáo dục đại học.
Trường Đại học Anh Quốc Việt Nam (BUV) là một trong những mô hình phát triển giáo dục đại học có yếu tố quốc tế tại Việt Nam, với định hướng triển khai các chương trình đào tạo theo chuẩn Anh quốc, đồng thời xây dựng hệ thống bảo đảm chất lượng và mở rộng hợp tác với các đối tác học thuật, doanh nghiệp.
Thông qua các chương trình đào tạo và mạng lưới kết nối, sinh viên có cơ hội tiếp cận môi trường học thuật toàn cầu nhưng vẫn có điều kiện phát triển nghề nghiệp tại Việt Nam.
Trong chiến lược phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, giữ chân người trẻ không chỉ đơn thuần là tạo ra cơ hội học tập trong nước, mà còn cần xây dựng môi trường đủ sức cạnh tranh để họ lựa chọn ở lại, sáng tạo và đóng góp.
Bởi vậy, đại học quốc tế có thể trở thành một mắt xích quan trọng trong bài toán giữ chân nguồn lực tri thức trẻ, nếu được phát triển trên nền tảng chất lượng thực chất, gắn kết với nhu cầu của nền kinh tế và tạo ra những giá trị lan tỏa cho xã hội.