Kinh tế địa phương

Đây là định hướng xuyên suốt trong Kế hoạch số 382/KH-UBND ngày 16/7/2026 của UBND TP.Hồ Chí Minh về triển khai các nhiệm vụ, giải pháp cải thiện, khắc phục và nâng cao Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) giai đoạn 2026-2030. Kế hoạch đặt trọng tâm vào cải cách thực chất, minh bạch hóa môi trường đầu tư, giảm chi phí tuân thủ, thúc đẩy phát triển kinh tế tư nhân và xây dựng chính quyền đồng hành cùng doanh nghiệp, hướng tới mục tiêu đưa Thành phố vào nhóm địa phương có chất lượng điều hành "Rất tốt" vào năm 2030.

Nâng cao chất lượng điều hành

Là đầu tàu kinh tế của cả nước, TP.Hồ Chí Minh luôn được kỳ vọng giữ vai trò tiên phong trong cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh và nâng cao năng lực cạnh tranh. Kết quả dẫn đầu Chỉ số Hiệu quả quản trị hành chính công cấp tỉnh (BPI) năm 2025 cho thấy những chuyển biến tích cực trong chất lượng điều hành và mức độ phục vụ người dân, doanh nghiệp của chính quyền Thành phố. Tuy nhiên, cùng với những kết quả đạt được, các chỉ số đánh giá môi trường kinh doanh vẫn phản ánh không ít dư địa cần tiếp tục cải thiện, từ tính minh bạch, chi phí tuân thủ, khả năng tiếp cận đất đai đến hiệu quả giải quyết thủ tục hành chính và chất lượng thực thi ở từng cấp, từng ngành.

Trong bối cảnh Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số giai đoạn 2026-2030, đồng thời đẩy mạnh thực hiện các chủ trương lớn về phát triển kinh tế tư nhân, cải cách thể chế, chuyển đổi số và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, việc cải thiện Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) không còn đơn thuần là câu chuyện thứ hạng. Quan trọng hơn, PCI trở thành thước đo chất lượng điều hành, mức độ thuận lợi của môi trường đầu tư, kinh doanh và niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp đối với chính quyền địa phương.

Xuất phát từ yêu cầu đó, Kế hoạch số 382/KH-UBND ngày 16/7/2026 của UBND TP.Hồ Chí Minh được ban hành nhằm triển khai các nhiệm vụ, giải pháp cải thiện, khắc phục và nâng cao Chỉ số PCI giai đoạn 2026-2030. Kế hoạch không chỉ hướng tới khắc phục những hạn chế được phản ánh qua kết quả PCI, mà còn đặt mục tiêu tạo chuyển biến mạnh mẽ trong cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh; nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước; xây dựng nền hành chính công khai, minh bạch, chuyên nghiệp; nâng cao mức độ hài lòng của doanh nghiệp và nhà đầu tư, phấn đấu đưa TP.Hồ Chí Minh vào nhóm địa phương có chất lượng điều hành "Rất tốt" vào năm 2030.

Điểm nổi bật của Kế hoạch là sự chuyển đổi trong tư duy cải thiện PCI. Thay vì tập trung vào điểm số hay thứ hạng, TP.Hồ Chí Minh xác định nâng cao chất lượng điều hành kinh tế và chất lượng phục vụ doanh nghiệp là mục tiêu cốt lõi, coi PCI là công cụ phản ánh hiệu quả cải cách, từ đó thúc đẩy cải thiện thực chất môi trường đầu tư, kinh doanh.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Kế hoạch yêu cầu thực hiện đồng bộ nguyên tắc "rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn, rõ kết quả", đồng thời giao trách nhiệm trực tiếp cho người đứng đầu các sở, ngành, địa phương trong việc cải thiện các chỉ số thành phần PCI thuộc lĩnh vực quản lý. Việc cải thiện PCI vì thế không còn là nhiệm vụ của một cơ quan đầu mối mà trở thành trách nhiệm xuyên suốt của toàn bộ hệ thống chính quyền Thành phố.

Đáng chú ý, Kế hoạch cũng chuyển trọng tâm từ hoàn thiện quy trình sang nâng cao chất lượng thực thi. Các nhiệm vụ, giải pháp đều hướng tới mục tiêu cuối cùng là giảm thời gian, giảm chi phí, nâng cao chất lượng giải quyết thủ tục hành chính và cải thiện trải nghiệm của doanh nghiệp trong quá trình đầu tư, sản xuất, kinh doanh. Đây cũng là tinh thần xuyên suốt của Kế hoạch 382/KH-UBND: lấy doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ, lấy hiệu quả cải cách làm thước đo chất lượng điều hành và lấy sự hài lòng của doanh nghiệp làm tiêu chí đánh giá kết quả thực thi của các cơ quan nhà nước.

Hướng tới môi trường đầu tư minh bạch, thuận lợi

Trên cơ sở mục tiêu nâng cao chất lượng điều hành, Kế hoạch số 382/KH-UBND xác định các nhóm nhiệm vụ, giải pháp bám sát từng chỉ số thành phần của PCI, tập trung tháo gỡ những vấn đề mà cộng đồng doanh nghiệp quan tâm trong quá trình đầu tư, sản xuất, kinh doanh.

Đối với chỉ số Tiếp cận đất đai, Thành phố yêu cầu tiếp tục triển khai hiệu quả Luật Đất đai năm 2024 và các văn bản hướng dẫn thi hành; đẩy nhanh công tác giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất; rút ngắn thời gian cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, đồng thời tăng cường công khai quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất và hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai. Thành phố cũng chú trọng cập nhật quỹ đất, nhà xưởng sẵn sàng cho thuê tại các khu chế xuất, khu công nghiệp, tạo điều kiện để doanh nghiệp nhanh chóng tiếp cận mặt bằng phục vụ đầu tư, mở rộng sản xuất.

Song song đó, nâng cao tính minh bạch được xác định là một trong những giải pháp xuyên suốt. Theo Kế hoạch, các sở, ngành và địa phương phải công khai đầy đủ quy hoạch, kế hoạch, cơ chế, chính sách, thủ tục hành chính, tiến độ giải quyết hồ sơ trên môi trường số; đẩy mạnh số hóa, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan; nâng cao chất lượng Cổng thông tin điện tử và các nền tảng cung cấp dịch vụ công. Việc bảo đảm doanh nghiệp được tiếp cận thông tin đầy đủ, kịp thời không chỉ góp phần giảm chi phí tìm kiếm thông tin mà còn tăng tính dự báo và ổn định của môi trường đầu tư.

Một nhóm giải pháp quan trọng khác là giảm chi phí thời gian và chi phí tuân thủ. Kế hoạch yêu cầu tiếp tục rà soát, đơn giản hóa thủ tục hành chính; cắt giảm các quy trình, hồ sơ không cần thiết; nâng cao tỷ lệ giải quyết hồ sơ đúng và trước hạn; tăng cường cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình; đẩy mạnh liên thông, chia sẻ dữ liệu để hạn chế việc doanh nghiệp phải cung cấp lại thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu của cơ quan nhà nước. Cùng với đó, Thành phố tiếp tục thực hiện cơ chế một cửa, một cửa liên thông, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong tiếp nhận, xử lý và trả kết quả hồ sơ, hướng tới mục tiêu giảm thời gian, giảm chi phí và nâng cao trải nghiệm của doanh nghiệp trong quá trình thực hiện thủ tục hành chính.

Đáng chú ý, kiểm soát chi phí không chính thức tiếp tục là một trong những trọng tâm của Kế hoạch. Thành phố yêu cầu tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính; nâng cao đạo đức công vụ của đội ngũ cán bộ, công chức; công khai, minh bạch quá trình giải quyết thủ tục; phát huy hiệu quả các kênh tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị của doanh nghiệp; đồng thời kiểm soát chặt chẽ hoạt động thanh tra, kiểm tra theo hướng tránh chồng chéo, không làm phát sinh phiền hà, sách nhiễu đối với doanh nghiệp. Đây cũng là một trong những tiêu chí quan trọng để đánh giá trách nhiệm của người đứng đầu các sở, ngành và địa phương trong thực hiện nhiệm vụ cải thiện PCI.

Không chỉ tập trung vào cải cách thủ tục, Kế hoạch còn dành nhiều nội dung cho hỗ trợ doanh nghiệp phát triển. Theo đó, Thành phố tiếp tục triển khai các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa; thúc đẩy phát triển khu vực kinh tế tư nhân theo tinh thần các chủ trương của Trung ương; tăng cường xúc tiến đầu tư, thương mại; hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, phát triển công nghiệp hỗ trợ, kết nối thị trường và nâng cao năng lực tham gia chuỗi giá trị. Cùng với đó là các giải pháp về phát triển nguồn nhân lực, đào tạo lao động đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp, nâng cao hiệu quả thiết chế pháp lý và bảo đảm an ninh, trật tự, tạo môi trường đầu tư an toàn, ổn định.

Điểm đáng chú ý của Kế hoạch là gắn kết quả cải thiện PCI với trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị và người đứng đầu. Mỗi nhóm chỉ số thành phần đều được phân công cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp, lộ trình và nhiệm vụ cụ thể; đồng thời yêu cầu thường xuyên theo dõi, đánh giá kết quả thực hiện để kịp thời điều chỉnh các giải pháp. Cách tiếp cận này cho thấy TP.Hồ Chí Minh không hướng tới cải thiện PCI bằng các giải pháp ngắn hạn, mà xây dựng cơ chế cải cách có tính hệ thống, lấy hiệu quả phục vụ doanh nghiệp làm thước đo chất lượng điều hành.

Từ việc cải thiện khả năng tiếp cận đất đai, nâng cao tính minh bạch, giảm chi phí tuân thủ đến kiểm soát chi phí không chính thức và tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp, các nhóm giải pháp trong Kế hoạch số 382/KH-UBND đều hướng đến mục tiêu chung là xây dựng một môi trường đầu tư, kinh doanh minh bạch, thuận lợi và cạnh tranh hơn. Đây cũng là nền tảng để TP.Hồ Chí Minh bước vào giai đoạn tiếp theo với yêu cầu cao hơn: không chỉ cải thiện PCI mà còn biến chất lượng điều hành thành động lực thúc đẩy tăng trưởng và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế Thành phố.

PCI trở thành thước đo chất lượng điều hành và năng lực cạnh tranh

Không chỉ đặt ra các nhóm giải pháp nhằm cải thiện từng chỉ số thành phần, Kế hoạch số 382/KH-UBND còn thể hiện quan điểm xuyên suốt của TP.Hồ Chí Minh là đưa PCI trở thành thước đo chất lượng điều hành, hiệu quả cải cách hành chính và mức độ đồng hành của chính quyền với cộng đồng doanh nghiệp. Việc nâng cao năng lực cạnh tranh của Thành phố vì vậy không được nhìn nhận là nhiệm vụ riêng của một cơ quan hay một giai đoạn, mà là quá trình cải cách liên tục với sự tham gia của toàn bộ hệ thống chính quyền.

Kế hoạch yêu cầu các sở, ban, ngành, UBND cấp xã và các đơn vị liên quan chủ động rà soát, xây dựng kế hoạch triển khai theo chức năng, nhiệm vụ được giao; thường xuyên theo dõi, đánh giá kết quả thực hiện; kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện. Đồng thời, kết quả cải thiện PCI được gắn với trách nhiệm của người đứng đầu, coi đây là một trong những căn cứ đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của từng cơ quan, đơn vị. Cách tiếp cận này cho thấy quyết tâm của Thành phố trong việc chuyển từ cải thiện theo từng thời điểm sang xây dựng cơ chế điều hành ổn định, thực chất và có khả năng đo lường bằng sự hài lòng của doanh nghiệp.

Đáng chú ý, Kế hoạch cũng đặt việc cải thiện PCI trong mối quan hệ chặt chẽ với các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của TP.Hồ Chí Minh giai đoạn 2026 - 2030. Môi trường đầu tư, kinh doanh minh bạch, thuận lợi được xác định là nền tảng để thu hút hiệu quả các nguồn lực đầu tư, thúc đẩy phát triển khu vực kinh tế tư nhân, nâng cao năng suất, chất lượng tăng trưởng và tăng cường năng lực cạnh tranh của Thành phố trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng.

Với mục tiêu đến năm 2030 đưa TP.Hồ Chí Minh vào nhóm địa phương có chất lượng điều hành "Rất tốt", Kế hoạch số 382/KH-UBND không chỉ hướng tới cải thiện một bộ chỉ số đánh giá, mà còn khẳng định quyết tâm xây dựng nền hành chính hiện đại, minh bạch, chuyên nghiệp và lấy doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ. Nếu được triển khai đồng bộ, hiệu quả ở tất cả các cấp, các ngành, những cải cách này sẽ góp phần củng cố niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp và nhà đầu tư, đồng thời tạo động lực quan trọng để TP.Hồ Chí Minh tiếp tục giữ vững vai trò đầu tàu kinh tế, hướng tới mục tiêu tăng trưởng nhanh và bền vững trong giai đoạn phát triển mới.

Ngô Khuyến - Văn Lượng