Kinh tế số

Phát biểu tại Hội thảo "Giải pháp phát triển đồng bộ thị trường vốn", ông Phạm Đức Sơn, Tổng Biên tập Tạp chí Nhà đầu tư cho biết, phát triển thị trường vốn trung và dài hạn theo hướng minh bạch, hiện đại, an toàn và bền vững đang trở thành yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh Việt Nam bước vào giai đoạn tăng trưởng mới.

Theo ông Sơn, Nghị quyết 10 của Bộ Chính trị đã xác định rõ định hướng phát triển đồng bộ thị trường chứng khoán, thị trường trái phiếu và các định chế trung gian, đồng thời thúc đẩy xây dựng các trung tâm tài chính quốc tế, đẩy nhanh lộ trình nâng hạng thị trường chứng khoán. Đây là những nhiệm vụ quan trọng nhằm hình thành hệ thống dẫn vốn cân bằng hơn, giảm sự phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng.

Đáng chú ý, để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trong năm 2026 và duy trì tăng trưởng cao trong giai đoạn 2026-2030, nhu cầu vốn của nền kinh tế sẽ tăng mạnh. Theo tính toán của Bộ Tài chính, tổng vốn đầu tư toàn xã hội trong giai đoạn này cần đạt khoảng 38,5 triệu tỷ đồng, tương đương bình quân 7,7 triệu tỷ đồng mỗi năm, cao gấp hơn hai lần giai đoạn trước.

Trong khi đó, cấu trúc cung ứng vốn hiện vẫn phụ thuộc lớn vào hệ thống ngân hàng. Tỷ lệ tín dụng trên GDP của Việt Nam đã ở mức khoảng 146% vào cuối năm 2025, thuộc nhóm cao của các nền kinh tế có mức thu nhập trung bình thấp. Việc tín dụng trung và dài hạn chủ yếu được tài trợ từ nguồn vốn huy động ngắn hạn tiếp tục tạo áp lực về thanh khoản và quản trị rủi ro cho hệ thống ngân hàng.

Theo ông Phạm Đức Sơn, đây chính là thời điểm cần phát huy mạnh mẽ vai trò của thị trường vốn nhằm chia sẻ gánh nặng với hệ thống tín dụng, mở rộng các kênh huy động vốn trung và dài hạn cho doanh nghiệp và nền kinh tế.

Tại hội thảo, ông Hà Duy Tùng, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cho biết, thị trường chứng khoán Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực trong nửa đầu năm 2026. Đến ngày 30/6, vốn hóa thị trường cổ phiếu đạt khoảng 10,8 triệu tỷ đồng, tương đương 82,6% GDP ước tính năm 2025; thị trường có 54 doanh nghiệp vốn hóa trên 1 tỷ USD, trong đó 4 doanh nghiệp vượt mốc 10 tỷ USD.

Bên cạnh đó, tổng giá trị huy động vốn qua cổ phiếu và trái phiếu doanh nghiệp đạt 325,3 nghìn tỷ đồng, tăng gần 16% so với cùng kỳ năm trước, tiếp tục khẳng định vai trò của thị trường chứng khoán là kênh dẫn vốn trung và dài hạn quan trọng cho nền kinh tế.

Theo lãnh đạo Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, sau gần 30 năm hình thành và phát triển, thị trường chứng khoán không chỉ giúp doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn dài hạn phục vụ đầu tư, đổi mới công nghệ mà còn góp phần chuyển hóa nguồn tiền nhàn rỗi trong xã hội thành nguồn lực cho sản xuất, kinh doanh, qua đó giảm thiểu rủi ro mang tính hệ thống và nâng cao hiệu quả phân bổ vốn.

Một trong những nội dung nhận được nhiều sự quan tâm tại hội thảo là việc FTSE Russell nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp, có hiệu lực từ ngày 21/9/2026.

Theo ông Hà Duy Tùng, ý nghĩa lớn nhất của việc nâng hạng không chỉ nằm ở khả năng thu hút thêm hàng tỷ USD vốn đầu tư nước ngoài mà còn tạo động lực thúc đẩy cải cách mạnh mẽ thị trường vốn. Để đáp ứng các tiêu chuẩn của thị trường mới nổi, Việt Nam cần tiếp tục hoàn thiện thể chế, gỡ bỏ các rào cản đối với nhà đầu tư nước ngoài, nâng cao chất lượng công bố thông tin, đơn giản hóa thủ tục giao dịch và từng bước tiệm cận các chuẩn mực quốc tế.

"Nâng hạng thị trường không phải là đích đến cuối cùng mà là đòn bẩy chiến lược để xây dựng một thị trường vốn chuyên nghiệp, minh bạch và hiện đại", ông Hà Duy Tùng nhấn mạnh.

Việc triển khai đồng bộ các chủ trương của Đảng và Chính phủ về phát triển thị trường vốn sẽ góp phần nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực, hình thành hệ thống tài chính cân bằng hơn giữa tín dụng ngân hàng và thị trường vốn. Đây sẽ là nền tảng quan trọng để huy động hiệu quả nguồn lực trong nước và quốc tế, đáp ứng yêu cầu tăng trưởng nhanh, bền vững và hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số trong những năm tới.

Lê Minh