Kinh tế số

Sự phát triển nhanh của thương mại điện tử, mạng xã hội và mô hình bán hàng đa kênh đang đặt ra yêu cầu đổi mới phương thức quản lý thuế. Thay vì dựa chủ yếu vào kê khai của người nộp thuế, cơ quan quản lý đang chuyển dần sang phương thức quản lý dựa trên dữ liệu giao dịch, hóa đơn điện tử và bản chất hoạt động kinh doanh.

Tại Hội thảo “Những quy định quan trọng khi triển khai chính sách thuế mới - Thuế và hóa đơn điện tử trong thương mại điện tử và bán hàng đa kênh”, do Cục Thông tin và Truyền thông Chính phủ (Văn phòng Chính phủ) và Cục Thuế (Bộ Tài chính) đồng chủ trì, các chuyên gia, cơ quan quản lý và cộng đồng kinh doanh đã tập trung giải đáp những vấn đề đang được nhiều hộ kinh doanh quan tâm khi triển khai các chính sách mới.

Hội thảo được tổ chức trực tiếp tại Hà Nội, kết nối trực tuyến tới 34 điểm cầu Thuế tỉnh, thành phố và 350 điểm cầu Thuế cơ sở trên toàn quốc, với sự tham gia của hơn 150 hộ kinh doanh cùng đại diện các sàn thương mại điện tử, doanh nghiệp công nghệ và tổ chức hỗ trợ người nộp thuế.

Không thêm thuế mới với người bán trên nền tảng số

Từ tháng 7/2026, nhiều quy định mới trong lĩnh vực quản lý thuế chính thức có hiệu lực, trong đó có Luật Quản lý thuế năm 2025 và các văn bản hướng dẫn liên quan đến quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, hoạt động thương mại điện tử, kinh doanh trên nền tảng số và hóa đơn điện tử.

Một trong những nội dung nhận được sự quan tâm lớn là quy định về sử dụng hóa đơn điện tử. Theo đó, hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu trên 1 tỷ đồng/năm thuộc diện bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử theo quy định. Các hộ kinh doanh mới thành lập hoặc đạt ngưỡng doanh thu theo quy định cũng phải thực hiện đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử trong thời hạn hướng dẫn.

Tuy nhiên, theo cơ quan thuế, các quy định mới không nhằm tạo ra một sắc thuế riêng đối với hoạt động bán hàng online. Điểm thay đổi lớn nằm ở phương thức quản lý, trong đó dữ liệu kinh doanh, giao dịch điện tử và hóa đơn được sử dụng để xác định nghĩa vụ thuế một cách minh bạch hơn.

Phát biểu tại hội thảo, ông Mai Xuân Thành, Cục trưởng Cục Thuế (Bộ Tài chính), cho biết ngành Thuế tiếp tục đổi mới phương thức quản lý theo hướng hiện đại, minh bạch, lấy người nộp thuế làm trung tâm phục vụ.

Theo ông Thành, các quy trình, thủ tục cần được rà soát từ góc nhìn của người thực hiện, bảo đảm dễ hiểu, dễ tiếp cận, dễ thực hiện; đồng thời giảm tối đa thời gian và chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp.

Doanh thu được tính trên toàn bộ hoạt động kinh doanh

Một trong những điểm mới được nhiều hộ kinh doanh quan tâm là cách xác định doanh thu đối với những người vừa bán hàng trực tiếp, vừa kinh doanh trên nhiều nền tảng trực tuyến.

Theo hướng dẫn của cơ quan thuế, doanh thu của hộ kinh doanh được xác định trên tổng doanh thu phát sinh từ toàn bộ hoạt động kinh doanh, không phân biệt bán hàng tại cửa hàng, website, mạng xã hội hay sàn thương mại điện tử.

Điều này đồng nghĩa với việc doanh thu không được tách riêng theo từng kênh bán hàng để xác định nghĩa vụ thuế. Trường hợp một hộ kinh doanh có doanh thu tại cửa hàng chưa vượt ngưỡng quy định nhưng khi cộng thêm doanh thu từ TikTok, Shopee, Facebook hoặc các nền tảng khác khiến tổng doanh thu năm vượt 1 tỷ đồng, hộ kinh doanh vẫn thuộc diện thực hiện các nghĩa vụ liên quan đến hóa đơn điện tử theo quy định.

Đối với tài khoản nhận tiền, pháp luật không bắt buộc hộ kinh doanh chỉ sử dụng một tài khoản ngân hàng duy nhất. Người bán có thể sử dụng nhiều tài khoản hoặc ví điện tử phục vụ các hoạt động kinh doanh khác nhau.

Tuy nhiên, các tài khoản, ví điện tử liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh cần được thông báo đầy đủ với cơ quan thuế và doanh thu phát sinh từ các kênh bán hàng phải được kê khai theo quy định.

Quản lý bằng dữ liệu giúp giảm chi phí tuân thủ

Theo thông tin tại hội thảo, việc mở rộng cơ chế khấu trừ, khai thay, nộp thay thuế đối với một số mô hình kinh doanh trên nền tảng số đang góp phần thay đổi cách thức quản lý thuế.

Nếu trước đây, trách nhiệm kê khai chủ yếu phụ thuộc vào người nộp thuế, thì hiện nay dữ liệu từ các nền tảng thương mại điện tử, giao dịch thanh toán và hóa đơn điện tử trở thành cơ sở quan trọng để cơ quan quản lý hỗ trợ, hướng dẫn và giám sát việc thực hiện nghĩa vụ thuế.

Đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, đặc biệt là nhóm bán hàng trực tuyến, phương thức quản lý mới được kỳ vọng giúp giảm thủ tục hành chính, hạn chế sai sót trong quá trình kê khai, đồng thời tạo môi trường kinh doanh minh bạch hơn.

Trong bối cảnh kinh tế số tiếp tục mở rộng, việc hoàn thiện chính sách thuế theo hướng số hóa không chỉ là yêu cầu quản lý nhà nước, mà còn là nền tảng để các mô hình kinh doanh mới phát triển ổn định, bền vững.

Lê Minh