Kinh tế số
Tiêu chuẩn hóa mở đường cho doanh nghiệp làm chủ công nghệ chiến lược
Việc Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành Danh mục 3.030 tiêu chuẩn cho các sản phẩm công nghệ chiến lược được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng kỹ thuật thống nhất, giúp doanh nghiệp rút ngắn quá trình nghiên cứu, đẩy nhanh thương mại hóa sản phẩm và nâng cao năng lực cạnh tranh trong các lĩnh vực công nghệ lõi.
Trong cuộc đua phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, tiêu chuẩn không chỉ là "thước đo" chất lượng mà còn là nền tảng để doanh nghiệp tiếp cận thị trường và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Bởi vậy, việc Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) ban hành Danh mục tiêu chuẩn phục vụ phát triển công nghệ chiến lược được xem là bước đi quan trọng nhằm hoàn thiện "hạ tầng mềm" cho nền kinh tế số.
Theo Quyết định số 2778/QĐ-BKHCN, Danh mục gồm 3.030 tiêu chuẩn, trong đó có 1.150 tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) và 1.880 tiêu chuẩn quốc tế, tiêu chuẩn khu vực, tiêu chuẩn nước ngoài, áp dụng cho 30 nhóm sản phẩm công nghệ chiến lược.
Các tiêu chuẩn bao phủ nhiều lĩnh vực đang dẫn dắt tăng trưởng như trí tuệ nhân tạo, mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt, điện toán đám mây, blockchain, mạng 5G/5G-Advanced, an ninh mạng, robot công nghiệp; đồng thời mở rộng sang những công nghệ nền tảng của tương lai như chip chuyên dụng, công nghệ lượng tử, vệ tinh quỹ đạo thấp, năng lượng ngoài khơi hay hạ tầng phục vụ đường sắt tốc độ cao.
Đáng chú ý, Bộ KH&CN khuyến khích doanh nghiệp ưu tiên áp dụng trực tiếp các tiêu chuẩn quốc tế, tiêu chuẩn khu vực và tiêu chuẩn nước ngoài theo quy định của pháp luật. Cách tiếp cận này giúp doanh nghiệp không phải chờ hoàn thiện toàn bộ hệ thống tiêu chuẩn trong nước, từ đó rút ngắn thời gian phát triển sản phẩm, nhanh chóng tiếp cận công nghệ tiên tiến và đáp ứng yêu cầu của thị trường quốc tế.
Song song với đó, việc xây dựng tiêu chuẩn quốc gia sẽ được ưu tiên ở những lĩnh vực Việt Nam có lợi thế nghiên cứu, phát triển hoặc có khả năng tạo lợi thế cạnh tranh. Điều này vừa bảo đảm tính hội nhập, vừa tạo cơ hội để doanh nghiệp và các tổ chức nghiên cứu trong nước tham gia hình thành các chuẩn mực kỹ thuật mang dấu ấn Việt Nam.
Cùng với Danh mục tiêu chuẩn, Bộ KH&CN cũng ban hành hướng dẫn định hướng áp dụng tiêu chuẩn và tiêu chí lựa chọn nội dung xây dựng TCVN. Đây sẽ là cơ sở để các cơ quan quản lý, viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp lựa chọn, áp dụng tiêu chuẩn phù hợp trong quá trình nghiên cứu, phát triển và thương mại hóa sản phẩm.
Việc hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn cho các công nghệ chiến lược không chỉ đáp ứng yêu cầu trước mắt về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, mà còn góp phần tạo môi trường thuận lợi để doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ lõi, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và từng bước khẳng định vị thế của công nghệ Việt Nam trên thị trường quốc tế.