Tiêu điểm
Kinh tế Việt Nam trước bài toán tăng trưởng cao và kiểm soát lạm phát
Kinh tế Việt Nam ghi nhận nhiều kết quả tích cực trong nửa đầu năm 2026 với GDP tăng 8,18%, song mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên trong cả năm đang đặt ra áp lực lớn đối với công tác điều hành. Theo các chuyên gia, việc giữ ổn định giá cả, kiểm soát lạm phát và phối hợp linh hoạt các chính sách vĩ mô sẽ là chìa khóa để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng.
Trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục diễn biến nhanh, phức tạp và khó lường, nhiều chuyên gia nhận định Việt Nam đang đứng trước yêu cầu phải cân bằng hài hòa giữa mục tiêu tăng trưởng cao và ổn định kinh tế vĩ mô.
Phát biểu khai mạc Diễn đàn thường niên về diễn biến thị trường, giá cả ở Việt Nam lần thứ hai năm 2026, PGS.TS Nguyễn Mạnh Thiều, Phó Giám đốc Học viện Tài chính cho biết, xung đột địa chính trị, đặc biệt tại khu vực Trung Đông, đã làm gián đoạn chuỗi cung ứng dầu khí và nguyên liệu công nghiệp, kéo theo biến động mạnh của giá hàng hóa, chi phí vận tải và thương mại quốc tế. Những diễn biến này buộc nhiều tổ chức quốc tế như IMF, OECD, Liên hợp quốc và Ngân hàng Thế giới điều chỉnh giảm dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm 2026 xuống còn khoảng 2,4-3,1%, thấp hơn so với các dự báo đầu năm.
Trong bối cảnh đó, việc kinh tế Việt Nam duy trì được đà tăng trưởng tích cực trong sáu tháng đầu năm được đánh giá là kết quả của các chính sách điều hành chủ động, kịp thời và sự phối hợp đồng bộ giữa các chính sách kinh tế vĩ mô.
Theo số liệu công bố tại Diễn đàn, GDP sáu tháng đầu năm 2026 tăng 8,18% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mức tăng 7,63% của cùng kỳ năm 2025. Hoạt động thương mại tiếp tục là điểm sáng khi xuất khẩu hàng hóa tăng 21,04%, trong khi nhập khẩu tăng 33,43%. Các động lực tăng trưởng trong nước cũng ghi nhận diễn biến khả quan với tiêu dùng cuối cùng tăng 8,15%, tích lũy tài sản tăng 15,20%, cho thấy nhu cầu trong nước và hoạt động đầu tư tiếp tục được cải thiện.
Đáng chú ý, mặc dù chịu áp lực từ biến động giá hàng hóa trên thị trường quốc tế, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân sáu tháng đầu năm chỉ tăng 4,38%. Theo PGS.TS Nguyễn Mạnh Thiều, trong bối cảnh nhu cầu tín dụng tăng cao, chênh lệch lãi suất giữa VND và USD còn lớn và thị trường tài chính thế giới nhiều biến động, các sức ép về lạm phát và tỷ giá đã từng bước được hóa giải, vẫn nằm trong tầm kiểm soát của cơ quan quản lý.
Tuy nhiên, theo Phó Giám đốc Học viện Tài chính, những tháng cuối năm sẽ đặt ra nhiều thách thức hơn đối với công tác điều hành. Mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên đòi hỏi tổng cầu phải tăng mạnh trên cả ba động lực gồm tiêu dùng, đầu tư và xuất khẩu. Điều này đồng nghĩa với việc chính sách tiền tệ, tài khóa và quản lý giá cần được phối hợp chặt chẽ nhằm hỗ trợ tăng trưởng nhưng vẫn bảo đảm kiểm soát lạm phát và giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô.
Theo dự báo của Viện Kinh tế - Tài chính (Học viện Tài chính) cho thấy bức tranh kinh tế nửa cuối năm 2026 sẽ đan xen cả cơ hội và thách thức. Về tăng trưởng, xuất khẩu và ngành công nghiệp chế biến, chế tạo nhiều khả năng chịu sức ép khi phải so sánh với mức nền cao của năm 2025, trong khi kinh tế thế giới tăng trưởng chậm lại do tác động của các xung đột địa chính trị kéo dài. Bên cạnh đó, tiến độ giải ngân vốn đầu tư công nếu không được đẩy nhanh sẽ ảnh hưởng đến một trong những động lực quan trọng của tăng trưởng.
Đối với lạm phát, Viện Kinh tế - Tài chính dự báo CPI bình quân năm 2026 có thể tăng trong khoảng 4,2-4,8%. Theo các chuyên gia, xu hướng giảm của giá nhiên liệu và nguyên vật liệu trên thị trường thế giới trong nửa cuối năm sẽ góp phần hạ nhiệt áp lực giá cả trong nước, khiến CPI sáu tháng cuối năm nhiều khả năng tăng chậm hơn so với nửa đầu năm. Đồng thời, hiệu ứng so sánh với mặt bằng giá cao của nửa cuối năm 2025 cũng sẽ góp phần giữ CPI bình quân cả năm trong ngưỡng kiểm soát.
Dù vậy, áp lực lạm phát vẫn chưa thể xem nhẹ. Việc theo đuổi mục tiêu tăng trưởng GDP ở mức cao sẽ kéo theo nhu cầu mở rộng tổng cầu, tạo sức ép lên mặt bằng giá. Cùng với đó, tỷ giá được dự báo tiếp tục chịu áp lực khi đồng USD duy trì sức mạnh trên thị trường quốc tế, trong khi tăng trưởng tín dụng tăng tốc trong nửa cuối năm có thể khiến áp lực lạm phát gia tăng. Mặt bằng lãi suất cũng được dự báo nhích lên, đặt ra yêu cầu điều hành linh hoạt và đồng bộ hơn đối với các chính sách tài khóa, tiền tệ và quản lý giá.
Trong bối cảnh kinh tế thế giới vẫn tiềm ẩn nhiều bất định, việc nâng cao năng lực dự báo, theo dõi sát diễn biến thị trường và chủ động điều hành chính sách sẽ là yếu tố quyết định để Việt Nam vừa duy trì ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, vừa tạo dư địa thực hiện mục tiêu tăng trưởng cao trong năm 2026.