Nhiếp ảnh đời sống

Nhân kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076–2026), Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám tổ chức triển lãm "Quốc Tử Giám trong nghệ thuật", diễn ra từ ngày 5/7 đến 5/8/2026. Đây là một trong những hoạt động điểm nhấn của chuỗi sự kiện hướng tới dấu mốc gần một thiên niên kỷ của trường quốc học đầu tiên Việt Nam.

Triển lãm quy tụ hơn 60 tác phẩm của 34 tác giả, phản ánh hành trình sáng tạo kéo dài gần một thế kỷ với cảm hứng từ Quốc Tử Giám. Các tác phẩm trải dài từ những bức ký họa, tranh trực họa của họa sĩ và kiến trúc sư người Pháp đầu thế kỷ XX, tranh của danh họa Bùi Xuân Phái, đến các sáng tác đương đại trên nhiều chất liệu như lụa, sơn mài, sơn khắc, inox, composit, nhiếp ảnh và sắp đặt đa phương tiện.

Không gian trưng bày được thiết kế theo hướng mở, kết hợp hệ thống trưng bày trên tường và kết cấu gỗ, tạo nên mạch kết nối giữa lịch sử, nghệ thuật và trải nghiệm thị giác.

Việc đặt các tác phẩm thuộc nhiều giai đoạn và chất liệu trong cùng một không gian giúp người xem cảm nhận rõ sự tiếp nối của cảm hứng sáng tạo, đồng thời khám phá những giá trị văn hóa, lịch sử của Quốc Tử Giám dưới nhiều góc nhìn khác nhau.

Tại lễ khai mạc, ông Nguyễn Văn Tú, Phó Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám cho biết: Quốc Tử Giám không chỉ là trường quốc học đầu tiên của Việt Nam thời quân chủ mà còn là biểu tượng của truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo và trọng dụng hiền tài. Những giá trị lịch sử, kiến trúc và văn hóa của di tích đã trở thành nguồn cảm hứng bền bỉ cho nhiều thế hệ họa sĩ, nghệ sĩ, nhà thiết kế trong và ngoài nước.

Theo ông Nguyễn Văn Tú, triển lãm không đơn thuần giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật mà còn tái hiện hành trình gần một thế kỷ hình ảnh Quốc Tử Giám qua góc nhìn của nhiều thế hệ nghệ sĩ. Qua đó, công chúng có thêm cơ hội tiếp cận di sản bằng ngôn ngữ của nghệ thuật, từ đó hiểu sâu hơn về giá trị và sức sống của di tích trong đời sống đương đại.

Chia sẻ về ý tưởng giám tuyển, họa sĩ Nguyễn Thế Sơn cho biết triển lãm được hình thành từ nhận thức rằng Văn Miếu - Quốc Tử Giám từ lâu đã trở thành nguồn cảm hứng xuyên suốt trong sáng tác của nhiều thế hệ nghệ sĩ. Những tác phẩm sớm nhất về di tích xuất hiện từ đầu thế kỷ XX qua ký họa và tranh sơn dầu của các họa sĩ người Pháp. Sau khi Trường Mỹ thuật Đông Dương ra đời, nhiều giảng viên, sinh viên và họa sĩ tiếp tục lựa chọn không gian này làm đề tài sáng tác, tạo nên dòng chảy nghệ thuật kéo dài đến hôm nay.

Ban tổ chức kỳ vọng triển lãm sẽ góp phần lan tỏa giá trị của Quốc Tử Giám như một biểu tượng của truyền thống hiếu học và nền văn hiến Việt Nam, đồng thời khẳng định vai trò của nghệ thuật trong việc gìn giữ, diễn giải và làm mới di sản. Thông qua những tác phẩm được giới thiệu, di tích không chỉ được nhìn nhận như một chứng tích lịch sử mà còn là không gian sáng tạo, tiếp tục truyền cảm hứng cho các thế hệ nghệ sĩ và công chúng trong nước cũng như quốc tế.

Lê Minh