Kinh tế số
Sàn giao dịch các-bon vận hành, mở cơ hội mới cho doanh nghiệp Việt
Sàn giao dịch các-bon trong nước chính thức đi vào hoạt động, mở ra cơ chế giao dịch minh bạch về hạn ngạch phát thải và tín chỉ các-bon, giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí giảm phát thải, nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy phát triển kinh tế xanh.
Việc Bộ Tài chính phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường đưa Sàn giao dịch các-bon trong nước vào hoạt động đánh dấu bước ngoặt trong quá trình phát triển thị trường các-bon, tạo nền tảng để Việt Nam thực hiện cam kết phát thải ròng khí nhà kính bằng "0" vào năm 2050.
Để đưa thị trường vào vận hành, Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (VNX) đã phối hợp với Cục Biến đổi khí hậu, Tổng Công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC), BIDV cùng các đơn vị liên quan xây dựng khung pháp lý, hệ thống đăng ký, giao dịch, thanh toán và hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật. Sau quá trình thử nghiệm ổn định, Sàn giao dịch các-bon chính thức thực hiện phiên giao dịch đầu tiên.
Tại lễ khai trương, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Vũ Thị Chân Phương khẳng định, việc đưa Sàn giao dịch các-bon vào hoạt động là dấu mốc quan trọng trong quá trình hoàn thiện thể chế phát triển kinh tế xanh của Việt Nam. Đây không chỉ là bước đi cụ thể nhằm thực hiện cam kết quốc tế về giảm phát thải khí nhà kính mà còn thể hiện quyết tâm của Chính phủ trong xây dựng một thị trường vận hành minh bạch, hiệu quả, hỗ trợ doanh nghiệp thích ứng với các yêu cầu mới của hội nhập kinh tế quốc tế.
Theo bà Vũ Thị Chân Phương, sàn giao dịch sẽ tạo lập cơ chế mua bán hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ các-bon theo nguyên tắc công khai, minh bạch, đồng thời góp phần hình thành giá các-bon theo cơ chế thị trường. Đây sẽ là động lực kinh tế để doanh nghiệp chủ động đổi mới công nghệ, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, giảm phát thải và tăng sức cạnh tranh.
Đối với doanh nghiệp, việc hình thành thị trường các-bon mở ra thêm một công cụ giúp tối ưu chi phí giảm phát thải. Thay vì chỉ đầu tư các giải pháp công nghệ với chi phí lớn, doanh nghiệp có thể chủ động giao dịch hạn ngạch phát thải và tín chỉ các-bon để đáp ứng yêu cầu tuân thủ, đồng thời nâng cao khả năng cạnh tranh trong bối cảnh nhiều thị trường xuất khẩu ngày càng áp dụng các tiêu chuẩn môi trường khắt khe.
Không chỉ mang ý nghĩa về môi trường, thị trường các-bon còn bổ sung một cấu phần mới cho hệ sinh thái tài chính xanh của Việt Nam, mở thêm kênh huy động và phân bổ nguồn lực cho các dự án phát triển bền vững, từng bước tiệm cận thông lệ quốc tế trong phát triển thị trường vốn và thị trường môi trường.
Để hỗ trợ doanh nghiệp trong giai đoạn đầu, Chính phủ quyết định miễn toàn bộ phí dịch vụ giao dịch trên Sàn giao dịch các-bon đến hết năm 2028. Cùng với đó, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đề nghị các đơn vị tiếp tục bảo đảm hệ thống giao dịch, đăng ký, lưu ký và thanh toán vận hành an toàn, thông suốt; hoàn thiện quy trình nghiệp vụ; tăng cường giám sát, xử lý nghiêm các hành vi thao túng, gian lận; đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến chính sách và tiếp tục nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế để hoàn thiện cơ chế phát triển thị trường.
Thay mặt VNX, Chủ tịch Hội đồng thành viên Lương Hải Sinh cam kết tổ chức vận hành hệ thống giao dịch, đăng ký, lưu ký và thanh toán hạn ngạch phát thải khí nhà kính, tín chỉ các-bon an toàn, ổn định và bảo mật, bảo đảm thị trường hoạt động công khai, minh bạch, đúng quy định của pháp luật. Việc chính thức đưa Sàn giao dịch các-bon vào hoạt động được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng cho sự phát triển của thị trường các-bon Việt Nam, góp phần thúc đẩy chuyển đổi xanh, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và hướng tới mục tiêu phát triển bền vững của đất nước.