Kinh tế địa phương
Đầu tư cho khoa học công nghệ là đầu tư cho năng lực cạnh tranh
Giai đoạn 2021 – 2025 đánh dấu nhiều chuyển biến tích cực của ngành khoa học và công nghệ (KHCN) Đắk Lắk. Những kết quả đạt được không chỉ góp phần nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế, mà còn tạo nền tảng cho quá trình chuyển đổi số (CĐS) và phát triển bền vững. Để tìm hiểu thêm về những dấu ấn nổi bật của ngành trong thời gian qua, định hướng, nhiệm vụ trọng tâm trong giai đoạn tới, phóng viên đã có cuộc phỏng vấn với ông Bùi Thanh Toàn, Giám đốc Sở KHCN Đắk Lắk.

Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh nhiệm kỳ 2025 - 2030 xác định KHCN, đổi mới sáng tạo (ĐMST) và CĐS là động lực tăng trưởng then chốt. Trong bối cảnh tỉnh đang tái cấu trúc không gian phát triển và vận hành chính quyền địa phương hai cấp, ông đánh giá vai trò của ngành trong việc nâng cao chất lượng môi trường đầu tư, kinh doanh?
KHCN, ĐMST, CĐS không còn là một lĩnh vực hỗ trợ đơn thuần, mà đã vươn lên đóng vai trò là "hạ tầng mềm" chiến lược. KHCN là nền tảng của dòng chảy dữ liệu, là chất xúc tác gắn kết "3 nhà" và là công cụ tối ưu hóa bộ máy chính quyền. Đầu tư cho "hạ tầng mềm" này còn là chìa khóa vàng để nâng cao Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI), kiến tạo một môi trường đầu tư minh bạch, an toàn và có hiệu suất sinh lời cao.
Vai trò mang tính nền tảng đó được thể hiện toàn diện qua 4 trụ cột cốt lõi: tối ưu hóa năng lực quản trị hành chính, xây dựng chính quyền phục vụ minh bạch; xóa nhòa khoảng cách địa lý; giúp tối thiểu hóa chi phí; nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp.
Cùng với việc tỉnh từng bước nhận diện rõ điểm nghẽn hiện nay là trình độ công nghệ sản xuất của tỉnh ở mức trung bình (40,0 điểm) và năng lực nghiên cứu & phát triển (R&D), Sở đã chủ động gỡ nút thắt bằng 02 mũi nhọn, chính là vận hành Trung tâm ĐMST tỉnh, đã được kiện toàn mạnh mẽ vào đầu năm 2026 với 05 Vườn ươm ĐMST chuyên sâu. Hiện thực hóa mô hình hợp tác "3 Nhà" (Nhà nước - Nhà trường - Nhà doanh nghiệp). Đi đôi với tập trung giải quyết các "bài toán lớn" gắn liền với dư địa kinh tế của tỉnh, tập trung vào các mũi nhọn, chính là phát triển nông nghiệp thông minh, nâng cao năng suất, chất lượng các cây trồng chủ lực (cà phê, sầu riêng,...). Ứng dụng công nghệ và CĐS nâng tầm du lịch thông minh, đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn.
Cùng với đó “hạ tầng mềm” về con người cũng đang được đầu tư mang tính chiến lược. Sở Nội vụ phối hợp Sở KHCN đang hoàn thiện hồ sơ để trình ban hành Nghị quyết quy định chính sách thu hút nhân lực chất lượng cao về KHCN, ĐMST và CĐS vào hệ thống chính trị. Triển khai sâu rộng phong trào “Bình dân học vụ số” năm 2026. Chúng tôi cam kết tạo ra một môi trường tương tác số an toàn, nơi các nhà đầu tư được phục vụ bởi một đội ngũ công chức có tư duy ĐMST và am hiểu công nghệ.

Một không gian đầu tư - kinh doanh hiện đại không chỉ dựa vào ưu đãi mà phải dựa trên hệ sinh thái ĐMST hiệu quả. Sở đã chú trọng trong việc xây dựng, kết nối và vận hành hệ sinh thái ĐMST rao sao, đặc biệt là hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs), doanh nghiệp địa phương nâng cao năng suất, chất lượng và năng lực cạnh tranh trong chuỗi giá trị?
Sở tập trung triển khai 04 định hướng và giải pháp trọng tâm, chính là kiện toàn hạ tầng cốt lõi của hệ sinh thái, phát huy vai trò của Trung tâm ĐMST tỉnh; vận hành Sàn giao dịch KHCN Đắk Lắk. Đi đôi với vận hành hiệu quả mô hình liên kết “3 nhà” bằng nguồn lực tài chính thực chất. Đồng hành thiết thực cùng SMEs nâng cao năng suất, chất lượng và xác lập tài sản trí tuệ; nuôi dưỡng văn hóa khởi nghiệp ĐMST và lan tỏa các hạt nhân công nghệ
Định hướng chiến lược của chúng tôi là tạo bước đột phá mạnh mẽ về thể chế, cải cách hành chính, lấy KHCN, ĐMST và CĐS làm động lực chính thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững, góp phần đưa tốc độ tăng trưởng của tỉnh đạt mức 2 con số giai đoạn 2026 - 2030.
Từ góc độ quản lý nhà nước về KHCN, ông có thể chia sẻ những kết quả nổi bật và định hướng đột phá trong việc thúc đẩy CĐS gắn với hoạt động sản xuất - kinh doanh của doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh?
Quán triệt sâu sắc Nghị quyết số 57-NQ/TW, Đắk Lắk xác định CĐS là phương thức đột phá để thay đổi mô hình tăng trưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển mạnh mẽ kinh tế số. Thời gian qua, công tác này đã đạt được những chuyển biến mang tính bước ngoặt trên 3 phương diện: hạ tầng và nền tảng số được đồng bộ hóa; đột phá trong cải cách hành chính gắn với CĐS; Kinh tế số thâm nhập sâu vào các ngành kinh tế chủ lực.
Hiện nay, tỉnh đang hoàn thiện Đề án phát triển kinh tế số giai đoạn 2026 - 2030 với mục tiêu: đưa tỷ trọng kinh tế số đạt 14% GRDP vào năm 2026 và bứt phá lên 30% vào năm 2030. Để đồng hành cùng doanh nghiệp bứt phá trong nền kinh tế số, Sở sẽ tham mưu tỉnh tập trung vào 4 mũi đột phá chiến lược là biến dữ liệu số thành nguồn lực sản xuất mới; ứng dụng sâu các công nghệ lõi cốt lõi; phát triển hệ sinh thái ĐMST toàn diện và hoàn thiện cơ chế chính sách kiến tạo.

Sở đang ưu tiên những lĩnh vực, chương trình hay giải pháp công nghệ nào để thúc đẩy kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế cửa khẩu - logistics, qua đó tạo lợi thế cạnh tranh khác biệt cho Đắk Lắk trong thu hút đầu tư thời gian tới?
Quy hoạch tỉnh xác định Đắk Lắk trở thành cửa ngõ giao thương quốc tế của khu vực duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, đồng thời là trung tâm kinh tế xanh và logistics của vùng. Để tạo lợi thế cạnh tranh khác biệt và thu hút các dòng vốn đầu tư chất lượng cao, Sở sẽ tập trung vào 03 nhóm giải pháp trọng điểm. Đó là thúc đẩy kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn; đẩy mạnh CĐS trong lĩnh vực logistics và kinh tế cửa khẩu; và ưu tiên nghiên cứu, ứng dụng các công nghệ năng lượng tái tạo, đặc biệt là năng lượng sinh khối từ phụ phẩm nông nghiệp.
Trong mọi bước tiến, ngành sẽ luôn lấy doanh nghiệp làm hạt nhân, vận hành hoàn chỉnh mô hình liên kết bền vững. Cùng với đó là tận dụng bệ đỡ vững chắc giúp các doanh nghiệp tự tin vượt qua các rào cản kỹ thuật trong thương mại, bảo vệ thương hiệu và đưa các sản phẩm thế mạnh của tỉnh bứt phá, khẳng định vị thế trên thị trường toàn cầu thông qua số hóa toàn diện hệ thống quản trị, xây dựng Bản đồ số tài sản trí tuệ và Bản đồ công nghệ của tỉnh Đắk Lắk.
Trân trọng cảm ơn ông!