Tiêu điểm

Tại Diễn đàn “Phát triển nhiên liệu sinh học 2026: Từ chủ trương của Đảng đến hành động quốc gia”, Đại sứ Brazil tại Việt Nam Marco Farani đã chia sẻ những kinh nghiệm nổi bật của Brazil trong phát triển ethanol sinh học – loại nhiên liệu đang đóng vai trò quan trọng trong chiến lược giao thông xanh và giảm phát thải carbon của quốc gia Nam Mỹ này.

Theo Đại sứ Marco Farani, quá trình chuyển đổi sang giao thông phát thải thấp không thể chỉ dựa vào một công nghệ duy nhất. Trong khi xe điện đang phát triển mạnh mẽ, hàng tỷ phương tiện sử dụng động cơ đốt trong vẫn tiếp tục lưu thông trên toàn cầu. Trong bối cảnh đó, ethanol sinh học được xem là giải pháp khả thi để giảm phát thải ngay trong ngắn hạn và trung hạn, bởi có thể sử dụng trên hạ tầng và phương tiện hiện có.

Brazil là một trong những quốc gia đi đầu trong lĩnh vực này. Bước ngoặt quan trọng bắt đầu từ năm 1975 với chương trình Proalcool nhằm giảm sự phụ thuộc vào nhiên liệu nhập khẩu. Từ một chính sách ứng phó với khủng hoảng năng lượng, chương trình đã phát triển thành nền tảng cho cả một ngành công nghiệp nhiên liệu sinh học quy mô lớn.

Điều làm nên thành công của Brazil là sự kiên định trong chính sách. Trong nhiều thập kỷ, các quy định về pha trộn ethanol, tiêu chuẩn kỹ thuật và cơ chế hỗ trợ đầu tư được duy trì ổn định, tạo niềm tin cho doanh nghiệp, nhà sản xuất ô tô và người tiêu dùng. Theo Đại sứ Marco Farani, đây là điều kiện tiên quyết để hình thành một thị trường nhiên liệu sinh học bền vững.

Đến nay, Brazil quy định tỷ lệ pha trộn ethanol trong xăng ở mức 27% và dự kiến nâng lên 30%. Đặc biệt, sự phát triển của dòng xe sử dụng nhiên liệu linh hoạt (flex-fuel) đã góp phần đưa ethanol trở thành lựa chọn phổ biến trong đời sống hàng ngày. Hiện khoảng 85% số xe hạng nhẹ tại Brazil có thể vận hành bằng ethanol nguyên chất hoặc xăng pha ethanol.

Không chỉ giúp đa dạng hóa nguồn cung năng lượng, ethanol còn mang lại hiệu quả môi trường đáng kể. Theo các số liệu được Đại sứ Brazil chia sẻ, ethanol sản xuất từ mía và ngô có thể giúp giảm từ 70-82% lượng phát thải khí nhà kính so với xăng truyền thống. Kể từ khi xe flex-fuel được đưa vào sử dụng năm 2003, việc sử dụng ethanol đã giúp Brazil tránh phát thải khoảng 600 triệu tấn CO₂.

Một yếu tố khác được Brazil đặc biệt chú trọng là tính bền vững. Năm 2017, nước này triển khai chương trình RenovaBio với hệ thống đánh giá vòng đời sản phẩm, cơ chế tín chỉ carbon và các tiêu chí nghiêm ngặt về sử dụng đất. Những vùng nguyên liệu hình thành từ hoạt động phá rừng sau năm 2018 không đủ điều kiện tham gia chương trình. Cách tiếp cận này giúp bảo đảm nhiên liệu sinh học thực sự mang lại lợi ích môi trường thay vì tạo ra những tác động tiêu cực mới.

Theo Đại sứ Marco Farani, kinh nghiệm của Brazil cho thấy nhiên liệu sinh học không chỉ là công cụ giảm phát thải mà còn tạo động lực phát triển kinh tế. Ngành ethanol sinh học tạo ra số lượng việc làm cao hơn nhiều so với ngành nhiên liệu hóa thạch, đồng thời thúc đẩy sản xuất nông nghiệp, logistics, nghiên cứu khoa học và phát triển công nghiệp địa phương.

Đối với Việt Nam, những kinh nghiệm này mang nhiều ý nghĩa trong bối cảnh đang thúc đẩy sử dụng xăng E10 và đẩy mạnh chuyển đổi giao thông xanh. Đại sứ Marco Farani cho rằng ethanol sinh học và điện khí hóa phương tiện không phải hai xu hướng cạnh tranh mà có thể bổ trợ cho nhau. Với một lộ trình phù hợp, chính sách ổn định và các tiêu chuẩn phát triển bền vững, nhiên liệu sinh học hoàn toàn có thể trở thành một mắt xích quan trọng trong chiến lược bảo đảm an ninh năng lượng và giảm phát thải của Việt Nam.

Lê Long