Tiêu điểm
Chiến dịch Con rồng Mê Kông: Thắt chặt liên kết vì môi trường thương mại an toàn
Trong bối cảnh tội phạm xuyên quốc gia ngày càng gia tăng và lợi dụng sự phát triển của thương mại xuyên biên giới, việc tăng cường hợp tác giữa các cơ quan thực thi pháp luật trở thành yêu cầu cấp thiết. Chiến dịch Con rồng Mê Kông tiếp tục khẳng định vai trò là cơ chế hợp tác hiệu quả, góp phần bảo đảm an ninh chuỗi cung ứng, tạo dựng môi trường thương mại minh bạch, an toàn và thúc đẩy phát triển bền vững trong khu vực
Từ sáng kiến hợp tác đến mô hình liên kết đa phương hiệu quả
Từ ngày 9 - 11/6/2026, Hội nghị đánh giá giữa kỳ và tham vấn Chiến dịch Con rồng Mê Kông VIII (OMD VIII) đã diễn ra tại Thành Đô (Trung Quốc), với sự tham dự của 63 đại biểu đến từ 26 cơ quan hải quan, lực lượng thực thi pháp luật các nước thành viên cùng các tổ chức quốc tế và đối tác liên quan.
Được khởi xướng từ năm 2018 bởi Hải quan Việt Nam và Hải quan Trung Quốc với sự hỗ trợ của Văn phòng Liên lạc Tình báo Khu vực châu Á - Thái Bình Dương (RILO A/P) và Văn phòng Liên hợp quốc về chống ma túy và tội phạm (UNODC), Chiến dịch Con rồng Mê Kông đã phát triển từ một sáng kiến hợp tác song phương thành cơ chế phối hợp đa phương có uy tín trong khu vực.
Qua 8 giai đoạn triển khai liên tục, chiến dịch ngày càng mở rộng phạm vi và chiều sâu hợp tác, trở thành diễn đàn quan trọng để các cơ quan thực thi pháp luật tăng cường chia sẻ thông tin, phối hợp hành động và nâng cao năng lực quản lý biên giới. Không chỉ góp phần đấu tranh với các loại tội phạm xuyên quốc gia, cơ chế này còn hỗ trợ bảo vệ chuỗi cung ứng và duy trì dòng chảy thương mại hợp pháp giữa các nền kinh tế.
Đáng chú ý, Chiến dịch Con rồng Mê Kông đã ba lần được đề cập trong các Tuyên bố chung Việt Nam - Trung Quốc tại các cuộc tiếp xúc, hội đàm cấp cao giữa lãnh đạo hai Đảng, hai Nhà nước. Điều này cho thấy hiệu quả hợp tác ngày càng thực chất giữa các cơ quan chức năng, đồng thời khẳng định vai trò của chiến dịch trong việc củng cố lòng tin và thúc đẩy hợp tác khu vực.
Nâng cao hiệu quả phối hợp để bảo vệ chuỗi cung ứng
Theo kết quả sơ bộ được cập nhật tại hội nghị, sau gần hai tháng triển khai giai đoạn OMD VIII (từ ngày 15/4 đến ngày 8/6/2026), các cơ quan thành viên đã phát hiện và xử lý 927 vụ việc. Trong đó có 839 vụ liên quan đến ma túy, 21 vụ liên quan đến tiền chất ma túy, 47 vụ việc về động, thực vật hoang dã và 20 vụ việc khác liên quan đến vũ khí, thuốc lá và thuốc lá điện tử.
Tổng khối lượng tang vật thu giữ đạt khoảng 6,33 tấn ma túy cùng hơn 252.000 đơn vị ma túy dạng viên, gói; khoảng 400 kg tiền chất và hơn 71.000 đơn vị dạng hộp, chai; cùng khoảng 20,7 tấn và hơn 2.000 cá thể, mẫu vật động, thực vật hoang dã.
Các số liệu cho thấy hoạt động của các đường dây tội phạm xuyên quốc gia vẫn diễn biến phức tạp, lợi dụng sự phát triển nhanh chóng của thương mại toàn cầu, logistics và công nghệ số để gia tăng hoạt động phạm tội. Những mặt hàng bị phát hiện nhiều nhất tiếp tục là ma túy tổng hợp, cần sa, cocaine, opioid và các chất hướng thần mới.
Tại hội nghị, các đại biểu đã thống nhất nhiều định hướng hợp tác cho giai đoạn tiếp theo, trong đó tập trung vào tăng cường chia sẻ thông tin tình báo thông qua hệ thống CENcomm, trao đổi sớm về các lô hàng nghi vấn, tuyến đường vận chuyển, phương thức che giấu và các đối tượng liên quan nhằm nâng cao hiệu quả phát hiện, ngăn chặn từ sớm, từ xa.
Đại diện Hải quan Việt Nam cũng đề xuất nhiều sáng kiến nhằm thúc đẩy trao đổi thông tin tình báo, nâng cao hiệu quả phân tích rủi ro và tăng cường phối hợp điều tra giữa các cơ quan thực thi pháp luật trong khu vực.
Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, việc duy trì và phát huy hiệu quả các cơ chế hợp tác như Chiến dịch Con rồng Mê Kông không chỉ góp phần đấu tranh hiệu quả với tội phạm xuyên quốc gia mà còn tạo dựng môi trường thương mại an toàn, minh bạch, bảo vệ chuỗi cung ứng và nâng cao niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp đối với hoạt động thương mại hợp pháp trong khu vực.