Kinh tế địa phương
Nâng cao năng lực quan trắc theo hướng thông minh, hiện đại
Bám sát Đề án nâng cao năng lực quan trắc môi trường giai đoạn 2021 - 2030 của thành phố Đà Nẵng, Trung tâm Quan trắc và Quản lý hạ tầng nông nghiệp và môi trường đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp hiện đại hóa hạ tầng kỹ thuật và nâng cao chất lượng chuyên môn.
Qua đó, góp phần tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước về môi trường, từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Đà Nẵng trở thành “thành phố môi trường”, phát triển xanh và bền vững.
Góp phần xây dựng “Đà Nẵng - thành phố môi trường”
Trung tâm Quan trắc và Quản lý hạ tầng nông nghiệp và môi trường là đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Đà Nẵng. Trung tâm thực hiện nhiệm vụ quản lý, khai thác các công trình hạ tầng kỹ thuật bảo vệ môi trường và nông nghiệp; triển khai các hoạt động quan trắc, phân tích môi trường và dịch vụ sự nghiệp công phục vụ cơ quan quản lý, doanh nghiệp và người dân.
Trong giai đoạn hiện nay, Trung tâm tập trung thực hiện Chương trình quan trắc chất lượng môi trường thành phố Đà Nẵng giai đoạn 2026 - 2030; theo dõi các khu vực có nguy cơ ô nhiễm; tiếp nhận, giám sát dữ liệu từ hệ thống quan trắc tự động để kịp thời cảnh báo, phục vụ công tác quản lý môi trường. Song song với đó, đơn vị tiếp tục nâng cao năng lực về trang thiết bị, công nghệ và nhân lực nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao trong bối cảnh đô thị hóa nhanh và định hướng phát triển bền vững của thành phố.
Bên cạnh nhiệm vụ quan trắc, Trung tâm còn quản lý, vận hành nhiều công trình hạ tầng kỹ thuật môi trường như khu xử lý chất thải rắn, trạm trung chuyển rác thải, các trạm quan trắc môi trường tự động,… Công tác vận hành được tăng cường theo hướng chuẩn hóa quy trình kỹ thuật, ứng dụng công nghệ thông tin và nâng cao hiệu quả giám sát.
Trong bối cảnh yêu cầu bảo vệ môi trường ngày càng cao, công tác quan trắc không chỉ dừng ở việc thu thập số liệu mà còn phải bảo đảm tính liên tục, chính xác và khả năng cảnh báo sớm. Vì vậy, Trung tâm đang phối hợp triển khai các dự án đầu tư trọng điểm như: Dự án nâng cao năng lực quan trắc môi trường thực hiện mục tiêu xây dựng Đà Nẵng – thành phố môi trường giai đoạn 2021 - 2030 và Dự án đầu tư các trạm quan trắc môi trường tự động trên địa bàn,...
Hiện nay, mạng lưới quan trắc tự động của thành phố đã vận hành ổn định 3 trạm quan trắc nước mặt tại sông Vu Gia, sông Vĩnh Điện và sông Cẩm Lệ; đồng thời đưa vào hoạt động 6/8 trạm quan trắc thuộc giai đoạn 1 của dự án đầu tư, gồm các trạm quan trắc không khí, nước biển và nước mặt. Qua đó, từng bước mở rộng khả năng phân tích các thông số chuyên sâu, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công tác quản lý môi trường và hệ thống pháp luật hiện hành.
Trung tâm đang tiếp tục phối hợp hoàn thiện các hạng mục còn lại và triển khai mở rộng giai đoạn tiếp theo nhằm nâng cao năng lực giám sát môi trường theo thời gian thực. Ngoài các trạm cố định, đơn vị cũng đề xuất triển khai quan trắc lưu động với việc đầu tư xe quan trắc không khí tự động, liên tục nhằm tăng khả năng phản ứng nhanh, rút ngắn thời gian lấy mẫu và truyền dữ liệu trực tuyến về cơ quan quản lý.
Tăng cường chuyển đổi số, đồng hành cùng doanh nghiệp
Một trong những điểm nổi bật của Trung tâm Quan trắc và Quản lý hạ tầng nông nghiệp và môi trường là đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý và giám sát môi trường. Hiện nay, toàn bộ dữ liệu quan trắc tự động của doanh nghiệp được truyền trực tiếp về hệ thống phần mềm nền tảng quan trắc của thành phố. Đến nay, hệ thống đã tiếp nhận dữ liệu từ 55 trạm quan trắc tự động, liên tục của doanh nghiệp, gồm 41 trạm nước thải và 14 trạm khí thải.
Thông qua hệ thống này, Trung tâm có thể theo dõi liên tục các thông số môi trường, kịp thời phát hiện dấu hiệu vượt ngưỡng quy chuẩn để báo cáo cơ quan chức năng xử lý. Việc số hóa và tự động hóa dữ liệu giúp nâng cao hiệu quả quản lý, tăng tính minh bạch và rút ngắn thời gian tổng hợp, xử lý thông tin.
Cùng với chuyển đổi số, Trung tâm còn chú trọng đầu tư bổ sung các thiết bị phân tích hiện đại qua dự án nâng cao năng lực quan trắc môi trường: hệ thống sắc ký khí khối phổ phân giải cao (GC-HRMS), hệ thống phân tích dòng liên tục CFA, máy đo tổng carbon TOC phục vụ phân tích môi trường nước mặn,…
Phòng thí nghiệm của Trung tâm hiện vận hành theo tiêu chuẩn quốc tế ISO/IEC 17025:2017 bảo đảm độ chính xác, độ tin cậy và tính pháp lý của dữ liệu quan trắc. Công tác kiểm định, hiệu chuẩn thiết bị và kiểm soát chất lượng dữ liệu được thực hiện nghiêm ngặt nhằm hạn chế tối đa sai số kỹ thuật.
Bên cạnh đó, Trung tâm cũng chú trọng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực theo hướng chuyên nghiệp hóa, chuyên môn hóa. Đội ngũ cán bộ kỹ thuật thường xuyên được đào tạo, bồi dưỡng để làm chủ công nghệ, nâng cao năng lực xử lý dữ liệu và vận hành hệ thống quan trắc thông minh.
Không chỉ thực hiện nhiệm vụ phục vụ quản lý nhà nước, Trung tâm còn đồng hành cùng doanh nghiệp trong công tác bảo vệ môi trường. Đơn vị đẩy mạnh các hoạt động quan trắc, tư vấn hồ sơ môi trường; hỗ trợ doanh nghiệp cập nhật và thực hiện các quy định mới của pháp luật về bảo vệ môi trường.
Thời gian qua, Trung tâm Quan trắc và Quản lý hạ tầng nông nghiệp và môi trường tăng cường mở rộng dịch vụ, chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ, chủ động hỗ trợ doanh nghiệp cập nhật các quy định mới của Luật Bảo vệ môi trường; đồng thời hướng dẫn, tạo thuận lợi trong quá trình thực hiện thủ tục môi trường. Qua đó, góp phần nâng cao sự hài lòng của doanh nghiệp, cải thiện môi trường đầu tư và nâng cao năng lực cạnh tranh của thành phố Đà Nẵng.
Trong bối cảnh yêu cầu phát triển xanh, kinh tế tuần hoàn và giảm phát thải ngày càng cao, việc hiện đại hóa hệ thống quan trắc và quản lý môi trường không chỉ nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước mà còn tạo nền tảng quan trọng để Đà Nẵng hướng tới mô hình quản lý môi trường thông minh, hiện đại và bền vững.