Kinh tế địa phương
Phường Hải Châu: Tái cấu trúc đô thị lõi bằng kinh tế đêm và dữ liệu số
Khi quỹ đất đã chạm giới hạn, sức bật của một đô thị lõi như Hải Châu không còn nằm ở việc mở rộng ranh giới, mà ở năng lực nâng hiệu suất vận hành. Trong bối cảnh các đô thị trung tâm chịu áp lực ngày càng lớn về dân số, hạ tầng và chi phí phát triển, địa phương đang lựa chọn một hướng đi mới: Tái cấu trúc động lực tăng trưởng bằng kinh tế đêm, dữ liệu số và quản trị đô thị thông minh.

Cách tiếp cận đó, cũng phù hợp với tinh thần Nghị quyết số 43-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Đà Nẵng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; đồng thời bám sát định hướng chuyển đổi số quốc gia và chiến lược phát triển kinh tế tư nhân trở thành động lực quan trọng của nền kinh tế. Với Hải Châu, bài toán không còn là “có thêm bao nhiêu đất”, mà là “tạo thêm bao nhiêu giá trị” trên từng mét vuông đô thị.
Sức mạnh vùng lõi
Sau sắp xếp đơn vị hành chính, phường Hải Châu có diện tích tự nhiên 7,565 km² với dân số gần 135.000 người. Trên địa bàn hiện có 3.067 doanh nghiệp, trong đó số phát sinh doanh thu là 2.279 doanh nghiệp. Các doanh nghiệp hoạt động chủ yếu trong các lĩnh vực thương mại - dịch vụ, tài chính, lưu trú, ăn uống và dịch vụ đô thị. Sản xuất nông nghiệp gần như không còn hiện diện trong cơ cấu kinh tế.

Trong cấu trúc phát triển của Đà Nẵng, Hải Châu được xem là “trái tim giao dịch” của đô thị trung tâm. Đây là nơi tập trung nhiều thiết chế hành chính, tài chính, thương mại, du lịch và văn hóa quan trọng. Mật độ kinh tế cao tạo áp lực lớn lên hạ tầng và công tác quản lý, nhưng đồng thời cũng hình thành một thị trường tiêu dùng nội sinh mạnh, với nhịp giao thương dày đặc và khả năng lan tỏa lớn.
Ở không gian chỉ hơn 7,5 km², hàng nghìn doanh nghiệp và hộ kinh doanh đang tạo nên một hệ sinh thái dịch vụ gần như khép kín. Một tuyến phố không chỉ là hạ tầng giao thông, mà còn là trục thương mại, điểm đến du lịch, không gian ẩm thực và nguồn thu ngân sách. Một hộ kinh doanh nhỏ cũng kéo theo chuỗi giá trị về việc làm, logistics, thanh toán số và cung ứng dịch vụ phụ trợ.
Năm 2025, tổng thu ngân sách trên địa bàn đạt khoảng 865 tỷ đồng. Riêng năm 2026, Hải Châu đặt mục tiêu tổng thu ngân sách hơn 3.066 tỷ đồng (gồm cả số thu của Thành phố trên địa bàn); Tính đến hết tháng 5/2026, Phường đã thu ngân sách trên 2.310 tỷ đồng, đạt hơn 75% kế hoạch thu ngân sách trên địa bàn. Những con số ấy cho thấy tăng trưởng của vùng lõi không thể tiếp tục dựa vào mở rộng không gian vật lý, mà phải dựa vào chiều sâu dịch vụ, hiệu quả khai thác đô thị và năng suất quản trị.

Kinh tế đêm: Khai mở “thời gian vàng” của đô thị
Nếu trước đây phát triển đô thị thường gắn với mở rộng không gian, thì tại Hải Châu, dư địa mới đang được khai thác theo chiều sâu thời gian. Kinh tế đêm trở thành một chiến lược quan trọng nhằm kéo dài vòng đời kinh tế của không gian đô thị.
Các mô hình như: Tuyến phố ẩm thực Huỳnh Thúc Kháng, Kiệt ẩm thực 23 Trần Kế Xương, phố ẩm thực Phạm Hồng Thái, phố chuyên doanh thời trang Lê Duẩn hay các hoạt động văn hóa ban đêm tại Công viên APEC, đã bước đầu tạo hiệu ứng tích cực. Theo thống kê địa phương, doanh thu của nhiều cơ sở kinh doanh tại các khu vực này tăng trung bình khoảng 20-25%, đồng thời tạo việc làm cho hơn 1.000 lao động trực tiếp trong các lĩnh vực ăn uống, giải trí và lưu trú.
Năm 2026, Hải Châu tiếp tục nghiên cứu hình thành khu phố đêm từ đường 3 Tháng 2 đến đường Như Nguyệt; khai thác hiệu quả phố đi bộ Bạch Đằng; nâng cấp các tuyến phố chuyên doanh, chợ đêm và các điểm phục vụ du lịch. Đây không chỉ là hoạt động kích cầu tiêu dùng, mà còn là cách chuyển đổi mô hình vận hành đô thị từ “đóng cửa sau giờ hành chính” sang “đô thị vận hành liên tục”.

Song song, địa phương cũng chuyển mạnh sang chuẩn hóa môi trường kinh doanh. Việc chấm dứt áp dụng thuế khoán từ ngày 1/1/2026 và chuyển sang kê khai đối với hộ kinh doanh được xem là bước chuyển quan trọng trong quản trị tài chính đô thị. Khi hoạt động kinh doanh vận hành trên nền tảng dữ liệu, hóa đơn điện tử và thanh toán không tiền mặt, nguồn thu ngân sách sẽ minh bạch hơn, môi trường cạnh tranh công bằng hơn, đồng thời mở ra cơ hội để các hộ kinh doanh đủ năng lực phát triển lên mô hình doanh nghiệp.
Đáng chú ý, tại Hải Châu, sự đồng hành với doanh nghiệp được cụ thể hóa bằng mô hình “Luồng xanh thủ tục hành chính”. Phường bố trí quầy giao dịch ưu tiên dành riêng cho doanh nghiệp nhằm rút ngắn thời gian tiếp nhận và xử lý hồ sơ. Đây là cách làm mang tính thực chất, bởi ở một đô thị dịch vụ, thời gian xử lý thủ tục cũng chính là chi phí kinh tế.
Cùng với đó, Hội Doanh nghiệp phường được tổ chức thành 5 khối chuyên biệt gồm: Khối đóng góp ngân sách, khối an sinh xã hội, khối khởi nghiệp sáng tạo, khối sản phẩm OCOP và khối kinh tế truyền thống. Mô hình này vận hành theo chiến lược “3 đồng hành”: doanh nghiệp đồng hành cùng doanh nghiệp; chính quyền tương hỗ doanh nghiệp; và chung tay thực hiện an sinh xã hội.
Để duy trì kết nối, chương trình “Cà phê Doanh nhân” được tổ chức định kỳ như một không gian đối thoại mở giữa chính quyền và cộng đồng doanh nghiệp. Trong thời gian tới, địa phương tiếp tục hỗ trợ các hộ kinh doanh, tiểu thương tiếp cận thanh toán số, kê khai thuế điện tử, hướng tới mô hình “Chợ không tiền mặt”.
Dữ liệu số trở thành “hạ tầng mềm” của tăng trưởng
Ở một đô thị trung tâm, hồ sơ chậm hay dữ liệu thiếu đồng bộ đều làm giảm tốc độ vận hành của nền kinh tế. Vì vậy, với Hải Châu, chuyển đổi số không còn là nhiệm vụ công nghệ đơn thuần, mà đã trở thành hạ tầng mềm của tăng trưởng.
Phường đã hoàn thành sớm chiến dịch 90 ngày xây dựng, làm giàu và làm sạch dữ liệu đất đai, về đích trước thời hạn 24 ngày với tỷ lệ đạt 100% chỉ tiêu thành phố giao. Đối với khu vực lõi đô thị, dữ liệu đất đai sạch và đồng bộ giúp giảm rủi ro pháp lý, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ và nâng cao năng lực thu hút đầu tư.
Hải Châu cũng là địa phương tiên phong triển khai ứng dụng IUMP tích hợp quản lý địa chính, quy hoạch và xây dựng trên nền tảng GIS. Hệ thống này hỗ trợ cấp phép, giám sát và kết nối liên thông với các nền tảng quản lý dữ liệu của thành phố, giúp chính quyền ra quyết định nhanh hơn và chính xác hơn.
Đặc biệt, Hải Châu liên tục dẫn đầu trong 93 xã, phường của thành phố về chỉ số phục vụ người dân và doanh nghiệp trên Cổng Dịch vụ công quốc gia. Đây là lợi thế “mềm” nhưng có giá trị rất thực tế trong cạnh tranh đầu tư. Bởi ở giai đoạn hiện nay, tốc độ xử lý thủ tục, khả năng phản hồi của chính quyền và tính minh bạch dữ liệu quan trọng không kém hạ tầng hay quỹ đất.
Chia sẻ về định hướng sắp tới, ông Nguyễn Văn Duy, Chủ tịch UBND phường Hải Châu, nhấn mạnh: “Khi quỹ đất không thể sinh thêm, dư địa phát triển của Hải Châu buộc phải nằm ở không gian số và thời gian khai thác. Chúng tôi không đo lường sự phát triển bằng việc nới rộng ranh giới, mà bằng tốc độ giải quyết thủ tục hành chính, tính minh bạch của nguồn thu và giá trị gia tăng trên từng mét vuông đô thị”.
Sau giai đoạn sắp xếp tổ chức bộ máy, Hải Châu đang bước vào chu kỳ phát triển mới với tư duy rõ ràng: Không tăng trưởng bằng mở rộng diện tích, mà bằng nâng cấp chất lượng quản trị, chiều sâu dịch vụ và năng lực vận hành đô thị.