Kinh tế địa phương

Hiện đại hóa, nâng cao hiệu quả quản lý rừng

BQL Rừng đặc dụng Đà Nẵng hiện đang quản lý 7 khu rừng đặc dụng với tổng diện tích hơn 86.705ha, gồm: Khu dự trữ thiên nhiên Bà Nà – Núi Chúa, Khu Bảo tồn thiên nhiên Sơn Trà, Khu dự trữ thiên nhiên Ngọc Linh, Khu Bảo tồn loài và sinh cảnh voi, Khu Bảo tồn loài và sinh cảnh sao la, Khu bảo vệ cảnh quan Nam Hải Vân và Khu bảo vệ cảnh quan di tích lịch sử văn hóa Mỹ Sơn.

Các khu rừng này giữ vai trò quan trọng trong bảo tồn thiên nhiên, bảo vệ nguồn nước, điều hòa khí hậu và tạo nền tảng sinh thái cho phát triển bền vững của thành phố và khu vực miền Trung.

Tổ chức bộ máy của Ban gồm Ban Giám đốc, 3 phòng chuyên môn nghiệp vụ và 10 trạm quản lý bảo vệ rừng bố trí tại các khu vực trọng điểm. Dù địa bàn quản lý rộng, địa hình phức tạp, lực lượng còn mỏng, đơn vị đã nỗ lực duy trì hiệu quả công tác quản lý, bảo vệ rừng và bảo tồn đa dạng sinh học.

Trong năm 2025, Ban đã thực hiện 2.245 lượt tuần tra, kiểm tra rừng; tháo gỡ 2.477 bẫy động vật; phát hiện, xử lý nhiều hành vi xâm hại tài nguyên rừng và động vật hoang dã. Công tác phòng cháy, chữa cháy rừng (PCCCR) được triển khai đồng bộ, chủ động. Ban thường xuyên rà soát, cập nhật phương án PCCCR; duy trì chế độ trực, tuần tra, cảnh báo nguy cơ cháy rừng; tổ chức diễn tập và đầu tư bổ sung trang thiết bị chuyên dụng phục vụ chữa cháy. Trong năm không có vụ cháy rừng nào trên toàn bộ lâm phận đơn vị quản lý.

Cùng với bảo vệ rừng, Ban còn triển khai nhiều chương trình phục hồi hệ sinh thái, trồng rừng thay thế và nâng cao chất lượng rừng tự nhiên. Nổi bật là việc trồng hơn 291ha rừng thay thế và 25.000 cây xanh tại Khu Bảo tồn loài và sinh cảnh voi.

Một tín hiệu tích cực là việc ghi nhận mới một cá thể voi con tại Khu Bảo tồn loài và sinh cảnh voi – minh chứng cho hiệu quả của các giải pháp bảo tồn sinh cảnh và bảo vệ các loài nguy cấp, quý hiếm thời gian qua.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp, nguy cơ cháy rừng và xâm hại tài nguyên rừng gia tăng, BQL Rừng đặc dụng Đà Nẵng xác định chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ là xu hướng tất yếu nhằm nâng cao hiệu quả quản lý. Đơn vị từng bước ứng dụng các công nghệ mới trong quản lý tài nguyên rừng như GPS, phần mềm SMART, thiết bị bay không người lái (drone), hệ thống bẫy ảnh, máy ghi âm vượn và các công cụ giám sát diễn biến rừng, đa dạng sinh học.

Việc ứng dụng công nghệ giúp nâng cao hiệu quả giám sát hiện trường, rút ngắn thời gian cập nhật dữ liệu, phát hiện sớm các hành vi vi phạm và từng bước xây dựng hệ thống quản trị rừng theo hướng hiện đại, minh bạch.

Bên cạnh các giải pháp chuyên môn, Ban xác định tuyên truyền, dân vận và gắn kết với cộng đồng là yếu tố then chốt để quản lý rừng bền vững. Đơn vị thường xuyên phối hợp tổ chức tuyên truyền tại khu dân cư vùng đệm, trường học; vận động ký cam kết bảo vệ rừng, bảo vệ động vật hoang dã và PCCCR.

Nhiều hoạt động như triển lãm đa dạng sinh học, giáo dục môi trường, truyền thông cộng đồng, phối hợp với các tổ chức bảo tồn đã góp phần nâng cao nhận thức xã hội, phát huy vai trò giám sát của cộng đồng trong bảo vệ tài nguyên rừng.

Phát huy giá trị sinh thái đa dụng và bền vững

Không chỉ là “lá phổi xanh” của đô thị, rừng còn mang nhiều giá trị về kinh tế, sinh thái và sinh kế cộng đồng. Vì vậy, BQL Rừng đặc dụng Đà Nẵng đang tập trung phát triển rừng theo hướng đa giá trị, gắn bảo tồn thiên nhiên với phát triển xanh và nâng cao đời sống người dân vùng đệm.

Năm 2026, Ban tiếp tục triển khai trồng rừng thay thế hơn 291ha; giao khoán khoanh nuôi xúc tiến tái sinh tự nhiên 1.500ha nhằm phục hồi cấu trúc rừng, nâng cao chất lượng hệ sinh thái và tăng khả năng hấp thụ carbon.

Công tác làm giàu rừng được triển khai theo hướng bảo vệ sinh cảnh tự nhiên, duy trì tính kết nối giữa các hệ sinh thái, tạo điều kiện cho các loài động, thực vật sinh trưởng và thích ứng với tác động của biến đổi khí hậu. Đơn vị cũng chú trọng kiểm soát loài ngoại lai xâm hại, phục hồi các hệ sinh thái suy thoái nhằm hạn chế tác động bất lợi đến tài nguyên rừng và đa dạng sinh học.

Một trong những chính sách mang lại hiệu quả rõ nét hiện nay là chi trả dịch vụ môi trường rừng (DVMTR). Năm 2025, diện tích cung ứng DVMTR của Ban đạt hơn 64.117ha; trong đó hơn 28.082ha được giao khoán bảo vệ cho 17 cộng đồng và 19 nhóm hộ dân. Chính sách này không chỉ tạo thêm nguồn lực cho công tác tuần tra, bảo vệ rừng mà còn giúp người dân sống gần rừng có thêm thu nhập, nâng cao trách nhiệm và trở thành chủ thể trực tiếp tham gia quản lý tài nguyên rừng.

Ở nhiều khu vực, khi người dân được hưởng lợi từ rừng, tình trạng xâm hại rừng, săn bắt động vật hoang dã từng bước được hạn chế; sinh kế vùng sâu, vùng xa cũng dần cải thiện. Qua đó, góp phần gắn kết giữa bảo vệ rừng, bảo tồn đa dạng sinh học và phát triển kinh tế xanh.

Ông Lê Hoàng Sơn - Giám đốc BQL Rừng đặc dụng Đà Nẵng chia sẻ: trong chiến lược phát triển đến năm 2045, Đà Nẵng xác định sinh thái và môi trường là nền tảng quan trọng để nâng cao chất lượng sống và sức cạnh tranh của thành phố. Với chúng tôi, bảo vệ rừng không chỉ là gìn giữ tài nguyên thiên nhiên mà còn là bảo vệ cho tương lai phát triển bền vững.

“Thời gian tới, Ban tiếp tục ưu tiên phục hồi rừng tự nhiên, bảo tồn đa dạng sinh học, đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý và tăng cường sự tham gia của cộng đồng, doanh nghiệp vào công tác bảo vệ rừng. Song song đó là đầu tư hoàn thiện hạ tầng, nâng cao năng lực lực lượng chuyên trách, hướng tới mô hình quản lý rừng hiện đại, hiệu quả” - ông Lê Hoàng Sơn nhấn mạnh.

Thiên Thanh