Kinh tế địa phương

Trao đổi với phóng viên Vietnam Business Forum, ông Nguyễn Mạnh Hùng - Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng đã chia sẻ rõ hơn về cách tiếp cận này.

Với định hướng mở rộng không gian phát triển về phía Nam trong một cấu trúc thống nhất, Đà Nẵng sẽ tổ chức lại các trụ cột đô thị - công nghiệp - logistics - du lịch như thế nào để hình thành một vùng kinh tế tích hợp, có khả năng tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu?

Sau khi mở rộng không gian phát triển về phía Nam, thành phố Đà Nẵng có quy mô 11.859,59km², dân số khoảng 2,869 triệu người, với đường bờ biển dài 215km - dài nhất cả nước. Trên cơ sở đó, cùng với các định hướng mới về phân vùng kinh tế - xã hội, quy hoạch quốc gia, vùng và các cơ chế, chính sách đặc thù, thành phố đã rà soát, điều chỉnh Quy hoạch thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến 2050 (Quyết định số 773/QĐ-UBND ngày 28/02/2026).

Theo định hướng này, Đà Nẵng tổ chức không gian phát triển theo 3 vùng gắn với các hành lang kinh tế và cụm động lực, nhằm phát huy lợi thế từng khu vực, giảm xung đột giữa các trụ cột và hình thành một cấu trúc phát triển tích hợp, bền vững. Trong đó, vùng Đông - khu vực ven biển và đồng bằng được xác định là vùng động lực chủ đạo, bao trùm chuỗi đô thị Đà Nẵng - Hội An - Điện Bàn, Nam Hội An (Duy Xuyên - Thăng Bình) và Tam Kỳ - Núi Thành.

Đây là khu vực hội tụ các điều kiện phát triển nổi trội về nhân lực, quản trị và hạ tầng, với hệ thống kết nối đồng bộ gồm các cảng biển Liên Chiểu, Tiên Sa, Chu Lai, Kỳ Hà; cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng và Chu Lai; cùng các trục giao thông chiến lược như cao tốc, quốc lộ và đường sắt Bắc - Nam. Đồng thời, khu vực tập trung các khu kinh tế, khu công nghiệp, khu công nghệ cao, khu công nghệ số, các trung tâm đào tạo, nghiên cứu, y tế, văn hóa…, đóng vai trò hạt nhân đa chức năng về công nghiệp, dịch vụ, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo cho khu vực miền Trung - Tây Nguyên.

Không gian này được tổ chức theo 3 cụm động lực: (i) Cụm phía Bắc (Đà Nẵng - Hội An - Điện Bàn) phát triển dịch vụ, thương mại, tài chính, du lịch, đổi mới sáng tạo, với định hướng hình thành khu thương mại tự do và trung tâm tài chính quốc tế; (ii) Cụm Nam Hội An (Duy Xuyên - Thăng Bình - Quế Sơn) phát triển du lịch, dịch vụ gắn với các di sản thế giới như Hội An, Mỹ Sơn; (iii) Cụm phía Nam (Chu Lai - Tam Kỳ - Núi Thành) là trung tâm công nghiệp - logistics, với hạt nhân là Khu kinh tế mở Chu Lai và cụm ngành cơ khí ô tô, đồng thời định hướng chuyển dịch sang công nghiệp xanh, công nghệ cao.

Các cụm động lực được kết nối thông qua các hành lang kinh tế Bắc - Nam dọc quốc lộ 1A, cao tốc, đường ven biển, đường sắt Bắc - Nam, đồng thời mở rộng kết nối theo các trục Đông - Tây (QL14B, 14D, 14E,…) với khu vực miền núi, Tây Nguyên và các địa phương lân cận như Huế, Quảng Ngãi.

Trên nền tảng đó, thành phố định hướng phát triển chuỗi đô thị ven biển với các cụm đô thị động lực Đà Nẵng - Hội An - Điện Bàn, Nam Hội An và Tam Kỳ - Núi Thành; kết hợp phát triển đô thị nén tại khu vực trung tâm với các đô thị sinh thái, đô thị vệ tinh. Các hoạt động thương mại, tài chính, du lịch tập trung tại khu vực đô thị và ven biển; công nghiệp được bố trí tại các khu công nghiệp, khu công nghệ cao, khu công nghệ số và trung tâm logistics.

Đồng thời, thành phố tiếp tục hoàn thiện hạ tầng giao thông đa phương thức, phát triển các hành lang kinh tế và tăng cường liên kết vùng, qua đó hình thành một hệ sinh thái kinh tế tích hợp, nâng cao năng lực tham gia chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu.

Từ không gian phát triển mới, thành phố xác định những động lực tăng trưởng và cụm ngành chiến lược nào sẽ đóng vai trò dẫn dắt trong những năm tới? Đà Nẵng sẽ làm gì để hình thành các hệ sinh thái liên kết hoàn chỉnh, thay vì thu hút các dự án đơn lẻ, rời rạc, thưa ông?

Từ không gian phát triển mới, thành phố xác định các động lực tăng trưởng và cụm ngành chiến lược dẫn dắt trong thời gian tới gồm:

(1) Kinh tế biển, logistics và dịch vụ cảng biển quốc tế: với lợi thế đường bờ biển dài 215km, hệ thống cảng biển liên hoàn (Liên Chiểu - Tiên Sa - Chu Lai - Kỳ Hà) cùng mạng lưới sân bay quốc tế Đà Nẵng và Chu Lai, thành phố định hướng phát triển kinh tế biển trở thành trụ cột chiến lược; đồng thời hình thành trung tâm logistics cấp vùng và quốc tế gắn với hành lang Đông - Tây, cao tốc Bắc - Nam, đường sắt quốc gia và các hệ thống logistics hiện đại (ICD, kho ngoại quan, logistics hàng không, logistics số).

(2) Công nghiệp công nghệ cao, cơ khí chế tạo và công nghiệp xanh: tập trung phát triển các ngành có giá trị gia tăng cao và khả năng tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu như bán dẫn, AI, công nghệ thông tin, điện tử, cơ khí chính xác, sản xuất - lắp ráp ô tô, thiết bị thông minh và công nghiệp hỗ trợ. Hạt nhân là Khu Công nghệ cao Đà Nẵng, các khu công nghệ số, Khu kinh tế mở Chu Lai và cụm ngành cơ khí ô tô Chu Lai - THACO; đồng thời thúc đẩy chuyển đổi sang mô hình khu công nghiệp sinh thái, sản xuất xanh, kinh tế tuần hoàn.

(3) Trung tâm tài chính quốc tế, khu thương mại tự do và kinh tế số: đây là động lực tăng trưởng mới mang tính đột phá, nhằm nâng cao vai trò trung tâm dịch vụ chất lượng cao của khu vực. Thành phố tập trung phát triển Khu thương mại tự do gắn với Trung tâm tài chính quốc tế tại Đà Nẵng; đồng thời phát triển các lĩnh vực tài chính, fintech, trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây và nền tảng kinh tế số.

(4) Du lịch chất lượng cao, công nghiệp văn hóa và kinh tế ban đêm: phát triển du lịch theo hướng “một điểm đến - đa trải nghiệm”, kết nối chuỗi đô thị biển Đà Nẵng - Hội An - Nam Hội An - Tam Kỳ với các di sản Hội An, Mỹ Sơn, Cù Lao Chàm; ưu tiên du lịch nghỉ dưỡng cao cấp, MICE, sinh thái, văn hóa - di sản, công nghiệp giải trí và kinh tế ban đêm.

(5) Đổi mới sáng tạo, khoa học công nghệ và đào tạo nhân lực chất lượng cao: định hướng trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo của khu vực, dựa trên liên kết giữa trường đại học, viện nghiên cứu, trung tâm R&D, doanh nghiệp công nghệ, quỹ đầu tư và hệ sinh thái khởi nghiệp.

Để hình thành các hệ sinh thái liên kết thay vì thu hút các dự án đơn lẻ, thành phố tập trung: (i) tổ chức không gian theo cụm động lực và hành lang kinh tế, tạo liên kết hữu cơ giữa các lĩnh vực; (ii) thu hút doanh nghiệp đầu chuỗi, nhà đầu tư chiến lược làm hạt nhân dẫn dắt; (iii) đầu tư đồng bộ hạ tầng chiến lược (cảng biển, logistics, sân bay, hạ tầng số, năng lượng, giao thông đa phương thức); (iv) phát triển các khu chức năng chuyên biệt như khu thương mại tự do, khu công nghệ cao, trung tâm đổi mới sáng tạo, khu logistics và khu công nghiệp sinh thái; (v) tăng cường liên kết doanh nghiệp - viện - trường, thúc đẩy chuyển giao công nghệ và đào tạo nhân lực; (vi) hoàn thiện cơ chế, chính sách đặc thù, cải thiện môi trường đầu tư.

Thông qua đó, Đà Nẵng không chỉ hướng tới mở rộng quy mô kinh tế mà quan trọng hơn là hình thành hệ sinh thái phát triển tích hợp, có khả năng lan tỏa cao, tham gia sâu vào chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế.

Trong quá trình xây dựng các động lực tăng trưởng mới, định hướng phát triển trung tâm tài chính của Đà Nẵng đóng vai trò như thế nào trong tổng thể mô hình kinh tế?

Thành phố xác định Trung tâm tài chính quốc tế là một động lực tăng trưởng mới, có vai trò thu hút đầu tư quốc tế, khơi thông nguồn vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế, góp phần thúc đẩy mục tiêu tăng trưởng hai con số bền vững. Với định hướng phát triển dựa trên công nghệ và đổi mới sáng tạo, Trung tâm tài chính sẽ ưu tiên các mô hình tài chính mới như cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) cho fintech, token hóa tài sản, giao dịch carbon…, gắn với chuỗi giá trị công nghệ số và tài chính xanh.

Hệ sinh thái của Trung tâm tài chính quốc tế tại Đà Nẵng được định hình theo hướng kết nối trực tiếp với Khu thương mại tự do, hệ thống cảng biển, sân bay, logistics, cùng các không gian đô thị mới và bất động sản nghỉ dưỡng, tạo nền tảng tích hợp cho phát triển dịch vụ tài chính hiện đại.

Để tiệm cận các chuẩn mực quốc tế, thành phố đang triển khai đồng bộ các giải pháp. Về thể chế, Cơ quan điều hành Trung tâm tài chính quốc tế rà soát, xây dựng khung pháp lý về quản lý và cấp phép phù hợp thông lệ quốc tế, đồng thời kiến nghị xử lý kịp thời các vấn đề vượt thẩm quyền. Về hạ tầng, thành phố đầu tư trung tâm dữ liệu tài chính, xây dựng phương án kết nối hệ thống thanh toán điện tử, phát triển trung tâm giao dịch carbon và sàn giao dịch hàng hóa quốc tế trong giai đoạn thí điểm. Về nhân lực, đã xúc tiến ký kết với các chuyên gia từng giữ vị trí lãnh đạo tại các trung tâm tài chính quốc tế nhằm tiếp cận tiêu chuẩn toàn cầu ngay từ đầu, bảo đảm tính minh bạch và ổn định.

Trân trọng cảm ơn ông!

Ngô Khuyến