Kinh tế số

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam vừa công bố dòng chảy vốn trong nền kinh tế tính đến hết quý I năm 2026, ghi nhận sự phân hóa dòng tiền sâu sắc giữa khu vực dân cư và khối doanh nghiệp. Trong khi người dân tiếp tục đổ xô đi gửi tiết kiệm bất chấp các làn sóng biến động đầu tư, thì các tổ chức kinh tế lại chủ động rút ròng tiền gửi để phục vụ hoạt động kinh doanh. Diễn biến này phản ánh bức tranh đa sắc màu của nền kinh tế trong giai đoạn chuyển giao dòng vốn đầu năm.

Số liệu thống kê mới nhất từ Ngân hàng Nhà nước cho thấy, tính đến hết tháng 3 năm 2026, tổng lượng tiền gửi của dân cư tại hệ thống các tổ chức tín dụng đã chính thức vượt mốc 10,5 triệu tỷ đồng, cụ thể đạt hơn 10,56 triệu tỷ đồng. Con số này đánh dấu mức tăng trưởng 2,19% so với thời điểm cuối năm 2025, đồng thời thiết lập đỉnh lịch sử mới về lượng tiền nhàn rỗi được bảo toàn trong hệ thống ngân hàng. Như vậy, chỉ riêng trong ba tháng đầu năm nay, người dân cả nước đã mang thêm khoảng 200.000 tỷ đồng gửi vào nhà băng. Nếu đặt trong bức tranh dài hạn và so sánh với cùng kỳ năm trước, lượng tiền gửi của khu vực dân cư đã tăng bứt phá hơn 3 triệu tỷ đồng.

Ở chiều ngược lại, khối các doanh nghiệp và tổ chức kinh tế lại thể hiện một xu hướng hoàn toàn trái ngược khi chủ động giảm ròng nguồn tiền tích lũy tại ngân hàng. Đến cuối quý I năm 2026, số dư tiền gửi của nhóm đối tượng này đạt hơn 6 triệu tỷ đồng, sụt giảm 2,69% so với cuối năm 2025. Sự sụt giảm mang tính chu kỳ này phản ánh thực tế rằng các doanh nghiệp đang đẩy mạnh việc rút vốn, giải ngân nguồn tiền sẵn có để tài trợ cho các phương án sản xuất, kinh doanh, mua sắm nguyên vật liệu và mở rộng đầu tư ngay từ những tháng đầu năm.

Nhìn nhận về động lực thúc đẩy dòng tiền dân cư liên tục lập đỉnh, các chuyên gia kinh tế gạo cội cho rằng xu hướng này bắt nguồn từ cả yếu tố chủ quan lẫn khách quan của thị trường. Đầu tiên phải kể đến động thái nhích tăng của mặt bằng lãi suất huy động được nhiều ngân hàng thương mại triển khai từ cuối năm ngoái và tiếp tục duy trì trong các tháng đầu năm nay nhằm gia tăng quy mô nguồn vốn.

Trong bối cảnh bức tranh kinh tế vĩ mô còn nhiều yếu tố khó đoán định, hệ thống ngân hàng vẫn là "vịnh tránh bão" lý tưởng nhờ sở hữu ba lợi thế cốt lõi là bảo toàn vốn tuyệt đối, tính thanh khoản cao và mức sinh lời ổn định.

Sự luân chuyển nhịp nhàng giữa dòng tiền gửi tăng của dân cư và dòng tiền rút ra của doanh nghiệp đã giữ cho bức tranh thanh khoản tổng thể của nền kinh tế ở trạng thái cân bằng và phát triển ổn định. Báo cáo của Ngân hàng Nhà nước xác nhận, tính đến cuối tháng 3 năm 2026, tổng phương tiện thanh toán trong nền kinh tế, không bao gồm các giấy tờ có giá, đã đạt quy mô hơn 19,6 triệu tỷ đồng, tăng trưởng 0,98% so với cuối năm 2025.

Sự điều tiết nhịp nhàng này bảo đảm cho hệ thống tài chính có đủ dư địa để đáp ứng nhu cầu vốn cho giai đoạn phục hồi kinh tế tiếp theo, đồng thời khẳng định tính đúng đắn trong các chính sách tiền tệ chủ động và linh hoạt của cơ quan quản lý.

Trần Phương