Cuộc sống quanh ta

Mùa tuyển sinh đại học năm 2026 ghi nhận nhiều điều chỉnh đáng chú ý trong quy chế tuyển sinh. Theo TS. Hoàng Thị Thu Phương, Giảng viên Khoa Kinh doanh, Trường Đại học Anh Quốc Việt Nam (BUV), những thay đổi này buộc học sinh phải cân nhắc kỹ hơn trong việc lựa chọn ngành học và xây dựng chiến lược xét tuyển phù hợp.

Việc giới hạn tối đa 15 nguyện vọng cùng những quy định mới về xét tuyển học bạ khiến thí sinh không còn nhiều cơ hội đăng ký theo kiểu “rải thảm”. Thay vào đó, các em cần phân bổ nguyện vọng theo các nhóm an toàn, phù hợp và thử thách để tối ưu cơ hội trúng tuyển.

Bên cạnh đó, việc chứng chỉ IELTS chỉ còn được tính là điểm khuyến khích với mức cộng tối đa 1,5 điểm trên thang 30 cho thấy xu hướng tăng tính công bằng giữa các phương thức xét tuyển. Điều này cũng nhấn mạnh vai trò của nền tảng kiến thức cốt lõi trong quá trình cạnh tranh vào đại học.

Theo TS. Hoàng Thị Thu Phương, nhiều học sinh hiện nay vẫn mắc phải những sai lầm phổ biến khi chọn ngành, chọn trường. Trước hết là tâm lý đặt nặng danh tiếng của trường đại học. Nhiều phụ huynh và học sinh xem thương hiệu trường là bảo chứng cho thành công, trong khi yếu tố quan trọng hơn là sự phù hợp với năng lực, phương pháp học tập và định hướng nghề nghiệp của mỗi người.

“Danh tiếng có thể tạo lợi thế ban đầu, nhưng môi trường học tập phù hợp mới là điều giúp sinh viên phát huy tối đa tiềm năng của mình”, bà Phương cho biết.

Một sai lầm khác là lựa chọn ngành học theo xu hướng thị trường hoặc theo kỳ vọng của gia đình. Những ngành như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu hay logistics đang thu hút nhiều sự quan tâm, nhưng nhu cầu nhân lực luôn thay đổi theo thời gian.

Theo chuyên gia, nếu lựa chọn chỉ dựa trên độ “hot” của ngành nghề mà thiếu sự phù hợp về năng lực và sở thích, người học sẽ gặp khó khăn trong quá trình học tập cũng như phát triển sự nghiệp. Ngược lại, theo đuổi lĩnh vực phù hợp với thế mạnh cá nhân sẽ tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển lâu dài.

TS. Hoàng Thị Thu Phương cũng cho rằng nhiều phụ huynh và học sinh đang nhầm lẫn giữa chương trình đào tạo và chất lượng giáo dục. Trong bối cảnh kiến thức có thể tiếp cận từ nhiều nguồn khác nhau, giá trị của một trường đại học không chỉ nằm ở nội dung giảng dạy mà còn ở đội ngũ giảng viên, môi trường học tập, cơ hội thực hành và khả năng kết nối với doanh nghiệp.

Theo bà, thay vì đặt câu hỏi “Ngành nào đang hot?” hay “Trường nào nổi tiếng nhất?”, học sinh nên quan tâm đến việc môi trường đó có giúp mình phát triển năng lực, tích lũy trải nghiệm và chuẩn bị tốt cho tương lai hay không.

Trong một thị trường lao động liên tục biến động, khả năng thích ứng, tinh thần học hỏi và năng lực thực tiễn mới là những yếu tố tạo nên lợi thế cạnh tranh bền vững. Chọn ngành, chọn trường vì thế không chỉ là quyết định cho những năm đại học mà còn là bước khởi đầu cho hành trình nghề nghiệp phía trước.

Lê Minh