Văn hóa - Du lịch
Điều tra thảm kịch lặn biển khiến 5 du khách thiệt mạng ở Maldives
Giới chức Maldives điều tra nguyên nhân vụ 5 thợ lặn người Italy tử nạn trong một hang động dưới biển sâu. Cơ quan chức năng nghi vấn nhóm này đã lặn sâu hơn mức cho phép.
Đảo san hô Vaavu ở Maldives nơi xảy ra sự cố 5 du khách lặn biển thiệt mạng. Ảnh: Sabine Gerold/Amazing Aerial.
Một nhóm thợ lặn người Italy gồm bà Monica Montefalcone, 51 tuổi, giáo sư Đại học Genoa và là nhà sinh thái học biển; Giorgia Sommacal - con gái bà Montefalcone; nhà sinh học Federico Gualtieri; nhà nghiên cứu Muriel Oddenino và huấn luyện viên lặn Gianluca Benedetti.
Nhóm do bà Montefalcone dẫn đầu, đều thiệt mạng khi lặn xuống hang động Devana Kandu ở đảo san hô Vaavu, Maldives, ngày 15/5. Reuters nhận định đây là tai nạn lặn biển gây chết người nghiêm trọng nhất trong lịch sử Maldives.
Lặn hang động trái phép?
Ông Mohamed Hussain Shareef, người phát ngôn văn phòng Tổng thống Maldives, cho biết chính phủ đã cấp phép cho nhóm nghiên cứu san hô mềm tại khu vực Devana Kandu. "Điều chúng tôi không biết là họ thực hiện lặn hang động thay vì lặn nghiên cứu. Đây là hình thức lặn hoàn toàn khác, với những rủi ro và thách thức riêng. Ở độ sâu đó, rất nhiều sự cố có thể xảy ra", ông nói.
Ông Carlo Sommacal, chồng bà Montefalcone, nói với truyền thông Italy rằng vợ ông sẽ không bao giờ đặt con gái hay bất kỳ ai vào tình huống nguy hiểm. Ông mô tả bà là "một trong những thợ lặn giỏi nhất thế giới", từng thực hiện khoảng 5.000 lần lặn và luôn thận trọng, không liều lĩnh.
"Tôi không có mặt ở đó và cũng không phải chuyên gia. Qua những gì tôi đọc được, ngay cả các chuyên gia hiện cũng chưa có câu trả lời chắc chắn mà mới chỉ đưa ra nhiều giả thuyết", ông nói.
Tàu cao tốc di chuyển trên vùng biển Ấn Độ Dương gần thủ đô Malé, Maldives, sau khi đội cứu hộ chuyên nghiệp tìm thấy thi thể các thợ lặn Italy mất tích. Ảnh: Reuters.
Theo ông Shareef, các thợ lặn chuyên nghiệp đến từ Phần Lan đã phát hiện các thi thể vào ngày 19/5 trong khoang thứ 3, cũng là khoang cuối cùng của hang động. Các thi thể nằm khá gần nhau, lần lượt được trục vớt thành công.
Về mức độ nguy hiểm của chiến dịch cứu hộ ở độ sâu lớn, một nhân viên cứu nạn Maldives cũng đã thiệt mạng tuần trước khi tham gia tìm kiếm các nạn nhân.
Divers Alert Network Europe, tổ chức phi lợi nhuận dẫn đầu chiến dịch cứu hộ, cho biết các thợ lặn phải sử dụng hệ thống kỹ thuật tiên tiến, gồm thiết bị tái tuần hoàn khí thở khép kín, để xác định vị trí các thi thể.
Các thành viên Lực lượng Phòng vệ Quốc gia Maldives (MNDF) tham gia chiến dịch tìm kiếm và đưa thi thể 4 thợ lặn Italy mất tích lên bờ, tại vùng biển đảo san hô Vaavu, Maldives, ngày 16/5.
Chưa thể tìm ra lời giải
Ông Shafraz Naeem, chuyên gia từng lặn hơn 30 lần khám phá hệ thống hang Devana Kandu theo giấy phép lặn sâu và hiện là cố vấn cho lực lượng quốc phòng, cảnh sát Maldives, cho biết cửa hang nằm ở độ sâu khoảng 55 m. Ánh sáng chỉ chiếu tới khoang đầu tiên, phía sau hoàn toàn tối đen.
Theo các chuyên gia, càng lặn sâu, áp lực nước càng tăng, khiến mỗi nhịp thở đưa nhiều oxy hơn vào phổi và máu dù thợ lặn vẫn sử dụng không khí thông thường. Nếu tiếp xúc quá lâu hoặc ở mức quá cao, oxy có thể kích thích quá mức hệ thần kinh trung ương và gây tổn thương mô.
"Lặn ở độ sâu như vậy bằng khí nén thông thường cực kỳ nguy hiểm. Về lý thuyết, ngộ độc oxy có thể xảy ra ở độ sâu khoảng 55 m khi dùng khí nén thường. Đây là mức rất rủi ro và không ai biết chính xác khi nào hiện tượng này sẽ xảy ra", Naeem nói.
Tuy nhiên, ông Riccardo Gambacorta, cựu huấn luyện viên lặn của một trong các nạn nhân, cho rằng nguyên nhân tử vong có thể không phải do ngộ độc oxy. "Quan điểm cá nhân của tôi là đã xảy ra một sự cố bất ngờ dưới nước. Họ dường như không lường trước được một tình huống nào đó", ông nói.
Du khách tắm biển khi một tàu safari đi ngang khu vực gần đảo Vihamanafushi, Maldives, năm 2012. Ảnh: Reuters.
Giới chức Maldives đã đình chỉ hoạt động của con tàu chở nhóm thợ lặn. Theo quy định tại quốc đảo này, đơn vị tổ chức các chuyến lặn thám hiểm phải có giấy phép trường dạy lặn, trong khi con tàu này không có giấy phép phù hợp.
Ông Abdul Muhsin Moosa, người điều hành tàu, cho hay phương tiện này được cấp phép cho hoạt động lặn giải trí ở độ sâu tối đa 30 m. Đơn vị đã phổ biến quy định về giới hạn lặn giải trí tại Maldives và không được phép xuống sâu quá 30 m cho nhóm thợn lặn.
Theo các chuyên gia, với những chuyến lặn giải trí dưới 30 m, thợ lặn thường sử dụng khí nén gồm 21% oxy và 79% nitơ. Tuy nhiên, ở độ sâu lớn hơn, tỷ lệ oxy cần trên 32%. Với độ sâu từ 50 m trở lên, mỗi thợ lặn được khuyến cáo mang theo ít nhất hai bình khí chuyên dụng. Hiện chưa rõ liệu dòng hải lưu mạnh có đóng vai trò khiến nhóm thợ lặn xuống sâu hơn dự kiến hay không.
Maldives là quốc đảo nằm giữa Ấn Độ Dương, nổi tiếng với làn nước xanh ngọc, bãi cát trắng và hệ sinh thái biển phong phú. Quốc gia này gồm gần 1.200 đảo san hô, được xem là một trong những thiên đường nghỉ dưỡng và lặn biển hấp dẫn nhất thế giới. Mỗi năm, Maldives thu hút hàng triệu du khách nhờ các khu resort sang trọng, rạn san hô rực rỡ và trải nghiệm khám phá đại dương độc đáo.
Xác tàu đắm ở đảo Fulidhoo, Maldives. Nơi con tàu lớn chìm ở độ sâu hơn 30 m đã trở thành nhà của hàng trăm loại sinh vật biển và san hô nhiều màu sắc, thu hút du khách lặn khám phá. Ảnh: Tài Phạm.