Sức khỏe

Y học dự phòng – nền tảng tạo nên sức mạnh y tế Nhật Bản

Theo ông Tanaka Masanori - Trưởng bộ phận điều hành, Trung tâm sức khỏe tầm soát ung thư, Bệnh viện nghiên cứu ung thư Ariake (Nhật Bản), thành công của y tế Nhật Bản không chỉ đến từ các phương pháp điều trị hiện đại mà còn dựa trên chiến lược phát hiện bệnh sớm được xây dựng bài bản trong nhiều thập kỷ. Với vai trò đại diện Japanese Foundation for Cancer Research – đơn vị vận hành Bệnh viện Ariake, một trong những trung tâm ung thư hàng đầu Nhật Bản – ông cho biết hơn 80% ca ung thư tại đây được phát hiện ở giai đoạn đầu nhờ hệ thống tầm soát định kỳ hiệu quả.

Ông nhấn mạnh, tại Nhật Bản, chăm sóc sức khỏe không bắt đầu khi người dân mắc bệnh mà được triển khai từ rất sớm thông qua các chương trình kiểm tra sức khỏe định kỳ và tầm soát chuyên sâu. Triết lý “phòng bệnh hơn chữa bệnh” đã trở thành một phần quan trọng trong văn hóa y tế của quốc gia này.

Công nghệ hiện đại giúp nâng cao khả năng phát hiện sớm

Tại hội thảo, ông Tanaka giới thiệu nhiều công nghệ đang được ứng dụng rộng rãi trong hệ thống y tế Nhật Bản nhằm tăng hiệu quả phát hiện sớm các bệnh lý nguy hiểm.

Trong đó, công nghệ nội soi NBI (Narrow Band Imaging) kết hợp trí tuệ nhân tạo (AI) được xem là bước tiến lớn trong tầm soát ung thư tiêu hóa. Hệ thống này cho phép quan sát chi tiết cấu trúc niêm mạc và mạch máu, hỗ trợ phát hiện sớm các tổn thương tiền ung thư hoặc polyp đại tràng với độ chính xác cao.

Đối với ung thư phổi, công nghệ CT liều thấp (Low-dose CT) giúp phát hiện những khối u kích thước nhỏ nhưng vẫn hạn chế lượng tia xạ, phù hợp cho việc kiểm tra định kỳ.

Ngoài ra, xét nghiệm chỉ số APOA2-i cũng được đánh giá là giải pháp tiềm năng trong hỗ trợ phát hiện sớm ung thư tụy – loại ung thư có tỷ lệ tử vong cao do thường được phát hiện muộn.

Theo ông Tanaka, giá trị lớn nhất của y học dự phòng không chỉ nằm ở thiết bị hiện đại mà còn ở việc xây dựng được quy trình tầm soát khoa học, giúp phát hiện bệnh trước khi xuất hiện triệu chứng rõ rệt.

Mở rộng hợp tác y tế giữa Việt Nam và Nhật Bản

Ông Tanaka nhận định Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển nhanh nhưng cũng phải đối mặt với áp lực ngày càng lớn từ các bệnh không lây nhiễm như ung thư, tim mạch và đột quỵ. Trong bối cảnh đó, y học dự phòng sẽ đóng vai trò quan trọng trong chiến lược chăm sóc sức khỏe cộng đồng.

Theo ông, hợp tác y tế giữa hai quốc gia có thể tập trung vào ba lĩnh vực trọng tâm.

Thứ nhất là chuyển giao công nghệ và quy trình vận hành các trung tâm tầm soát theo tiêu chuẩn quốc tế, giúp nâng cao năng lực chẩn đoán sớm tại Việt Nam.

Thứ hai là đào tạo nguồn nhân lực thông qua các chương trình trao đổi chuyên gia, bác sĩ và cập nhật mô hình hội chẩn đa chuyên khoa “Cancer Board”, nơi nhiều chuyên gia cùng tham gia xây dựng phác đồ điều trị tối ưu cho từng bệnh nhân.

Thứ ba là nâng cao nhận thức cộng đồng về chăm sóc sức khỏe chủ động, khuyến khích người dân duy trì thói quen kiểm tra sức khỏe định kỳ thay vì chỉ điều trị khi bệnh đã tiến triển nặng.

Các chuyên gia cho rằng hướng hợp tác này không chỉ góp phần nâng cao chất lượng sống cho người dân mà còn giúp giảm áp lực cho hệ thống y tế trong dài hạn.

Hướng tới nền y tế chủ động và bền vững

Khép lại bài chia sẻ, ông Tanaka Masanori nhấn mạnh mục tiêu lớn nhất của y học dự phòng là giúp con người chủ động kiểm soát sức khỏe của mình từ sớm.

“Ung thư hay tim mạch không còn là bản án tử hình nếu chúng ta đi trước nó một bước,” ông nói.

Thông điệp này cũng cho thấy kỳ vọng về một giai đoạn hợp tác sâu rộng hơn giữa Việt Nam và Nhật Bản trong lĩnh vực y học dự phòng, mở ra cơ hội để người dân Việt Nam tiếp cận nhiều hơn với các giải pháp chăm sóc sức khỏe hiện đại, chủ động và hiệu quả hơn trong tương lai.

Lê Long