Cuộc sống quanh ta
Hà Nội phát hiện 29 xe điện “đội lốt” xe đạp điện: Lộ thủ đoạn né quản lý, tiềm ẩn hiểm họa giao thông
Trong bối cảnh Hà Nội đang đẩy mạnh lộ trình giao thông xanh với hàng trăm phương tiện điện được đưa vào vận hành, một thực tế đáng lo ngại vừa bị lực lượng chức năng phanh phui: nhiều xe điện công suất lớn đang được “hô biến” thành xe đạp điện để né đăng ký, né kiểm soát kỹ thuật và len lỏi ra đường như những phương tiện thô sơ thông thường.
Ngày 5/5, Đội Quản lý thị trường số 1, Chi cục Quản lý thị trường thành phố Hà Nội tiến hành kiểm tra đột xuất cơ sở kinh doanh xe điện Tuấn Linh tại số 20, ngõ 12 Khuất Duy Tiến và phát hiện 29 phương tiện có dấu hiệu vi phạm nghiêm trọng.
Theo ghi nhận ban đầu, toàn bộ số xe trên đều được gắn thông số kỹ thuật thể hiện motor công suất 240W, công tơ mét giới hạn 25 km/h — mức phù hợp với quy định dành cho xe đạp điện, tức thuộc nhóm phương tiện thô sơ, không bắt buộc đăng ký và người điều khiển không cần giấy phép lái xe. Đây cũng chính là “tấm áo hợp pháp” khiến các phương tiện này dễ dàng tiếp cận nhóm khách hàng là học sinh, người cao tuổi và người dân có tâm lý muốn sử dụng xe điện nhưng ngại thủ tục quản lý.
Sau khi đấu tranh làm rõ, chủ cơ sở thừa nhận toàn bộ 29 xe nói trên đã bị thay đổi kết cấu, sử dụng động cơ có công suất thực tế từ 600W trở lên, tốc độ tối đa có thể đạt tới 60 km/h — tức tiệm cận nhóm xe máy điện, thậm chí vượt xa ngưỡng an toàn của một chiếc xe đạp điện thông thường. Đáng chú ý, toàn bộ lô hàng này không xuất trình được hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc hợp pháp. Chủ cơ sở cũng xác nhận đang trực tiếp kinh doanh tại địa chỉ trên đồng thời sử dụng website tuanlinhxedienhot.com để quảng bá, tiêu thụ sản phẩm ra thị trường.
Vụ việc cho thấy một thủ đoạn kinh doanh ngày càng tinh vi: sử dụng hình thức “xe đạp điện trá hình” để đưa các phương tiện công suất lớn ra thị trường dưới lớp vỏ phương tiện thô sơ. Khi được dán mác 240W và khóa hiển thị tốc độ 25 km/h, chiếc xe gần như thoát khỏi toàn bộ vòng kiểm soát về đăng ký, kiểm định cũng như yêu cầu bằng lái đối với người điều khiển. Nhưng trên thực tế, khả năng vận hành lại tương đương một phương tiện cơ giới tốc độ cao.
Những chiếc xe “2 trong 1” này đang đánh trúng tâm lý chuộng mẫu mã đẹp, máy khỏe, đi nhanh của người mua, nhất là học sinh — nhóm người chưa có nhiều kỹ năng xử lý tình huống giao thông nhưng lại dễ bị hấp dẫn bởi quảng cáo “xe điện cực khỏe, không cần đăng ký”. Khi phương tiện mang danh xe đạp điện nhưng có thể lao đi ở vận tốc 50–60 km/h, mọi giới hạn an toàn vốn được xây dựng cho xe đạp điện gần như bị xóa bỏ. Chỉ một cú phanh gấp, một thao tác xử lý non tay hay va chạm nhẹ cũng có thể đẩy người điều khiển vào tình huống tai nạn nghiêm trọng.
Đại diện Đội Quản lý thị trường số 1 cho biết thời gian gần đây, hoạt động mua bán xe đạp điện trên các nền tảng mạng xã hội xuất hiện nhiều dấu hiệu phức tạp. Không ít sản phẩm được quảng cáo với kiểu dáng bắt mắt, vận hành mạnh nhưng lại cố tình công bố thông số kỹ thuật thấp để hợp thức hóa dưới danh nghĩa xe đạp điện thô sơ. Đây được xem là kẽ hở đang bị lợi dụng để trốn tránh quản lý nhà nước và đẩy rủi ro về phía người tiêu dùng.
Sự việc xảy ra đúng thời điểm Hà Nội đang tăng tốc điện hóa hệ thống giao thông công cộng và khuyến khích người dân chuyển dịch sang phương tiện xanh, càng đặt ra yêu cầu siết chặt hơn thị trường xe điện dân dụng. Bởi nếu quá trình “xanh hóa” giao thông không đi cùng kiểm soát chất lượng, chuẩn kỹ thuật và nguồn gốc phương tiện, thì lợi ích môi trường có thể phải đánh đổi bằng một mặt trái khác: sự bùng phát của những phương tiện điện tốc độ cao nhưng nằm ngoài vùng quản lý.
Theo lực lượng chức năng, trong thời gian tới, Quản lý thị trường Hà Nội sẽ tiếp tục tăng cường kiểm tra, giám sát các cơ sở kinh doanh xe điện trên địa bàn, đặc biệt là hoạt động bán hàng qua website và mạng xã hội, nhằm kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, bảo đảm trật tự an toàn giao thông và quyền lợi người tiêu dùng.