Tiêu điểm

Hội thảo có sự tham dự của đại diện các bộ, ngành Trung ương, các chuyên gia, nhà khoa học, cộng đồng doanh nghiệp cùng đông đảo lãnh đạo, cán bộ VDB qua các thời kỳ.

Phát biểu khai mạc, ông Lê Văn Hoan, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng quản trị VDB nhấn mạnh, hội thảo không chỉ là dịp tổng kết, nhìn lại chặng đường 20 năm phát triển mà còn là diễn đàn trao đổi các định hướng chiến lược, góp phần định hình mô hình hoạt động của VDB trong giai đoạn mới.

Trên nền tảng đã tích lũy, VDB sẽ tiếp tục đổi mới mạnh mẽ, đa dạng hóa nguồn lực, tập trung vào các lĩnh vực then chốt như hạ tầng chiến lược, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và phát triển bền vững; qua đó tiếp tục khẳng định vai trò là định chế tài chính của Nhà nước, góp phần kiến tạo các động lực tăng trưởng cho nền kinh tế.

Sau 20 năm hoạt động (2006 - 2026), VDB đã từng bước khẳng định vai trò là công cụ tài chính quan trọng của Chính phủ trong huy động và phân bổ nguồn lực cho đầu tư phát triển.

Giai đoạn 2006 - 2025, tổng nguồn vốn của VDB đạt hơn 187 nghìn tỷ đồng; tổng vốn huy động lũy kế đạt trên 622 nghìn tỷ đồng. VDB đã giải ngân cho gần 700 dự án với tổng số vốn khoảng 223 nghìn tỷ đồng, tập trung vào các lĩnh vực then chốt như hạ tầng giao thông, năng lượng, cấp nước, công nghiệp và an sinh xã hội.

Thông qua hoạt động tín dụng đầu tư, VDB góp phần triển khai nhiều dự án trọng điểm quốc gia, hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt tại các địa bàn khó khăn, vùng sâu, vùng xa; đồng thời đóng vai trò dẫn dắt, bổ khuyết cho thị trường trong các lĩnh vực có nhu cầu vốn lớn, thời gian thu hồi dài.

Tại hội thảo, ông Nguyễn Quang Dũng, nguyên Bí thư Đảng ủy, nguyên Quyền Chủ tịch Hội đồng Quản lý VDB ghi nhận những kết quả đạt được là minh chứng cho sự nỗ lực bền bỉ của các thế hệ cán bộ VDB. Ông nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục khẳng định rõ mô hình hoạt động của VDB trong giai đoạn mới, làm rõ bản chất là công cụ tài chính của Chính phủ, có vai trò hỗ trợ các dự án trọng điểm, ngành kinh tế mũi nhọn và phát triển vùng khó khăn. Đồng thời, VDB cần tăng cường huy động nguồn lực, nâng cao hiệu quả hoạt động, kiểm soát chênh lệch thu - chi và chủ động đề xuất cơ chế chính sách nhằm bảo đảm phát triển ổn định, bền vững.

Các báo cáo và tham luận tại Hội thảo cho thấy, trong 20 năm qua, VDB đã tài trợ vốn cho hàng trăm dự án trọng điểm quốc gia trong các lĩnh vực năng lượng, công nghiệp, hạ tầng giao thông, viễn thông… góp phần nâng cao năng lực sản xuất và thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Bên cạnh đó, VDB triển khai hiệu quả tín dụng xuất khẩu, bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, hỗ trợ mở rộng sản xuất, nâng cao năng lực cạnh tranh và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị. Nguồn vốn tín dụng đầu tư của Nhà nước thông qua VDB cũng được tập trung cho các chương trình phát triển vùng sâu, vùng xa, góp phần cải thiện hạ tầng, nâng cao đời sống người dân và thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng miền.

Đóng góp ý kiến tại Hội thảo, TS. Nguyễn Đình Cung, Nguyên Viện trưởng Viện nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương cho rằng, trong bối cảnh nền kinh tế đặt mục tiêu tăng trưởng cao và chuyển đổi mô hình phát triển, việc đổi mới tín dụng đầu tư của Nhà nước là yêu cầu cấp thiết.

Theo đó, cần xác định rõ tín dụng đầu tư của Nhà nước là công cụ tài khóa đặc thù nhằm hỗ trợ các dự án có tác động lan tỏa lớn nhưng khó tiếp cận vốn thị trường. VDB cần được tái định vị là định chế tài chính phát triển của Chính phủ, có vai trò dẫn dắt và huy động nguồn lực xã hội, đồng thời khắc phục những khoảng trống của thị trường vốn dài hạn.

TS. Nguyễn Đình Cung cũng đề xuất xây dựng hệ thống đánh giá hiệu quả hoạt động của VDB theo hướng đa chiều, kết hợp hiệu quả chính sách với hiệu quả tài chính; đồng thời đa dạng hóa nguồn vốn thông qua phát hành trái phiếu, huy động vốn quốc tế và tăng cường đồng tài trợ với khu vực tư nhân.

Từ góc độ nghiên cứu chính sách, TS. Nguyễn Minh Thảo, Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính cho rằng, bối cảnh phát triển mới đang đặt ra yêu cầu tái định vị vai trò của VDB như một kênh dẫn vốn trung và dài hạn quan trọng cho nền kinh tế. Trong khi nhu cầu vốn cho hạ tầng, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và các ngành công nghệ cao ngày càng lớn, VDB cần được tăng cường năng lực tài chính, hoàn thiện cơ chế hoạt động và nâng cao quản trị rủi ro. Theo đó, cần tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý, đa dạng hóa nguồn huy động vốn, nâng cao chất lượng thẩm định dự án, đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số và hiện đại hóa quản trị ngân hàng. VDB cũng cần tập trung tín dụng vào các lĩnh vực ưu tiên chiến lược, đóng vai trò “vốn mồi” dẫn dắt dòng vốn xã hội vào các dự án có tính lan tỏa cao.

Từ góc nhìn doanh nghiệp, chủ đầu tư vay vốn tín dụng đầu tư của Nhà nước qua VDB, bà Đỗ Thị Kim Liên, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn AQUAONE doanh nghiệp triển khai Dự án Nhà máy nước mặt Xuân Mai cho biết, trong lĩnh vực cấp nước, các dự án thường có vốn đầu tư lớn, thời gian thu hồi dài và hiệu quả tài chính ngắn hạn không cao, khiến việc huy động vốn theo cơ chế thị trường thuần túy gặp nhiều khó khăn. Trong bối cảnh đó, tín dụng đầu tư Nhà nước thông qua VDB đóng vai trò nguồn lực dẫn dắt, giúp dự án trở nên khả thi, đồng thời bảo đảm mục tiêu an sinh và phát triển bền vững.

Từ thực tiễn dự án, đại diện doanh nghiệp cho rằng hiệu quả của tín dụng đầu tư Nhà nước không chỉ nằm ở quy mô vốn giải ngân mà ở giá trị lan tỏa mà dự án tạo ra cho xã hội. Khi được thiết kế phù hợp với đặc thù ngành và có sự đồng hành của tổ chức tín dụng chính sách, nguồn vốn này có thể trở thành “đòn bẩy” giúp triển khai các dự án hạ tầng thiết yếu, mở đường cho phát triển kinh tế - xã hội và thu hút thêm nguồn lực từ khu vực tư nhân.

Hội thảo thống nhất ý kiến trong giai đoạn tới, VDB cần tiếp tục khẳng định vị thế là định chế tài chính phát triển của Nhà nước, hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận nhưng phải bảo đảm nguyên tắc an toàn và hiệu quả. Việc tăng vốn điều lệ, hoàn thiện cơ chế lãi suất, mở rộng công cụ huy động vốn, nâng cao quản trị rủi ro và ứng dụng công nghệ sẽ là những yếu tố then chốt để nâng cao hiệu quả hoạt động. Đồng thời, VDB cần phát huy vai trò dẫn dắt thị trường vốn dài hạn, thúc đẩy hợp tác công - tư và hỗ trợ triển khai các chương trình phát triển kinh tế - xã hội trọng điểm của quốc gia.

Kết luận Hội thảo, lãnh đạo VDB khẳng định, với nền tảng 20 năm xây dựng và phát triển, cùng sự quan tâm chỉ đạo của Đảng, Chính phủ và các cơ quan quản lý, VDB sẽ tiếp tục đổi mới mô hình hoạt động, nâng cao năng lực tài chính và quản trị, phát huy vai trò là công cụ tài chính hiệu quả của Nhà nước. Trong giai đoạn phát triển mới, VDB sẽ tập trung huy động và phân bổ nguồn lực cho các dự án hạ tầng chiến lược, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững, góp phần thúc đẩy tăng trưởng nhanh và bền vững của nền kinh tế Việt Nam.

PV