Tin tức

Bức tranh kinh tế toàn cầu vừa đón nhận một diễn biến đáng chú ý khi tăng trưởng Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Trung Quốc chính thức tăng tốc, chạm mốc 5%. Thành tích này không chỉ đáp ứng được mục tiêu mà Bắc Kinh đã đề ra từ đầu năm, mà còn gây bất ngờ cho giới quan sát quốc tế khi nó diễn ra ngay trong bối cảnh cuộc chiến tranh liên quan đến Iran đang làm chao đảo thị trường năng lượng và thương mại toàn cầu.

Động lực từ xuất khẩu và sản xuất công nghệ cao

Theo Nikkei Asia, con số 5% là một sự bứt tốc đáng ghi nhận so với các dự báo ảm đạm trước đó. Động lực chính giúp Trung Quốc giữ vững được đà tăng trưởng nằm ở sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tập trung mạnh mẽ vào sản xuất công nghệ cao và năng lượng xanh.

Các ngành công nghiệp mũi nhọn mới, hay còn gọi là "ba trụ cột mới" gồm xe điện (EV), pin lithium-ion và tấm pin năng lượng mặt trời, tiếp tục ghi nhận mức xuất khẩu kỷ lục. Bổ sung thêm cho nhận định này, dữ liệu phân tích của Bloomberg chỉ ra rằng, đầu tư vào cơ sở hạ tầng và sản xuất công nghiệp đã bù đắp thành công cho sự sụt giảm của nhu cầu tiêu dùng nội địa. Chính phủ Trung Quốc đã tung ra hàng loạt các gói kích thích tài khóa có chọn lọc, hướng dòng vốn vào các doanh nghiệp sản xuất thay vì bơm trực tiếp cho người tiêu dùng.

Điểm nhấn đáng chú ý nhất trong báo cáo tăng trưởng lần này là khả năng trụ vững của Bắc Kinh trước cuộc xung đột tại Iran. Một cuộc chiến tại khu vực Trung Đông luôn đi kèm với rủi ro đứt gãy chuỗi cung ứng và giá dầu thô leo thang.

Tuy nhiên, Trung Quốc đã có những bước đi phòng vệ chiến lược. Theo Reuters, Bắc Kinh đã gia tăng đáng kể kho dự trữ dầu mỏ chiến lược trong những tháng trước khi căng thẳng leo thang, đồng thời tiếp tục tận dụng các nguồn cung cấp năng lượng giá rẻ từ Nga và các đối tác khác ngoài khu vực xung đột. Điều này giúp các nhà máy tại trung tâm sản xuất của thế giới không bị đình trệ do thiếu hụt năng lượng.

Bên cạnh đó, việc kiểm soát tốt lạm phát trong nước ở mức thấp (trái ngược với tình trạng lạm phát kéo dài tại phương Tây do ảnh hưởng từ chiến tranh) đã tạo dư địa cho Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) duy trì chính sách tiền tệ nới lỏng, hỗ trợ thanh khoản cho doanh nghiệp.

Rủi ro tiềm ẩn từ "quả bom bất động sản" và nhu cầu nội địa

Mặc dù con số tăng trưởng 5% là một điểm sáng, các chuyên gia kinh tế cảnh báo rằng bức tranh không hoàn toàn mang màu hồng.

Nền kinh tế Trung Quốc vẫn đang phải gánh chịu lực cản lớn từ cuộc khủng hoảng bất động sản kéo dài. Theo The New York Times, hàng loạt tập đoàn phát triển nhà đất lớn vẫn đang chìm trong nợ nần, khiến niềm tin của người tiêu dùng và các nhà đầu tư nội địa chạm đáy. Người dân Trung Quốc hiện có xu hướng tăng cường tiết kiệm thay vì chi tiêu, làm suy yếu động lực tăng trưởng từ tiêu dùng cá nhân.

Hơn nữa, theo Ngân hàng Thế giới - World Bank, việc Trung Quốc quá phụ thuộc vào xuất khẩu để thúc đẩy GDP trong bối cảnh hiện tại có thể đối mặt với rủi ro lớn. Các quốc gia phương Tây đang ngày càng gia tăng các biện pháp bảo hộ thương mại và áp thuế chống bán phá giá lên các mặt hàng xe điện và năng lượng xanh của Bắc Kinh.

Việc Trung Quốc đạt mức tăng trưởng GDP 5% bất chấp chiến tranh Iran mang lại tác động "kép" đối với nền kinh tế toàn cầu. Một mặt, nó đóng vai trò là một "mỏ neo" giúp ổn định tăng trưởng toàn cầu, cung cấp hàng hóa công nghiệp và duy trì lực cầu đối với nguyên vật liệu thô giữa lúc kinh tế thế giới đang chao đảo vì rủi ro địa chính trị.

Mặt khác, nó phản ánh một sự phân mảnh ngày càng sâu sắc của kinh tế thế giới. Khả năng tự cường và sự chuyển dịch thương mại của Trung Quốc cho thấy các nền kinh tế lớn đang học cách thích nghi và miễn nhiễm một phần với các cú sốc từ bên ngoài.

Tuy nhiên, để duy trì con số 5% này trong dài hạn, Bắc Kinh sẽ phải đối mặt với bài toán hóc búa: giải quyết dứt điểm cuộc khủng hoảng bất động sản và kích hoạt lại cỗ máy tiêu dùng của 1,4 tỷ dân, thay vì chỉ dựa vào đòn bẩy xuất khẩu trong một thế giới ngày càng bất trắc.

Thanh Lưu