Tiêu điểm
Phát triển outlet và cửa hàng miễn thuế: Cơ hội bứt phá cho bán lẻ và du lịch
Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để hình thành các mô hình outlet và cửa hàng miễn thuế, những “mảnh ghép” còn thiếu của hệ sinh thái bán lẻ hiện đại. Tuy nhiên, để biến tiềm năng thành hiện thực, cần sớm tháo gỡ các rào cản chính sách và tạo môi trường đủ sức hút với nhà đầu tư.
Mới đây tại Hà Nội, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) tổ chức hội thảo tham vấn Đề án “Phát triển các mô hình outlet và cửa hàng miễn thuế tại Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045”, với sự tham gia của nhiều địa phương và tập đoàn bán lẻ lớn. Sự kiện cho thấy định hướng rõ ràng trong việc bổ sung các mô hình phân phối hiện đại nhằm nâng cấp thị trường nội địa.
Phát biểu tại hội thảo, ông Trần Hữu Linh - Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước nhấn mạnh, outlet và cửa hàng miễn thuế không chỉ mở rộng kênh bán hàng mà còn góp phần định hình hệ sinh thái bán lẻ mới, có liên kết chặt chẽ với logistics, du lịch và dịch vụ. Đây được xem là bước chuyển quan trọng trong bối cảnh nhu cầu tiêu dùng và trải nghiệm mua sắm đang thay đổi nhanh chóng.
Thực tế cho thấy, dù ngành bán lẻ Việt Nam duy trì tốc độ tăng trưởng ổn định trong nhiều năm qua, thị trường vẫn thiếu những mô hình mang tính dẫn dắt. Outlet – vốn phổ biến trên thế giới – tại Việt Nam gần như chưa phát triển đúng nghĩa, chủ yếu dừng ở các cửa hàng nhỏ lẻ, phân tán. Trong khi đó, tầng lớp trung lưu dự kiến đạt hơn 50 triệu người vào năm 2030, tạo ra nhóm khách hàng có nhu cầu cao về hàng hiệu nhưng vẫn nhạy cảm về giá – yếu tố phù hợp với mô hình outlet.
Ở góc độ du lịch, mức chi tiêu của khách quốc tế tại Việt Nam hiện còn thấp so với nhiều nước trong khu vực, cho thấy dư địa lớn để tăng trưởng thông qua hoạt động mua sắm. Kinh nghiệm từ Mỹ, châu Âu hay các quốc gia châu Á như Nhật Bản, Thái Lan cho thấy các “làng outlet” có thể trở thành điểm đến du lịch, tích hợp mua sắm, giải trí và văn hóa, qua đó gia tăng đáng kể nguồn thu.
Theo dự thảo Đề án, đến năm 2030, Việt Nam đặt mục tiêu hình thành ít nhất 5 trung tâm outlet gắn với du lịch tại các địa bàn trọng điểm, đồng thời phát triển các mô hình cửa hàng miễn thuế phủ khắp sân bay quốc tế và cửa khẩu lớn, tiến tới mở rộng vào nội đô. Định hướng cũng cho phép kết hợp phục vụ cả khách nội địa trong một số trường hợp, mở rộng không gian tiêu dùng.
Một điểm đáng chú ý là mục tiêu nâng tỷ lệ hàng Việt trong các hệ thống này lên 30–40%, cùng với việc phát triển các sản phẩm “quà tặng quốc gia” đạt chuẩn quốc tế. Điều này không chỉ góp phần quảng bá thương hiệu Việt mà còn tạo thêm giá trị xuất khẩu tại chỗ.
Dù tiềm năng lớn, rào cản hiện nay vẫn nằm ở cơ chế, chính sách. Nhiều doanh nghiệp cho rằng thiếu khung pháp lý rõ ràng là nguyên nhân khiến nhà đầu tư còn dè dặt, đặc biệt trong việc thu hút các thương hiệu quốc tế. Các đề xuất tập trung vào việc tạo quỹ đất sạch với ưu đãi phù hợp, xây dựng chính sách khuyến mại riêng cho outlet, cũng như triển khai hoàn thuế điện tử ngay tại điểm bán để nâng cao trải nghiệm du khách.
Đối với cửa hàng miễn thuế, doanh nghiệp kiến nghị mở rộng không gian hoạt động ra ngoài sân bay, cho phép triển khai trong các khu thương mại tự do và đẩy mạnh bán hàng trực tuyến. Ở cấp địa phương, một số trung tâm kinh tế lớn đã chủ động chuẩn bị quỹ đất và hạ tầng, sẵn sàng triển khai mô hình mới khi đề án được phê duyệt.
Trong bối cảnh tiêu dùng và du lịch đang tăng trưởng mạnh, việc hoàn thiện cơ chế để phát triển outlet và cửa hàng miễn thuế không chỉ giúp nâng tầm thị trường bán lẻ, mà còn mở ra động lực tăng trưởng mới, thúc đẩy liên kết ngành và gia tăng sức cạnh tranh của kinh tế Việt Nam.