Tiêu điểm
Khởi tố lãnh đạo Bảo Tín Minh Châu: Người mua vàng đối mặt với rủi ro nào?
Việc ông Vũ Minh Châu cùng dàn lãnh đạo Bảo Tín Minh Châu bị khởi tố về tội vi phạm quy định về kế toán đang khiến hàng nghìn khách hàng lo lắng. Liệu số vàng đã mua có bị vô hiệu, hay những người đang chờ thanh toán tiền bán vàng sẽ đi về đâu? Chúng tôi đã có cuộc trao đổi với Luật sư Nguyễn Văn Tuấn - Giám đốc Công ty Luật TNHH TGS (Đoàn Luật sư TP Hà Nội) về các kịch bản pháp lý hậu khởi tố.
Khung hình phạt cao nhất lên đến 20 năm tù
Thưa luật sư, với tội danh “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng” và số tiền chênh lệch thuế bước đầu xác định lên tới hàng nghìn tỷ đồng, ông Vũ Minh Châu có thể đối mặt với mức án nào?

Luật sư Nguyễn Văn Tuấn: Theo Điều 221 Bộ luật Hình sự 2015, mức hình phạt được xác định dựa trên hậu quả thiệt hại.
Trong trường hợp gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, cụ thể là thiệt hại từ 1 tỷ đồng trở lên, khung hình phạt áp dụng là từ 10 năm đến 20 năm tù. Với thông tin từ cơ quan điều tra về việc chênh lệch doanh thu thực tế so với báo cáo thuế khoảng 9.700 tỷ đồng và gây thiệt hại ngân sách khoảng 150 tỷ đồng, khung hình phạt này là hoàn toàn có cơ sở để xem xét. Ngoài ra, người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ hoặc phạt tiền bổ sung.
Đây là câu hỏi được quan tâm nhất: Người dân đã mua vàng tại Bảo Tín Minh Châu có bị ảnh hưởng trực tiếp bởi vụ án này không?
Luật sư Nguyễn Văn Tuấn: Về nguyên tắc, tội danh này xử lý hành vi trong lĩnh vực quản lý tài chính - kế toán của doanh nghiệp, không trực tiếp xâm phạm quyền sở hữu tài sản của khách hàng.
Nếu vàng người dân đã mua là vàng thật, đúng trọng lượng, tuổi vàng và có hóa đơn hợp lệ thì giao dịch đó vẫn có hiệu lực pháp luật và được bảo vệ. Việc khởi tố cá nhân lãnh đạo không làm vô hiệu các hợp đồng mua bán đã hoàn thành. Tuy nhiên, nếu điều tra mở rộng cho thấy có sai phạm liên quan đến chất lượng hoặc nguồn gốc vàng, người dân có quyền yêu cầu doanh nghiệp bồi thường theo Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và Bộ luật Dân sự.
Vàng đã mua có bị "mất giá" hay vô hiệu?
Vậy sau này người dân mang vàng Bảo Tín Minh Châu đi bán lại thì sao, thưa luật sư?
Luật sư Nguyễn Văn Tuấn: Người dân hoàn toàn có quyền bán lại số vàng đã mua theo Nghị định 24/2012/NĐ-CP. Nếu có đủ giấy tờ và vàng đúng tiêu chuẩn, quyền bán và giá trị tài sản về lý thuyết sẽ không thay đổi.
Dù vậy, thực tế có thể phát sinh yếu tố tâm lý thị trường khiến các đơn vị thu mua khác thận trọng hơn, kiểm tra kỹ hơn về hóa đơn và chất lượng. Đây là hoạt động kiểm soát rủi ro bình thường của doanh nghiệp chứ không phải là sự hạn chế quyền của người dân từ phía pháp luật.
Trong trường hợp khách hàng đã giao vàng cho Bảo Tín Minh Châu nhưng chưa nhận được tiền thanh toán, quyền lợi của họ sẽ được giải quyết thế nào khi doanh nghiệp đang bị điều tra?
Luật sư Nguyễn Văn Tuấn: Nghĩa vụ thanh toán của doanh nghiệp không bị chấm dứt do việc bị điều tra hay khởi tố. Khoản tiền doanh nghiệp còn nợ khách hàng được xác định là một nghĩa vụ dân sự.
Người dân có thể tham gia tố tụng với tư cách là bị hại hoặc người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan để yêu cầu thanh toán và bồi thường. Tuy nhiên, nếu cơ quan điều tra kê biên hoặc phong tỏa tài sản của doanh nghiệp để phục vụ vụ án, việc thanh toán có thể bị chậm lại. Quyền lợi của khách hàng khi đó sẽ được giải quyết theo trình tự thi hành án sau khi có bản án có hiệu lực pháp luật.
Khả năng thu hồi đủ tiền hay không sẽ phụ thuộc vào giá trị tài sản thực tế còn lại của doanh nghiệp.
Xin cảm ơn luật sư!
.jpg)
Ngày 6/4, Công an TP Hà Nội cho biết Cơ quan Cảnh sát điều tra đã khởi tố ông Vũ Minh Châu (73 tuổi), người sáng lập thương hiệu Bảo Tín Minh Châu, về tội Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng.
Ngoài ông Châu, Công an Hà Nội còn khởi tố Vũ Minh Tú (Trưởng Ban Trợ lý độc lập) và 2 nhân viên kế toán của Công ty Bảo Tín Minh Châu với cùng tội danh.