Phát triển bền vững
Câu chuyện thích ứng khí hậu bên dòng sông Nậm Rốm tại Điện Biên
Thông qua các dự án hợp tác phát triển, Liên minh châu Âu (EU) đang đồng hành cùng Việt Nam trong việc nâng cao năng lực ứng phó với thiên tai và biến đổi khí hậu. Những sáng kiến này không chỉ tập trung vào hạ tầng phòng chống rủi ro mà còn thúc đẩy cách tiếp cận quản lý tổng hợp, góp phần hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.
Việt Nam được đánh giá là một trong những quốc gia chịu tác động mạnh của biến đổi khí hậu. Các hiện tượng thời tiết cực đoan như mưa lớn, lũ lụt, hạn hán hay sạt lở đất ngày càng xảy ra với tần suất và cường độ lớn hơn, gây thiệt hại đáng kể cho kinh tế – xã hội, đặc biệt tại các khu vực miền núi và ven sông.
Trong bối cảnh đó, việc tăng cường khả năng chống chịu trước rủi ro khí hậu trở thành một trong những ưu tiên quan trọng của Việt Nam. Thông qua nhiều chương trình hợp tác phát triển, Liên minh châu Âu đã hỗ trợ Việt Nam triển khai các giải pháp thích ứng với biến đổi khí hậu, từ đầu tư hạ tầng phòng chống thiên tai đến xây dựng hệ thống quản lý rủi ro hiện đại.
Một ví dụ tiêu biểu là Dự án Quản lý đa thiên tai lưu vực sông Nậm Rốm tại tỉnh Điện Biên. Dự án có tổng mức đầu tư hơn 981 tỷ đồng, được thực hiện với sự hỗ trợ của EU và Cơ quan Phát triển Pháp (AFD), cùng nguồn vốn đối ứng của địa phương.
Thay vì chỉ tập trung vào các công trình riêng lẻ, dự án được xây dựng theo cách tiếp cận quản lý rủi ro tổng hợp. Cách tiếp cận này kết hợp giữa đầu tư hạ tầng phòng chống thiên tai với việc nâng cao năng lực quản lý và ứng phó của chính quyền địa phương, đồng thời cải thiện khả năng thích ứng của cộng đồng trước các tác động của khí hậu.
Tại nhiều đoạn sông đi qua khu vực đô thị của thành phố Điện Biên Phủ, hệ thống kè gia cố hai bờ sông đã được xây dựng nhằm hạn chế nguy cơ sạt lở và bảo vệ khu dân cư ven sông. Không gian ven sông cũng được chỉnh trang với các tuyến dạo bộ, hệ thống chiếu sáng và cây xanh, góp phần cải thiện cảnh quan đô thị và tạo thêm không gian sinh hoạt cộng đồng cho người dân.
Bên cạnh đó, dự án còn triển khai các hạng mục như đập dâng nước, chỉnh trị dòng chảy và các khu trữ lũ tạm thời. Những công trình này giúp điều tiết dòng nước trong mùa mưa, đồng thời bảo đảm nguồn nước phục vụ sản xuất và sinh hoạt trong mùa khô.
Một điểm nhấn quan trọng của dự án là việc xây dựng hệ thống cảnh báo sớm và hỗ trợ ra quyết định (Decision Support System – DDS). Hệ thống này cho phép theo dõi dữ liệu thủy văn theo thời gian thực, giúp chính quyền địa phương kịp thời đưa ra các phương án ứng phó khi xuất hiện nguy cơ thiên tai.
Theo bà Kristina Buende, Trưởng ban Hợp tác, Phái đoàn EU tại Việt Nam, các dự án quản lý rủi ro đa thiên tai theo hướng tích hợp đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ nền tảng của quá trình chuyển đổi xanh.
"Việc giảm thiểu các gián đoạn và tổn thất do khí hậu gây ra không chỉ giúp cộng đồng địa phương an toàn hơn mà còn góp phần bảo đảm các nỗ lực phát triển bền vững và giảm phát thải trong dài hạn" - bà Kristina Buende nhấn mạnh.
Ở góc độ hợp tác phát triển, các sáng kiến như dự án tại lưu vực sông Nậm Rốm cho thấy cách tiếp cận mới trong quản lý rủi ro khí hậu. Thay vì chỉ tập trung vào giải quyết hậu quả thiên tai, các chương trình hợp tác đang hướng tới việc xây dựng năng lực chống chịu lâu dài cho cộng đồng và chính quyền địa phương.
Thông qua việc kết nối nguồn lực tài chính, kinh nghiệm quốc tế và các giải pháp công nghệ, Liên minh châu Âu đang góp phần hỗ trợ Việt Nam tăng cường khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu. Những mô hình quản lý rủi ro tích hợp từ các dự án này cũng được kỳ vọng sẽ trở thành kinh nghiệm để nhân rộng tại nhiều địa phương khác trong tương lai.